II SA/Gl 1227/15

PostanowienieWSA w Gliwicach2017-01-05

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka kapitałowa może uzyskać zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli nie uprawdopodobniła wyczerpania wszelkich możliwości zdobycia środków na pokrycie tych kosztów, pomimo osiągania przychodów i zmniejszenia straty?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych dla spółki kapitałowej został oddalony, ponieważ spółka nie uprawdopodobniła, że wyczerpała wszelkie możliwości zdobycia środków na pokrycie kosztów postępowania. Pomimo odnotowania straty w poprzednich latach, spółka wykazała przychody netto ze sprzedaży w kolejnych okresach, a także nie wykazała, że nie może skorzystać z instytucji dopłat wspólników lub podwyższenia kapitału zakładowego.
Stan faktyczny
Skarżąca Spółka "A" złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na brak środków. Spółka wykazała debet na rachunku bankowym i stratę za rok ubiegły, ale posiada wysoki kapitał zakładowy. Po wezwaniu do uzupełnienia dokumentacji, spółka przedłożyła część wymaganych dokumentów. Sąd rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę poprzednie odmowy przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego w kwestii wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca Spółka zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się na brak środków pozwalających na pokrycie tego rodzaju wydatku. Z treści formularza wynika, że na rachunku bankowym Spółki zanotowano debet w wysokości 536 zł, a strata za rok ubiegły wyniosła 38.277,55 zł. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że kapitał zakładowy spółki zamyka się w kwocie 550.000 zł. Pismem z dnia 4 listopada 2016 r. referendarz sądowy wezwał stronę do uprawdopodobnienia okoliczności podniesiony w druku formularza poprzez nadesłanie: - rocznego zeznania CIT-8 za rok 2014 i 2015; - nadesłania miesięcznych deklaracji VAT-7 za sześć ostatnich miesięcy; - nadesłanie raportu kasowego obrazującego stan gotówki w kasie Spółki na koniec ostatniego miesiąca; - przedłożenia sprawozdania finansowego za ostatni rok obrotowy; - przedłożenie wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy; - przedłożenie odpisu ewidencji środków trwałych. W odpowiedzi na powyższe wezwanie nadesłano: kopię zeznania podatkowego (CIT-8) za 2014 r.; rachunek zysków i strat (wersja porównawcza) za okres od dnia 1 stycznia 2015 r. do dnia 30 września 2015 r.; wyciąg z rachunku prowadzonego przez "C" obejmujący okres od 1 lipca 2016 r. do 19 października 2016 r.; zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w "C" z dnia 22 marca 2016 r. na łączną kwotę 47542.8; zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w "C" z dnia 13 lipca 2016 r. na łączną kwotę 1191,5 zł; zawiadomienei Naczelnika Urzedu Skarbowego z dnia 12 października 2015 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego na kwotę 752,609.71 zł oraz wezwanie tegoż organu z dnia 22 marca 2016 r. do uregulowania należności w łącznej kwocie 4889.6 zł. Następnie, po ustaniu przyczyny utrudniającej nadesłanie reszty dokumentów nadesłano: ewidencję środków trwałych za 2016 r.; bilans oraz rachunek zysków i strat sporządzone na dzień 31 grudnia 2015 r. oraz rachunek zysków i strat (wersja porównawcza) za okres od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia 30 września 2016 r.; deklaracje VAT-7K za pierwsze trzy kwartały 2016 r. Rozpoznając wniosek, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) albo obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Odnosząc się do wniosku skarżącej spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, należy wskazać treść art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżąca ubiegała się już o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, jednakże zarówno referendarz sądowy (postanowieniem z dnia 25 marca 2016 r.) jak i Sąd (postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2016 r.) nie przychylili się do złożonego wniosku. Rozpatrując ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy nie znaleziono podstaw do jego uwzględnienia, albowiem sytuacja Spółki nie uległa zmianie in minus, co pozwoliłoby na ewentualne rozważenie uwzględnienia wniosku. Przede wszystkim zauważyć przyjdzie, że pomimo wyraźnego wezwania nie został nadesłany raport kasowy spółki pomimo, że istnieje obowiązek jego prowadzenia. Dokument ten obrazuje stan gotówki w kasie spółki – zarówno wtedy, gdy określone środki pieniężne znajdują się w tej kasie, jak i w sytuacji, gdy rzeczywiście brak tych środków w kasie spółki. Co istotne, raport kasowy spółki obrazuje stan gotówki – środków pieniężnych, którymi przedsiębiorca jest w stanie dysponować i może przeznaczyć np. na pokrycie kosztów sądowych. W tym aspekcie, raport kasowy spółki stanowi istotny dowód, obrazujący rzeczywisty stan finansowy przedsiębiorcy. Po drugie wskazać trzeba, że porównanie bilansów Spółki za rok 20015 i bilansu obejmującego okres od 1 stycznia 2016 r. do dnia 30 września 2016 r. pozwala stwierdzić, że radykalnemu zmniejszeniu uległa odnotowana strata Spółki (z 87.376,98 zł straty odnotowanej za rok 2015 do zysku w wysokości 454,45 zł odnotowanego na koniec września 2016 r.). Poszczególne pozycje bilansu wskazują na podjęcie szeregu działań zaradczych, których efektem jest właśnie zmniejszenie straty. To z kolei, w powiązaniu z faktem, że skarżąca osiąga jednak przychody netto ze sprzedaży nie pozwala jednoznacznie stwierdzić, że jej sytuacja finansowa jest wyjątkowo ciężka. Podstawa opodatkowania w podatku od towarów i usług wynosi za pierwsze trzy kwartały roku 2016 kolejno: 3.167 zł; 4.312 zł; 4.975 zł, co potwierdza postawioną wyżej tezę. Jest oczywistym, że działalność ta nie przynosi bardzo wysokich dochodów, ale fakt, że jednak je przynosi pozwala stwierdzić, że oczekiwanie uiszczenia przez stronę kosztów sądowych nie wykracza poza jej możliwości finansowe. Po trzecie zaś, jak już wskazano to skarżącej zarówno w niniejszej sprawie jak i w innych orzeczeniach wydanych przez tut. Sąd, o ile spółka kapitałowa nie jest w stanie uzyskać środków finansowych niezbędnych do swojej działalności z przychodów osiąganych z działalności gospodarczej, może skorzystać z instytucji dopłat wspólników na rzecz spółki, bądź z instytucji podwyższenia kapitału zakładowego (por. postanowienie NSA z dnia 20 lutego 2014 r., sygn. akt II FZ 146/14). Ubiegając się po raz kolejny o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca nie uprawdopodobniła, że wyczerpała wszelkie możliwości zdobycia środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło