II SA/Gl 1229/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na wykonanie robót budowlanych w kwestii wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] r., nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na przebudowie istniejącego pawilonu handlowego w miejscowości K. przy ul. [...], gm. R., na działce nr [...] k.m.9. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik D. J. zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W jego uzasadnieniu wskazał, że objęte pozwoleniem roboty budowlane mają polegać na podziale obiektu na dwa niezależne budynki poprzez odcięcie płatwi stalowych, co spowoduje zapadnięcie ściany lokalu należącego do skarżącego, w którym znajduje się apteka. Pełnomocnik zaakcentował, że jest to jedyna apteka w miejscowości K. Jego zdaniem brak wstrzymania wykonania tej decyzji może doprowadzić do rozburzenia budynku w konsekwencji narażenia zdrowia i życia osób przebywających w aptece, a w przypadku natychmiastowego zamknięta apteki pozbawienie lokalnej społeczności możliwości dostępu do lekarstw. Pełnomocnik zwrócił także uwagę na skutki materialne, tj. utratę przez skarżącego dochodów. Zarówno organ odwoławczy, jak i uczestnicy postępowania nie ustosunkowali się do powyższego wniosku. Natomiast w odpowiedzi na wezwanie Sądu inwestor nadesłał m.in. dokumenty obrazujące na jakim etapie znajduje się obecnie realizacja inwestycji. Rozpatrując wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył: Przepis art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie Ppsa, stanowi, że wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 Ppsa, sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie tego aktu lub czynności w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W świetle powyższej regulacji wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności stanowi odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 Ppsa, a zatem odnośni się jedynie do okoliczności faktycznych o charakterze nadzwyczajnym. Okoliczności te sąd winien ocenić zarówno w stosunku do skarżącego, jak i uczestników postępowania, bowiem konsekwencje wstrzymania bądź braku wstrzymania zaskarżonego aktu mogą dotykać w takim samym stopniu wszystkie strony postępowania. Dodatkowo należy zauważyć, że wykonanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę/ wykonanie określonych robót, zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) jest realizacją "prawa zabudowy", określonego w art. 4 tej ustawy, w związku z czym wytrzymanie wykonania takiej decyzji winno mieć charakter wyjątkowy. Prawo to stanowi po części realizację konstytucyjnej zasady ochrony własności, wyrażonej w art. 21 i 64 Konstytucji RP i jako takie, powinno podlegać szczególnej ochronie (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2005 r., sygn. akt II OZ 1026/05, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozpatrując złożony wniosek należy mieć także na uwadze treść art. 35a ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję o pozwoleniu na budowę/ wykonanie robót budowlanych, wstrzymanie wykonania tej decyzji sąd może uzależnić od złożenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania takiej decyzji. Brzmienie przywołanego przepisu dowodzi, że postanowienie wstrzymujące wykonanie decyzji o pozwoleniu na budowę/ wykonanie robót budowlanych stanowić może dużą dolegliwość przede wszystkim dla inwestora mogącą nierzadko spowodować większą szkodę niż ta, jaka może wyniknąć z kontynuowania robót budowlanych prowadzonych w oparciu o zaskarżoną decyzję. Przenosząc powyższe rozważenia na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd nie dopatrzył się przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wyliczonych enumeratywnie w art. 61 § 3 Ppsa. Podstawy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie mogły bowiem stanowić sformułowane wnioski dotyczące zapadnięcia ściany lokalu skarżącego, a w konsekwencji narażenia zdrowia i życia przebywających tam osób czy też szkód związanych ze stratami materialnymi. Możliwość wystąpienia tego typu zagrożenia nie została bowiem w jakikolwiek sposób uprawdopodobniona. W ślad za organem odwoławczym, zauważyć wymaga, że odpowiedzialność za bezpieczeństwo konstrukcyjne obiektu spoczywa na wykonawcy projektu oraz na kierowniku budowy, który obowiązany jest realizować inwestycję w sposób zgodny z projektem i sztuką budowlaną. Podkreślić należy, że w razie ewentualnego uchylenia w postępowaniu sądowym zaskarżonej decyzji inwestor będzie obowiązany do przywrócenia obiektu do stanu poprzedniego, zaś prowadzając roboty przed rozpoznaniem skargi przez Sąd, czyni to na własne ryzyko. Uwagi wskazujące na wady prawne zaskarżonej decyzji na obecnym etapie postępowania nie mogą zaś być rozpatrywane. Dopiero w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie Sąd zajmie stanowisko, co do ewentualnego naruszenia przez organy prawa oraz jego skutków. W świetle wskazanych okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 61 § 3 Ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.