II SA/Gl 123/09
WyrokWSA w Gliwicach2009-08-28
Skład orzekający: Leszek Kiermaszek, Ewa Krawczyk, Włodzimierz Kubik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi publicznej wydana na podstawie specustawy drogowej może zostać uchylona z powodu błędnego podziału nieruchomości, jeśli decyzja zatwierdzająca ten podział nie jest ostateczna?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja o lokalizacji drogi publicznej nie narusza prawa. Nawet jeśli decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości, na której miała być realizowana inwestycja, została później stwierdzona nieważnością, nie stanowi to podstawy do uchylenia decyzji lokalizacyjnej, jeśli decyzja stwierdzająca nieważność podziału nie była ostateczna w dacie orzekania przez sąd. Sąd podkreślił, że organy administracji były związane wnioskiem inwestora i nie mogły samodzielnie korygować proponowanych rozwiązań projektowych.Stan faktyczny
Skarżący J. i M. F. sprzeciwiali się decyzji Starosty o lokalizacji przebudowy drogi powiatowej, która obejmowała ich działki. Zarzucali bezprawne zajęcie ich nieruchomości, błędne oznaczenie działek w decyzji oraz brak uwzględnienia ich interesów. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty w mocy, uznając, że specustawa drogowa nie przewiduje sprzeciwów do rozwiązań projektowych. Skarżący wnieśli skargę do WSA, powtarzając swoje zarzuty i dodając nowe, dotyczące naruszenia Konstytucji RP oraz błędnego podziału działek. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.), Protokolant St. sekr. Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi J. F. i M. F. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie lokalizacji drogi powiatowej oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Starosta [...] działając na wniosek Prezydenta Miasta B. wydał decyzję lokalizacyjną dla przebudowy ul. [...] w B. na odcinku od ul. [...] do granicy miasta biegnącej na tym odcinku po kilkudziesięciu działkach ewidencyjnych. Decyzją tą zatwierdzony został także projekt podziału nieruchomości znajdujących się w liniach rozgraniczających teren przebudowywanej drogi przedstawionych w dołączonym do wniosku załączniku ( arkusz A1, rysunek nr 1), w tym m.in.: podziału działek stanowiących współwłasność M. i J.F. Opisane orzeczenie zostało wydane na podstawie art. 2 ust. 1, art. 7 ust.1, art. 12 ust.1 i ust. 2 i art. 17 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczegółowych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm. zwanej dalej – specustawą drogową) oraz art. 104 k.p.a. Omawianą decyzją Starosta [...] ustalił również wymagania dotyczące powiązania przedmiotowej drogi z innymi drogami publicznymi wskazując, że jest ona drogą powiatową cechująca się, z uwagi na dużą liczbę zjazdów, bardzo wysoką dostępnością. Droga ta stanowi najkrótsze połączenie B. z O. i B. Organ I instancji ustalił także warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska, ochrony dóbr kultury oraz potrzeb obronności państwa. W tym punkcie decyzji wskazano m.in., że została ona poprzedzona decyzją Prezydenta Miasta B. dnia [...] ustalającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia (zmienionej decyzją z dnia [...]), a także iż teren objęty wnioskiem nie jest wpisany do rejestru zabytków. Starosta stwierdził wreszcie, że z dniem w którym jego decyzja uzyska walor ostateczności prawo własności nieruchomości znajdujących się w obszarze przedmiotowej inwestycji przechodzi z mocy prawa na własność miasta B. za odszkodowaniem ustalonym w odrębnym postępowaniu, a ponadto wskazał, że wydana decyzja stanowi podstawę dokonania wpisów w księgach wieczystych i katastrze nieruchomości.
W uzasadnieniu organ I instancji podał, że postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] został wyznaczony jako organ właściwy do załatwienia wniosku zarządcy przedmiotowej drogi. Wskazał, że po powiadomieniu w drodze obwieszczeń zainteresowanych podmiotów o wszczęciu postępowania wpłynął do niego sprzeciw M. i J.F. współwłaścicieli działek nr [...] i nr [...] , w którym odmówili oni wyrażenia zgody na zajęcie pod przebudowę drogi części tych działek. Wyjaśniając tę kwestię organ uzyskał stanowisko inwestora w świetle którego przedmiotowe działki są niezbędne do projektowanej przebudowy drogi.
W odwołaniu od tej decyzji M. i J.F. zarzucili, że decyzja organu I instancji została wydana mimo wniesionego przez nich sprzeciwu. W związku z tym stwierdzili, że nie uzyskali wcześniej żadnej odpowiedzi organu dotyczącej ich stanowiska w tej kwestii. Jednocześnie oświadczyli, że w dniu [...] otrzymali z firmy A Sp. z o.o. z siedzibą w K. dokumentację projektowanej przebudowy drogi na odcinku skrzyżowania z ul [...], przy której położona jest ich nieruchomość. Z dokumentacji tej wynikało, że przebudowa miała przebiegać po sąsiednich działkach omijając ich nieruchomość. Zatwierdzony kwestionowaną decyzją plan przebudowy jest jednak zupełnie inny niż otrzymany przez nich w [...]. Wskazali, że w [...] doszło do bezprawnego zajęcia ich działki w trakcie przebudowy ul. [...] na potrzeby właściciela działki nr [...]. W celu legalizacji tego bezprawnego zajęcia doszło [...] do podziału działki nr [...] na działki nr [...] i [...]. Odwołujący się podnieśli, że Starosta błędnie oznaczył w uzasadnieniu decyzji, że z działki nr [...] zostaną wydzielone przejęte pod przebudowę drogi działki nr [...] i [...]. W ich ocenie na parceli [...] nie będzie także wykonywana żadna przebudowa, a zatem jej zajęcie stanowi naruszenie prawa. Odwołujący się wskazali ponadto, że w wyniku bezprawnych działań MZD w B. i Starosty [...] zostali pozbawieni wjazdu z ul. [...] na teren pgr [...] stanowiącej ich gospodarstwo rolne. Podnieśli wreszcie, że pozbawieni zostali własności nieruchomości w sytuacji, gdy właściciel działki nr [...] wybudował od strony ul. [...] ogrodzenie, przez co zwęził tę ulicę o [...] m. Ich zdaniem to bezprawnie wybudowane ogrodzenie zostanie sfinansowane przez MZD w ramach projektowanej przebudowy ul. [...]. Odwołujący się zarzucili rownież brak zamieszczenia w decyzji Starosty pouczenia o przysługującym im odwołaniu do Wojewody [...]. Rozumiejąc potrzebę przebudowy ul. [...] M. i J.F. zaproponowali przesunięcie przez właściciela pgr [...] ogrodzenia wybudowanego od strony ul. [...], co spowoduje poszerzenie tej ulicy. Domagali się także "zarurowania" rowu znajdującego się na działce nr [...] i umożliwienia im zjazdu na teren gospodarstwa rolnego. Jednocześnie wyrazili zgodę na przejęcie za odszkodowaniem części już zajętej działki nr [...], na której znajduje się rów wraz z przepustem drogowym oraz na czasowe zajęcie swoich nieruchomości za stosownym odszkodowaniem.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji uznając ją za zgodną z przepisami prawa, a w szczególności z regulacjami zawartymi w specustawie drogowej. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji uznał, że nie zasługują one na uwzględnienie. W toku postępowania przygotowawczego skarżący zostali zawiadomieni o czynnościach geodety związanych z ustaleniem przebiegu granic nieruchomości oraz utrwalenia nowych punktów granicznych. Z notatki służbowej geodety z dnia [...] wynika, że już wtedy nie wyrażali oni zgody na proponowane rozwiązania projektowe. Tymczasem zdaniem projektanta przedstawiona propozycja jest rozwiązaniem spełniającym wymogi norm technicznych, których głównym celem jest podniesienie bezpieczeństwa ruchu samochodowego i pieszego. Wojewoda podniósł także, że specustawa drogowa nie przewiduje zgłaszania przez zainteresowane strony sprzeciwów do rozwiązań projektowych zgłoszonych przez zarządcę drogi, a zatem nie mogą one zostać uwzględnione także w postępowaniu odwoławczym. Wojewoda wskazał ponadto, że nie jest organem właściwym do ustalenia legalności budowy ogrodzenia działki nr [...] przy ul. [...].
