II SA/Gl 1225/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Piotr Broda (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi M. G. i T. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę. W dniu 10 sierpnia 2012r. inwestorzy R. i A. S. złożyli w Urzędzie Miasta w S. wniosek o wydanie pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego na działce nr [...], przy ul. [...] w S. Po rozpatrzeniu wniosku, decyzją z dnia [...]r. nr [...], znak: [...] Prezydent Miasta S., działając na podstawie art.28, art.33 ust.1, art.34 ust.4 i art.36 ustawy Prawo budowlane, zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z przydomową oczyszczalnią ścieków i wewnętrzną instalacją gazu , na działce nr [...] obręb [...], przy ul. [...] w S. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że przedłożony przez inwestorów projekt budowlany jest zgodny z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wprawdzie przewiduje budowę budynku mieszkalnego, ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych, bezpośrednio przy granicy z sąsiednimi działkami o nr: [...] i [...], to jest to dopuszczalne ze względu na kształt działki o szerokości mniejszej niż 16 metrów, co wynika z przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wskazał również, że projektant złożył dodatkowo analizę szerokości działki oraz analizę zacienienia działek sąsiednich. Lokalizację budynku przy wschodniej granicy działki uzasadnił takimi czynnikami jak: specyficzne gabaryty działki- wąska i długa, w 82% szerokość działki nie przekracza 16m, usytuowanie względem stron świata- lepsze doświetlenie od strony południowej i zachodniej, przyłącza do mediów zlokalizowane w okolicy ul. [...]. Organ wskazał również, że taka lokalizacja budynku przy granicy z sąsiednimi działkami, nie spowoduje ograniczeń w zakresie możliwości ukształtowania zabudowy i zagospodarowania tych działek. Stwierdził również, że warunki techniczne nie określają wymagań odnośnie stopnia zacienienia działki i jego wpływu na zacienienie drzew. Od powyższej decyzji odwołanie do Wojewody [...] wnieśli obecnie skarżący M. i T. G. zarzucając, że zaskarżona decyzja narusza przepisy ustawy Prawo budowlane, Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania administracyjnego, a nadto, że wydana decyzja jest dla nich krzywdząca. Wskazali, że ich zdaniem narusza art. 5 ust.1 pkt 9 Prawa budowlanego, ponieważ nie zapewnia poszanowania uzasadnionych interesów strony, ponadto narusza § 12 ust.3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, bowiem działka inwestora w znacznej części jest szersza niż 16 m. Zarzucili również, że organ nie przeanalizował zgodności projektu z przepisami § 13, § 60 i § 271-273 rozporządzenia, sugerując naruszenie wymogów przeciwpożarowych. W dalszej kolejności wskazali na naruszenie prawa własności chronionego przepisami Kodeksu cywilnego oraz przepisami Konstytucji RP. Stwierdzili również, że ich syn zamierza wybudować parterowy dom na działkach z którymi graniczy przedmiotowa inwestycja, a ich zacienie znacznie obniży ich wartość. Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, wskazując, że przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie dopuszczają możliwość sytuowania budynków ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych w granicy działki, której szerokość nie przekracza 16m, a działka objęta zamierzeniem inwestycyjnym w przeważającej części nie osiąga szerokości 16 metrów, a projektowany dom jest posadowiony w tej części działki, której szerokość jest mniejsza niż 16m. Zwrócił uwagę również, że z uzupełnionego projektu budowlanego wynika, że ściana zlokalizowana w granicy działki zaprojektowana została w klasie odporności ogniowej REI 60, a więc spełnia wymogi przewidziane w § 232 ust. 4 w zw. z art. 272 ust. 3 rozporządzenia. Przywołał również okoliczności uzasadniające konieczność posadowienia budynku z zaplanowanej strony działki. Stwierdził, że ponieważ działki odwołujących się nie zostały jeszcze zabudowane, jak również nie wydano decyzji o pozwoleniu na budowę obiektów budowlanych na tych działkach, nie mają zastosowania przepisy § 60 rozporządzenia i nie było również konieczności sporządzania analizy zacienienia zgodnie z § 13 rozporządzenia. W ocenie organu inwestorzy wypełnili wymagania wynikające z art. 32 ust. 4 i art. 35 ust.1 ustawy Prawo budowlane, a przedłożony przez nich projekt budowlany nie narusza warunków techniczno-budowlanych. Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewoda wskazał, że o naruszeniu interesu osób trzecich przy udzielaniu pozwolenia na budowę można mówić tylko wówczas, gdy zostały naruszone konkretne przepisy obowiązujące w budownictwie, w tym przepisy techniczno-budowlane. Przy czym ochrona tych interesów nie może sięgać tak daleko, by uniemożliwiać inwestorowi realizację zamierzenia budowlanego. Z treścią decyzji Wojewody nie zgodzili się M. i T. G. i pismem z dnia 20 maja 2013r. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to: - poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu § 12 ust.2 i 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w związku z przepisem art.2 pkt 12 i 14 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, - naruszenie przepisu art. 32 ust.1 pkt 2 w zw. z ustawą o drogach publicznych, - naruszenie art. 29 ust. 4 ustawy o drogach publicznych, poprzez nieuzgodnienie zjazdu indywidualnego z drogi publicznej, - naruszenie § 79 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, poprzez jego nieuwzględnienie. Nadto zarzucili naruszenie przepisów prawa procesowego, poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie z mocy art. 6 k.p.a., art.7 k.p.a., jak również poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu strony skarżącej, art. 8 k.p.a. i art.11 k.p.a. w zw. z art.107 § 3 k.p.a., na tej podstawie wnieśli o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał stanowisko i argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. W toku postępowania sądowego skarżący podtrzymali treść skargi , jednocześnie podkreślili, że zacienie ich działki utrudnia realizację jakiejkolwiek inwestycji na tej działce. Nadto wskazali, że gabaryty projektowanego budynku znacznie odbiegają od gabarytów budynków sąsiednich, przez co zakłócają ład przestrzenny. Zdaniem skarżących inwestor powinien zmniejszyć budynek i odsunąć się od granicy działki. Uczestnik postępowania wniósł o oddalenie skargi, wskazując, że projekt został wykonany przed podziałem sąsiednich działek, a obecna lokalizacja budynku jest optymalna z uwagi na przyłącz mediów jak i dostęp do drogi publicznej. Ponadto kąt nachylenia działki w części południowej sięga 45 stopni co uniemożliwiało lokalizację tam budynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga podlegała oddaleniu, bowiem w ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego oraz przepisów prawa procesowego. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania decyzji (Dz. U. z 2010r. nr 243, poz.1623 z późń. zm., dalej "ustawa"), organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 tej ustawy. Zasada ta jest konsekwencją wynikającego z art. 4 Prawa budowlanego, prawa do zabudowy nieruchomości gruntowej, do której inwestor ma tytuł prawny, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Oznacza to, że poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich na etapie postępowania o pozwolenie na budowę (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego) na co powołują się skarżący, następuje wyłącznie w takim zakresie, w jakim przepisy, zwłaszcza techniczno-budowlane wprowadzają określone wymogi, m.in. co do sytuowania obiektu na działce budowlanej. Zakres badania projektu budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę określa zaś przepis art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. I tak, organ administracji sprawdza: 1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także wymaganiami ochrony środowiska (przedmiotowa inwestycja nie wymaga decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia), 2) zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, 3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, a także zaświadczenia z art. 12 ust. 7 co do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, 4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art.12 ust.7 Elementy i treść projektu budowlanego określa zaś przepis art. 34 ust. 3 Prawa budowlanego, przewidując że powinien on zawierać projekt zagospodarowania działki, sporządzony na aktualnej mapie, obejmujący określenie granic, usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu, sposób odprowadzania lub oczyszczania ścieków, układ komunikacyjny i układ zieleni, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich. Nadto, projekt architektoniczno-budowlany określa funkcję, formę i konstrukcję obiektu budowlanego. Wskazać należy, że w niniejszej sprawie właściwie rozpoznano wniosek inwestorów. Organ administracji publicznej prowadzący postępowanie w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy (art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a.). Zakres postępowania dowodowego wyznaczyły przepisy prawa materialnego, w przypadku niniejszej sprawy art. 33 ust. 2 oraz art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Dokonano sprawdzenia dokumentów złożonych przez inwestorów, a wymaganych w świetle art. 33 ust. 2 Prawa budowlanego. Przeprowadzono w myśl art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego prawidłową ocenę zgodności projektu budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi, jego kompletności, posiadania wymaganych opinii uzgodnień. pozwoleń. opracowań i sprawdzeń. Skoro inwestorzy spełnili wymogi określone w art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego to organ nie mógł odmówić im wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Użyty zwrot "organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę" oznacza, że organ administracji architektoniczno-budowlanej, w razie spełnienia tych przesłanek, jest związany powyższymi przepisami i ma obowiązek podjąć rozstrzygnięcie zgodnie z żądaniem wnioskodawcy. W tym zakresie ww. przepis nie dopuszcza jakiegokolwiek uznania przy wydawaniu pozwolenia na budowę ( por. wyrok NSA z dnia 24 lutego 2012r., sygn. akt II OSK 2581/11, LEX nr 1145619). Dopiero brak którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 32 Prawa budowlanego uniemożliwia podjęcie decyzji o pozwoleniu na budowę. Braków takich, Sąd w składzie niniejszym, nie dostrzegł. Przepis art. 4 Prawa budowlanego stanowi, że "każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami". W postępowaniu administracyjnym o udzielenie pozwolenia na budowę ocenie podlega również badanie, czy dochodzi, względnie czy może dojść do naruszenia interesu osób trzecich a więc interesu właściciela sąsiedniej nieruchomości, jednakże nie w aspekcie dopuszczalności tej zabudowy, lecz ewentualnego naruszenia norm z zakresu prawa budowlanego i warunków technicznych. W tym zakresie Sąd nie dopatrzył się również, aby zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem prawa. Ponadto stosownie do art. 20 ust. 4 Prawo budowlane projektant złożył oświadczenie o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej. Bezsprzeczne jest również, że przedmiotowa inwestycja jest zgodna z obwiązującym na tym terenie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przyjętym uchwałą Rady Miejskiej w Sosnowcu nr 168/VII/99 z dnia 26 lutego 1999r. ( Dz. Urz. Woj. Śląskiego nr 28 poz.877 z 16 czerwca 1999r.), zgodnie z którym działka pod inwestycję znajduje się w jednostce oznaczonej symbolem [...] – teren przeznaczony dla funkcji mieszkaniowej i usługowej, na którym dopuszczalna wysokość zabudowy ograniczona została do dwóch kondygnacji z poddaszem użytkowym. Nadto nie zawiera żadnych ograniczeń w zakresie lokalizacji budynków w granicach działek. Reasumując, zdaniem Sądu, organ wydający pozwolenie na budowę nie naruszył przepisów Prawa budowlanego. Przyczyny, z powodu których uznał za zasadne zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę, znalazły jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że ochrona uzasadnionych inwersów właścicieli nieruchomości sąsiednich ograniczona jest wyłącznie zasięgiem obowiązujących przepisów prawa. O przekroczeniu granic tej ochrony można mówić jedynie wtedy, gdy zostały naruszone w tym względzie konkretne przepisy. Innymi słowy właścicielowi nieruchomości przysługują prawne środki ochrony przed sposobem zagospodarowania nieruchomości sąsiedniej, jeżeli projektowany sposób zagospodarowania kolidowałby z jego prawnie chronionym interesem, poprzez naruszenie przez inwestora obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych oraz norm dotyczących budowy. Natomiast jeśli inwestycja w żaden sposób nie narusza tych przepisów i norm, nie można mówić o naruszeniu uzasadnionych interesów. Ochrona uzasadnionych interesów musi wynikać z przepisów prawa, które takiej ochrony danym podmiotom udzielają ( por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 9 lutego 2012r., sygn. akt II SA/Lu 727/11, LEX nr 1121419). Powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że ochrona takich interesów w procesie inwestycyjnym nie może prowadzić do sytuacji, w której to osoby trzecie, a nie inwestorzy - właściciele nieruchomości, na której mają powstać planowane inwestycje, decydować będą o dopuszczalności wybudowania obiektów budowlanych, miejscu posadowienia takich obiektów, rodzaju obiektu budowlanego i to nawet z naruszeniem ogólnego interesu społecznego. Nie można dopuścić do sytuacji, w której uprawnienia właściciela nieruchomości sąsiedniej całkowicie ograniczają uprawnienia inwestora (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2005 r. II OSK 672/05, publ. CBOIS ). Za niezasadny Sąd uznał również zarzut skarżących, naruszenia przepisu § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r.w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz.U. nr 