II SA/Gl 1228/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.S., J.S. i B.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania dowodu osobistego w kwestii wniosku skarżącego J.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy J.S. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. W druku formularza skarżący zaznaczył, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z małżonką – J.S., utrzymując się wyłącznie z emerytury swojej małżonki uzyskiwanej w kwocie [...] zł brutto miesięcznie. Wedle informacji zawartych w druku formularza skarżący mieszka wraz z żoną w mieszkaniu kwaterunkowym (o nieustalonej powierzchni) i nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekracza 3.000 euro. Ponieważ informacje podane przez stronę w druku formularza okazały się zbyt skąpe do wszechstronnej i obiektywnej analizy jej sytuacji materialne, pismem z dnia [...] J.S. został wezwany do: - udokumentowania wysokości świadczenia emerytalnego otrzymywanego przez J.S., - przedłożenia dokumentów wykazujących przeciętne miesięczne koszty utrzymania się, tj. wydatków na czynsz, energię elektryczną, dostawy wody, usługi telekomunikacyjne itp., - udokumentowanie dochodów uzyskiwanych przez B.S. i D.S. – osób, które jak wynika to ze zgromadzonych w sprawie dokumentów zamieszkują wraz ze skarżącym i jego małżonką pod jednym adresem. W odpowiedzi, w piśmie procesowym z dnia [...] skarżący zawarł szereg uwag dotyczących wspomnianego wezwania (uznał je za niczym nieuzasadnione i wkraczające w sferę prywatną członków jego rodziny), uchylając się wszakże od udzielenia odpowiedzi na wspomniane wezwanie. Zauważył przy tym, że rozliczenie wydatków związanych z utrzymaniem się znajduje się w aktach sprawy zarejestrowanej pod sygn. II SA/Gl 1075/07. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Możliwość przyznania stronie postępowania sądowoadministracyjnego prawa pomocy jest uzależniona od tego, czy wykaże ona w przekonujący sposób, iż jej sytuacja materialna jest rzeczywiście na tyle ciężka, aby uzasadnione było uczynienie wyjątku od przyjętej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) zasady odpłatności postępowania. Treść przepisu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że to na stronie ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych spoczywa ciężar uprawdopodobnienia takich okoliczności, które uzasadniają przychylenie się do złożonego wniosku. Ustawodawca formułując cytowany wyżej przepis użył terminu "wykazać" w znaczeniu udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający, pokazać, unaocznić (por. Słownik języka polskiego pod red. naukową prof. dr Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX 1994 r., s.805). Ewentualne niejasności w opisanym wyżej zakresie mogą być wyjaśnione za pomocą dodatkowych dokumentów (art. 255 P.p.s.a.), o nadesłanie których skarżący został wezwany w piśmie z dnia [...]. Konsekwencją uchylenia się od wykonania tego obowiązku może być odmowa uwzględnienia złożonego wniosku. Brak jest bowiem wówczas dostatecznych podstaw do przyjęcia, że okoliczności powołane przez stronę mają miejsce w rzeczywistości. W rozpoznawanej sprawie nie ustalono rzeczywistej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Brak jest bowiem aktualnych danych dotyczących wysokości wydatków związanych z utrzymaniem się (czynsz, opłaty za media itp.), a odwołanie się do dokumentacji zgromadzonej w innej sprawie może mieć miejsce tylko wtedy, gdy strona wykaże, że nie ma możliwości sama sporządzić kserokopii dokumentów, o które była wzywana lub gdy dokumenty te obrazują pełny i aktualny obraz jej stanu majątkowego. Niezależnie od powyższego zaznaczyć trzeba, że twierdzenie J.S. o tym, że mieszkające z nim, dorosłe potomstwo prowadzi odrębne gospodarstwo domowe nie zostało w żaden sposób uprawdopodobnione. Co więcej, uchylenie się od odpowiedzi na pytanie o wysokość dochodów uzyskiwanych przez te osoby rodzi wątpliwości odnośnie rzeczywistej sytuacji materialnej rodziny skarżącego. Chybiony jest w tym kontekście zarzut skarżącego, że jest to niczym nieuzasadniona ingerencja w sprawy jego rodziny. Sad lub referendarz sądowy ma nie tylko prawo ale wręcz obowiązek zbadać stan rodzinny i majątkowy osób ubiegających się o przyznanie prawa pomocy, na co wyraźnie wskazuje przepis art. 255 P.p.s.a. Konkludując poczynione wyżej uwagi należało stwierdzić, że brak pełnych i wiarygodnych informacji, potwierdzonych treścią stosownych dokumentów nie pozwala stwierdzić, że sytuacja materialna J.S. uzasadniania uwzględnienie złożonego przezeń wniosku. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.