Skargę na tę decyzję wnieśli J. i M.F. zarzucając jej wydanie z naruszeniem prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie przepisów specustawy drogowej i z obrazą art. 7 oraz art. 64 w zw. z art. 21 Konstytucji R.P. Ponadto skarżący zarzucili naruszenie przez Wojewodę przepisów prawa procesowego, a w szczególności art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz naruszenie przepisów prawa ustrojowego poprzez niewłaściwą realizację zadań i celów ustrojowych oraz kompetencji organów administracji. W oparciu o powyższe zarzuty domagali się oni uchylenia decyzji Wojewody [...]. W uzasadnieniu skargi wskazali na brak uwzględnienia ich interesów na etapie projektowania inwestycji oraz w toku wydawania decyzji przez organy obu instancji, co w ich przekonaniu dowodzi naruszenia art. 7 k.p.a. Pomijając interes skarżących organy nie wyjaśniły dlaczego tak się stało, a były do tego zobowiązane z uwagi na uznaniowy charakter wydanego rozstrzygnięcia. Ponadto w skardze powtórzone zostały argumenty podniesione w odwołaniu od decyzji Starosty [...] dotyczące bezprawnego zajęcia w [...] przez MZD w B. części ich działki położonej przy ul. [...]. W tym kontekście skarżący zauważyli, że decyzja lokalizacyjna dotyczy przebudowy ul. [...], a zatem nie ma nic wspólnego z ul. [...], a MZD próbuje przy okazji tej decyzji zalegalizować swoje wcześniejsze, bezprawne działania. W szeregu pism kierowanych do organów obu instancji skarżący sprzeciwiali się tym działaniom podnosząc, że są one nieuzasadnione, niepotrzebne i niezwiązane z realizacją wyznaczonego celu. Argumenty te były jednak pomijane, a Wojewoda stwierdził jedynie lakonicznie, że specustawa drogowa nie przewiduje składania sprzeciwów przez strony. Na legalność zaskarżonej decyzji rzutuje także, zdaniem skarżących, kwestia wcześniej dokonanego podziału działki pgr [...] na działki nr [...] i [...]. Wcześniejsza decyzja zatwierdzająca ten podział była wydana bez podstawy prawnej i wystąpili oni do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. o stwierdzenie jej nieważności. Stwierdzili także, że w przypadku uwzględnienia ich wniosku wystąpią na podstawie art. 145 §1 pkt 8 k.p.a. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty [...].
Odpowiadając na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu jego decyzji. Dodatkowo organ poinformował, że przebudowa ul. [...] (omyłkowo nazwał ją [...]) dotyczy także dróg bocznych włączających się do drogi głównej, w tym konieczności zachowania tak zwanych "trójkątów widoczności" zapewniających bezpieczeństwo ruchu drogowego.
W piśmie procesowym z dnia [...] stanowiącym replikę do odpowiedzi na skargę skarżący podali, że urzędnicy wydający decyzje w sprawie byli nieuczciwi i " gubią się w swoich kłamstwach". Zapominają oni jednocześnie, że zaskarżona decyzja dotyczy działki, której nie ma. Jednocześnie wskazali, że w swojej odpowiedzi Wojewoda pomylił ul. [...] z [...].
W kolejnym piśmie z dnia [...] skarżący ponownie opisali, tym razem w sposób bardzo szczegółowy, ciągnący się od wielu lat ich konflikt z MZD w B. Konflikt ten dotyczył wybudowania przez sąsiada ogrodzenia od strony ul. [...], a następnie bezprawnego zajęcia ich działki w toku remontu tej ulicy. Ponadto zarzucili wydanie decyzji Starosty [...] z naruszeniem art. 2 ust. 2, art. 7 ust. 1 pkt 1, art. 12 ust. 1 oraz art. 17 ust. 1 specustawy drogowej.
W trakcie rozprawy skarżący przedłożyli nieostateczną decyzję SKO w B. z dnia [...] nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...], którą zatwierdzony został podział działki nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, a tylko w takim wypadku podlegała ona uchyleniu bądź stwierdzeniu jej nieważności. W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...), przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Inaczej mówiąc Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania w nim przepisów prawa materialnego i procesowego obowiązujących w dacie wydawania tego aktu. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze. zm. - zwanej dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie.
