II SA/Gl 1228/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda (spr.), Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant specjalista Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2017 r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. W dniu [...] r. S. G. złożył w Starostwie Powiatowym w B. wniosek o wydanie prawa jazdy, orzeczenie lekarskie o braku przeciwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów kat. B, kserokopię zaświadczenia o zarejestrowaniu pobytu obywatela Unii Europejskiej, kserokopię potwierdzenia zameldowania na pobyt czasowy pod adresem w K. przy ul. [...] od dnia 21 stycznia 2016 r. do dnia 31 lipca 2016 r. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta B. odmówił wydania S. G., obywatelowi niemieckiemu, prawa jazdy kategorii B. W podstawie prawnej tej decyzji wskazano art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami ( tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 627) oraz art. 7 ust. 5 lit. a-c, art. 11 ust. 4 i art. 12 Dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006r. w sprawie praw jazdy (przekształcenia) - Dz.U.UE.L.2006.403.18, dalej zwanej Dyrektywą. W jej uzasadnieniu wyjaśniono, że w zawartym we wniosku oświadczeniu o miejscu zamieszkania wnioskodawca nie zaznaczył, że przebywa na terytorium RP co najmniej 185 dni w każdym roku kalendarzowym. Okoliczność ta nie wynika również z przedłożonego zaświadczenia o pobycie czasowym. Podjęto nadto czynności sprawdzające, w ramach których wnioskodawca nie został dwukrotnie zastany pod adresem swego czasowego pobytu. Według oświadczeń osób u których wnioskodawca wynajmuje lokal mieszkalny, przebywał on i będzie przebywał pod tym adresem, lecz z uwagi na charakter pracy sporadycznie wyjeżdża do Niemiec na dłuższe okresy czasu. Sąsiedzi nie posiadali wiedzy odnośnie pobytu wnioskodawcy. Nadto, z dokumentów przekazanych przez Centralny Urząd Komunikacji we F. wynika, że S. G. posiadała stały adres zamieszkania w Niemczech i miał już wydane niemieckie prawo jazdy, które zostało mu odebrane w związku z jazdą pod wpływem alkoholu. W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik wnioskodawcy podniósł zarzuty naruszenia: - art. 7 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej zwanej Kpa); - art. 11 ust. 1 pkt 5 i art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami; - art. 7 ust. 5 lit. a-c, art. 11 ust. 4 oraz art. 12 Dyrektywy. Pełnomocnik wnoszącego odwołanie podniósł, że zgodnie z oświadczeniem skarżącego jego miejsce zamieszkania znajduje się na terytorium RP. Jego zdaniem, oświadczenie to zgodne jest zaś z definicją miejsca zamieszkania przyjętą dla potrzeb Dyrektywy 2006/126/WE, jak i definicją określoną w Kodeksie cywilnym. Natomiast jeżeli organ ustalił, że wnoszący odwołanie nie przebywa na terytorium RP co najmniej 185 dni w roku to, w ocenie pełnomocnika, nie przesądza to o miejscu zamieszkania wnioskodawcy, gdyż takie miejsce ustala się poprzez łączące z nim więzi osobiste i regularny do niego powrót. Bez znaczenia pozostają zatem czynności sprawdzające organu pierwszej instancji, gdyż nie potwierdzają one, że wnioskodawca nie przebywa regularnie na terytorium RP. Wnoszący odwołanie wytknął organowi błędne powołanie się w decyzji na regulację art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami. Wskazał natomiast, że art. 12 Dyrektywy nie może stanowić samodzielnej podstawy do odmowy wydania prawa jazdy. Zwrócił również uwagę, że wnioskodawca nie posiada obecnie prawa jazdy, nie może wobec niego znaleźć zastosowania regulacja art. 7 ust. 5 lit. a-c Dyrektywy. Postawą do odmowy wydania mu prawa jazdy, nie może być także orzeczony wobec niego zakaz prowadzenia pojazdów, gdyż ten przestał obowiązywać przed złożeniem przedmiotowego wniosku (art. 11 ust. 4 Dyrektywy oraz art. 12 ust. 5 ustawy o kierujących pojazdami). Końcowo pełnomocnik dokonał interpretacji art. 11 ust. 4 Dyrektywy akcentując, że na dzień wydania decyzji organu pierwszej instancji nie doszło do ograniczenia wnioskodawcy prawa jazdy ani jego zawieszenia. Cofnięcie uprawnień nie jest natomiast przesłanką do odmowy wydania nowych na terenie RP, przy uwzględnieniu, że wnioskodawca spełnił warunki umożliwiające je