75, poz.690 z późń. zm.). Wskazany przepis wprowadza możliwość w stosunku do zabudowy jednorodzinnej, a z taką mamy w niniejszej sprawie do czynienia, sytuowanie budynków ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną. Niewątpliwie przepis ten ma charakter odstępstwa od generalnej zasady nakazującej lokalizację nowych obiektów w oddaleniu od nieruchomości sąsiednich, w związku z czym powinien znajdować zastosowanie tylko wówczas, gdy na konkretnej nieruchomości z uwagi na jej powierzchnię, nie ma możliwości usytuowania konkretnego obiektu, oraz gdy takie usytuowanie nie będzie w sposób nadmierny ograniczało wykonywanie praw rzeczowych do nieruchomości sąsiednich. W niniejszej sprawie nie jest możliwy inny sposób zabudowania działki inwestorów z uwagi na jej specyficzne gabaryty (działka długa i wąska). Faktem jest, że w części działka ma szerokość nieznacznie większą niż 16 metrów, ale stanowi to niewielki fragment działki, który jednocześnie nie nadaje się do zabudowy, z uwagi na jego wielkość oraz kąt nachylenia terenu. Ponadto przedmiotowy fragment jest również końcowym fragmentem działki, znacznie oddalonym od wskazanych do podłączenia sieci i drogi z której będzie realizowany wjazd (wyrys z mapy zasadniczej k.12). W sytuacji gdy nie istnieje inna możliwość zabudowy a lokalizacja planowanego przedsięwzięcia znajduje się na działce, w części której szerokość jest mniejsza niż 16m, zasadnie przyjęły organy, że lokalizacja budowy domu jednorodzinnego w granicach działki, nie narusza przepisów warunków technicznych dotyczących usytuowania budynków. Nie uzasadniony okazał się również zarzut, że planowana inwestycja w parametrach określonych w pozwoleniu na budowę skutkować będzie zacienieniem działek należących do skarżących. W pierwszej kolejności wskazać należy, że doniosłość prawną ma tylko zacienianie pomieszczeń mieszkalnych w budynkach znajdujących się na sąsiedniej działce. Interes w niezacienianiu pomieszczeń innego typu niż mieszkalne, jak i niezacienieniu działki jest jedynie interesem faktycznym, a nie interesem prawnym skarżących (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 czerwca 2005 r., VII SA/Wa 1349/04, Lex Nr 179072). W dalszej kolejności, wypowiadając się w tym przedmiocie wyjaśnić należy, iż na działce skarżących nie ma w chwili obecnej budynku zawierającego pomieszczenia wykorzystywane na cele mieszkalne, na działce znajdują się jedynie drzewa. W tym kontekście zgodzić się należy z organami, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów regulujących kwestię zacienienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, natomiast brak jest przepisów , które regulowałyby kwestię zacieniania rosnących na sąsiedniej działce drzew, jak również zacienienia niezabudowanych działek. Konkludując, wyjaśnić należy, iż podnoszone w toku całego postępowania argumenty skarżących sprowadzają się w gruncie rzeczy do nieakceptowania przez nich planowanej inwestycji. Skarżący uważają, że inwestycja w planowanych parametrach stanowi naruszenie zasady uwzględniania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego). Stanowisko to jest nieuzasadnione z przytoczonych już w niniejszym uzasadnieniu argumentów. Stwierdzić należy również, że organ nie jest władny oceniać, czy wybudowanie przez inwestorów budynku, zgodnie z zatwierdzonym projektem spowoduje w przyszłości zacienie ewentualnie powstałego na sąsiedniej działce budynku i znajdujących się w nim pomieszczeń. Organ architektoniczno-budowlany ocenia jedynie przedstawioną mu dokumentację opisującą przyjęte do realizacji rozwiązania techniczne pod względem obowiązujących przepisów prawa i nie ma kompetencji do formułowania ocen dotyczących przyszłego stanu faktycznego i jego zgodności z warunkami technicznymi. Sąd nie podzielił również pozostałych zarzutów wskazanych w treści skargi, dotyczących dostępu do drogi publicznej i braku uzgodnień w tym zakresie, albowiem pozostają one w oczywistej sprzeczności z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i stanowią jedynie bezpodstawną polemikę skarżących z treścią ustaleń dokonanych przez organy obu instancji w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego. Działka inwestorów została skomunikowana z drogą publiczną – ulicą [...], za pośrednictwem istniejącego już zjazdu obsługującego nieruchomość oznaczoną nr ew. [...], natomiast prawo przejazdu i przechodu przez działkę sąsiednią wynika z ustanowionej służebności na rzecz każdoczesnego właściciela działki [...]. Z powyższych względów Sąd, nie dopatrując się naruszenia prawa przy wydaniu zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz.270 z późń. zm.), skargę oddalił.