uzyskanie. Po rozpoznaniu tego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy rozstrzygniecie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na zmianę regulacji art. 11 ust.1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, poprzez zastąpienie zwrotu o :przybywaniu" ponad 185 dni w każdym roku kalendarzowym na terytorium RP zwrotem o "zamieszkiwaniu" w tym samym okresie z wyszczególnieniem konkretnych sytuacji. Tym samym nastąpiła harmonizacja tego przepisu z art. 7 ust. 1 lit. e Dyrektywy 2006/126/WE. Kolegium wyjaśniło jednak, że oświadczenie, o którym mowa w w/w przepisie jest weryfikowane przez organ. Przenosząc te rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy Kolegium wskazało, że zgromadzone w sprawie dokumenty potwierdzają zamieszkanie wnioskodawcy w Niemczech. Wnioskodawca nie podważył i nie udowodnił, że nie przebywa i nie przebywał w Niemczech w 2015 r. czy w 2016 r. mniej niż połowę roku. Kolegium zwróciło uwagę na ustalony w sprawie stan faktyczny: zameldowanie wnioskodawcy w Polsce na czas określony oraz na stałe w Niemczech , jak również wyniki kontroli meldunkowej w czerwcu 2016 r. Zaznaczyło, że brak jest informacji o regularnych pobytach wnioskodawcy pod adresem w K. oraz o konkretnych więziach osobistych wnioskodawcy w Polsce. Powołując się na regulację art. 25 ustawy z dnia 24 września 2010r. o ewidencji ludności ( tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 388 z późn. zm.) organ odwoławczy podkreślił, że zamieszkać na terytorium RP można jedynie na stałe. Zauważył ponadto, że do wniosku nie dołączono dokumentów dotyczących odbytego szkolenia i egzaminów, o którym mowa w art. 11 pkt 3 i 4 ustawy o kierujących pojazdami. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach S. G. wniósł o uchylenie w całości powyższej decyzji Kolegium. Skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 140 Kpa w zw. z art. 107 § 1 i 3 Kpa wytykając organowi odwoławczemu, że powołał w podstawie prawnej art. 11 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o kierujących pojazdami nie odnosząc się do jego treści w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, mimo przedłożonego do akt orzeczenia lekarskiego. Wskazał na naruszenie art. 11 ust. 1 pkt 2 lit. a w/w ustawy, prezentując argumentację dotyczącą możliwości skierowania na dodatkowe badania lekarskie. Nie zakwestionował, że niemieckie prawo jazdy zostało mu cofnięte z powody jazdy pod wpływem alkoholu, lecz nie zgodził się z twierdzeniem wskazującym na uzależnienie od alkoholu. Zarzuty skargi odnoszą się również do naruszenia określonych przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2016 r. poz. 231, zwanego dalej rozporządzeniem). Skarżący zwrócił przy tym uwagę, że wystąpił do Starosty z wnioskiem o wydanie profilu kandydata na kierowcę. Skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami. Jego zdaniem z treści tego przepisu wynika jedynie obowiązek złożenia oświadczenia o miejscu zamieszkania. Na etapie generowania profilu kandydata na kierowcę organ bada poprawności wypełnienia dokumentów i nie ma podstaw do badania przesłanki zamieszkania i prowadzenia w tym kierunku podstępowania dowodowego. Nie godził się nadto z interpretacją Kolegium dotyczącą nowelizacji tego przepisu. W ocenie skarżącego, w nowym brzmieniu art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami pozostawiono we wszystkich czterech przypadkach wskazanych w tej regulacji termin "przybywanie", lecz jednocześnie wskazano, że wpływa ono na posiadane miejsce zamieszkania. W ramach zarzutów skargi wskazano również na naruszenie przepisów art. 7 ust. 1 lit. e, art. 11 ust. 4 Dyrektywy. Skarżący dokonując interpretacji tych przepisów, ponownie zwrócił uwagę, że wnioskował o wygenerowanie profilu kandydata na kierowcę, wobec tego zapisy tej regulacji pozostają obecnie bez znaczenia i nie mogą stanowić podstawy do odmowy wydania prawa jazdy na tym etapie. Skarżący nie zgodził się również z dokonaną przez organ wykładnią art. 12 Dyrektywy oraz argumentacją dotyczącą jego miejsca zamieszkania. Zdaniem skarżącego informacje w tym zakresie udzielone przez organ niemiecki nie mogą być dowodem przeciwnym do jego oświadczenia. Gdyby bowiem organ chciał zakwestionować miejsce jego zamieszkania to musiałby wykazać, że nieprawdziwy jest fakt stwierdzony przez skarżącego, tj. że przebywa on regularnie na terytorium RP ze względu na swoje więzi osobiste, a jednocześnie ze względu na swoje więzi zawodowe kolejno przebywa w co najmniej dwóch państwach członkowskich Unii Europejskiej. Skarżący potwierdził, że poza zaświadczeniem o zameldowaniu nie przedstawił żadnych innych dowodów na posiadanie w Polce, w myśl Dyrektywy, miejsca zamieszkania. Byłyby one jednak konieczne jedynie gdyby w postępowaniu przedstawiono dowód obalający jego twierdzenie, a zdaniem skarżącego takiego dowodu brak. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy podkreślił, że zasadniczym powodem odmowy wydania skarżącemu prawa jazdy jest kwestionowanie jego miejsca zamieszkania w Polsce. Nie spełnienie tego jednego warunku z art. 11 ust.1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami stanowi zaś samodzielną przeszkodę w otrzymaniu polskiego prawa jazdy. Zauważano, że inne przeszkody też mogą zachodzić, ale wobec w/w okoliczności nie jest konieczne ich dokładne analizowanie, zostały one zatem wskazane w decyzji tylko orientacyjnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Stosownie do treści art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz. U. z 2016r. poz. 627 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, prawo jazdy jest wydawane osobie, która: 1) osiągnęła minimalny wiek wymagany do kierowania pojazdami odpowiedniej kategorii; 2) uzyskała orzeczenie: a) lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, b) psychologiczne o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem - nie dotyczy prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E lub T; 3) odbyła szkolenie wymagane do uzyskania prawa jazdy danej kategorii; 4) zdała egzamin państwowy wymagany do uzyskania prawa jazdy odpowiedniej kategorii; 5) uprzedzona o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy oświadcza, że jej miejsce zamieszkania znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym że: a) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej przez 185 dni w każdym roku kalendarzowym: – ze względu na swoje więzi osobiste i zawodowe albo – z zamiarem stałego pobytu wyłącznie ze względu na swoje więzi osobiste, albo b) przebywa regularnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ze względu na swoje więzi osobiste, a jednocześnie, że ze względu na swoje więzi zawodowe kolejno przebywa w co najmniej dwóch państwach członkowskich Unii Europejskiej, albo c) przebywa nieregularnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ze względu na swoje więzi osobiste, ponieważ przebywa w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej w celu wypełniania zadania o określonym czasie trwania, albo d) przebywa na terytorium innego państwa ze względu na podjęte w tym państwie studia lub naukę w szkole. Tym samym treść powyższego przepisu została zharmonizowana z Dyrektywą, którą przepis ten powinien wdrażać i z zawartą w art. 12 Dyrektywy definicją "miejsca zamieszkania". Nadto, zgodnie z art. 10 ust.1 powołanej ustawy prawo jazdy jest wydawane przez starostę, w drodze decyzji administracyjnej, na wniosek osoby zainteresowanej, za opłatą oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Wszczęcie postępowania administracyjnego następuje zatem na skutek wniosku o wydanie tego dokumentu. W wyniku tego postępowania wnioskodawcy wydane zostaje prawo jazdy bądź decyzja o odmowie jego wydania. Wymogi, jakie powinna spełniać osoba ubiegająca się o wydanie prawa jazdy (wskazane m.in. w przywołanym art. 11 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami) należy spełniać już w chwili składania wniosku. Wyjątek dotyczy jedynie art. 11 ust. 1 pkt 3 i 4 w/w ustawy, tj. możliwości przeprowadzenia szkolenia i egzaminu dopiero po złożeniu przedmiotowego wniosku i wygenerowaniu profilu kandydata na kierowcę, przy uwzględnieniu przesłanki wieku wnioskodawcy (art. 21 ustawy o kierujących pojazdami). Istotne znaczenie w niniejszej sprawie ma regulacja § 6 ust. 3 rozporządzenia, gdyż z jej treści wynika, że na skutek negatywnej weryfikacji dokumentów załączonych do wniosku należy odmówić wydania prawa jazdy. Znajduje to potwierdzenie w § 5 ust. 1 rozporządzenia, wskazującym jakie dokumenty powinny być załączone do wniosku o wydanie prawa jazdy przed przystąpieniem do szkolenia. Wśród tych dokumentów wymienione zostało oświadczenie o spełnieniu wymagań, o jakich mowa w art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami. Negatywna weryfikacja przesłanki zawartej w art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami jest podstawą do odmowy wydania prawa jazdy, wobec tego powinna być ona spełniona już w chwili złożenia wniosku. Przy czym, wbrew twierdzeniom skarżącego, prawdziwość oświadczenia w tym zakresie, choć złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej, może być jak, każdy inny dowód, weryfikowana przez organ zgodnie z regułami określonymi w art. 80 Kpa (por. stanowisko zaprezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 marca 2016 r. sygn. akt I OSK 1657/14, choć wydanym na gruncie w/w przepisu w jego wcześniejszym brzmieniu, lecz niewątpliwie pozostającym aktualnym w świetle niniejszej regulacji). W rozpatrywanej sprawie Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą skarżącemu wydania prawa jazdy z powodu niespełnienia przesłanki w postaci zamieszkiwania na terytorium RP. W postępowaniu administracyjnym zanegowano oświadczenie w tym zakresie biorąc pod uwagę przeprowadzone postępowanie dowodowe. Organ ustalił, że skarżący ma stały adres zamieszkania w Niemczech, natomiast pod adresem wskazanym przez niego jako miejsce pobytu czasowego w Polsce nie został zastany przez Policję mimo dwukrotnej kontroli. Nie uzyskano również informacji od osób wynajmujących mu lokal, kiedy możliwe będzie zastanie skarżącego w tym miejscu. Sam skarżący nie przeczy, że poza zaświadczeniem o zameldowaniu na pobyt czasowy nie przedstawił żadnych innych dowodów na posiadane w Polsce miejsce zamieszkania. W jego ocenie brak jest bowiem dowodu obalającego twierdzenie, że przebywa on regularnie na terytorium RP ze względu na swoje więzi osobiste, a jednocześnie, ze względu na swoje więzi zawodowe kolejno przebywa w co najmniej dwóch państwach członkowskich Unii Europejskiej. Jednakże skarżący nie wskazał również na żadne więzi osobiste w Polsce, ani też więzi zawodowe ze względu na które przybywa obu krajach członkowskich. Należy podkreślić, że to na ubiegającym się o wydanie prawa jazdy spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia powyższe przesłanki z art. 11 ust .1 pkt 5 b ustawy o kierujących pojazdami. Słusznie zauważa skarżący, że nie można jednak warunku "przybywania" utożsamiać z zameldowaniem określonej osoby pod oznaczonym adresem. Osoba przybywająca na terytorium RP jest obowiązana wykonywać obowiązek meldunkowy określony w ustawie z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2016 r. poz. 722) i dotyczy to także cudzoziemców, w tym obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej. Jednak zameldowanie to jedynie rejestracja faktu pobytu danej osoby. Gdy pobyt obywatela Unii Europejskiej na terytorium RP trwa przez okres dłuższy niż 3 miesiące to obowiązany jest on ten pobyt zarejestrować, stosownie do treści art. 20 ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywatel państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin (Dz.U. z 2014 r. poz.1525). Wobec tego wykazanie faktu zameldowania, ale nie tylko na pobyt stały, lecz również czasowy, jak i legitymowanie się przez obywatela Unii Europejskiej zaświadczeniem o zarejestrowaniu pobytu obywatela UE nie oznacza, że osoba ubiegająca się o wydanie prawa jazdy spełnia warunek określony w art. 11 ust.1 ustawy o kierujących pojazdami (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Gl 1410/13). Wobec niespełnienia przesłanki z art. 11 ust. 1 pkt 5b ustawy o kierujących pojazdami organ pierwszej instancji zasadnie wydał decyzję o odmowie wydania skarżącemu prawa jazdy, a organ odwoławczy prawidłowo utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy. Ze wskazanych względów, nie stwierdzając naruszenia prawa wymienionego w art. 145 § 1 Ppsa, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 Ppsa. Treść powołanych w uzasadnieniu orzeczeń sądów administracyjnych dostępna jest w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.