Przechodząc do merytorycznej kontroli zaskarżonego aktu w pierwszym rzędzie należy wskazać, że został on oparty na przepisach ustawy, która ma charakter specjalny, a jej działanie z woli ustawodawcy zostało ograniczone w czasie (do 31 grudnia 2007 r. w pierwotnej wersji specustawy drogowej, następnie wg wersji obowiązującej w dacie orzekania do 31 grudnia 2013 r., a wg wersji aktualnie obowiązującej do 31 grudnia 2020 r.). Celem specustawy drogowej, która ma w dalszym ciągu charakter epizodyczny, jest zdecydowane uproszczenie procedur przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. W jej pierwotniej wersji dotyczyła ona jedynie budowy dróg krajowych oraz dróg w miastach na prawach powiatu finansowanych z budżetu tych miast, jednak na mocy przepisów ustawy z dnia 18 października 2006 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 220, poz. 1601 ze zm.) z dniem 16 grudnia 2006 r. jej działanie zostało rozciągnięte na wszystkie drogi publiczne. Wskazać wreszcie należy, że zastosowane w sprawie przepisy zamieszczone w rozdziale 2 specustawy drogowej zostały uchylone z dniem 10 września 2008 r. na mocy art. 1 pkt 2 oraz art. 8 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczegółowych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 154, poz. 958). W miejsce uchylonego rozdziału 2 ustawodawca art. 1 pkt 3 ustawy zmieniającej wprowadził do specustawy drogowej rozdział 2a regulujący w sposób odmienny niż dotychczas postępowanie poprzedzające rozpoczęcie drogowych robót budowlanych. Na mocy tej nowelizacji w miejsce dotychczasowych decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi publicznej, aktualnie wydawane są zgodnie z art. 11a ust. 1 znowelizowanej specustawy drogowej decyzje o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Należy wreszcie dodać, że na mocy art. 1 pkt 13 i pkt 14 ustawy zmieniającej uchylone zostały także przepisy art. 24 i art. 28 – art. 30 zamieszczone w rozdziale 4 specustawy, które regulowały kwestie dotyczące pozwoleń na budowę dróg i przebudowę istniejących urządzeń infrastruktury drogowej. W aktualnym stanie prawnym obowiązującym w dacie orzekania przez Sąd nie wydaje się już zatem decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi, a następnie decyzji o pozwoleniu na jej budowę, a w miejsce tych dwóch decyzji wydawana jest tylko decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Jednocześnie jednak zgodnie z art. 43 ust. 1 specustawy drogowej decyzje o ustaleniu lokalizacji drogi i decyzje o pozwoleniu na budowę drogi wydane na podstawie tej ustawy pozostają w mocy.
Postępowanie w kontrolowanej sprawie zostało wszczęte z wniosku Prezydenta Miasta B. reprezentowanego przez Dyrektora MZD w B. Wniosek ten został zaopatrzony we wszystkie przewidziane przepisami specustawy drogowej załączniki i opinie. Spełniał on także wymogi wynikające z art. 5 ust. 1 specustawy ( w brzmieniu obowiązującym do dnia 9 września 2008 r.). W szczególności do wniosku dołączona została mapa w skali 1:1000 przedstawiającą proponowany przebieg drogi, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych oraz istniejące uzbrojenie terenu. Załącznikiem do wniosku była także szczegółowa analiza powiązania drogi z innymi drogami publicznymi oraz mapy zawierające projekty podziału nieruchomości sporządzone zgodnie z odrębnymi przepisami. Zauważyć należy, że linia wyznaczająca tereny niezbędne dla drogowych obiektów budowlanych obejmowała m.in. fragment nieruchomości skarżących położonej przy ul. [...], a to wydzielone wyniku proponowanego podziału działki nr [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] m² (odpowiednio [...] i [...] m²), na których zlokalizowany był rów przewidziany do umocnienia za pomocą ażurowych płyt betonowych. Naniesione na dołączonej do wniosku mapie linie rozgraniczające teren inwestycji (stanowiące zarazem linie podziału nieruchomości) oraz linie wyznaczające tereny niezbędne dla obiektów budowlanych, wbrew twierdzeniom skarżących, obejmowały bez mała wszystkie skrzyżowania ul. [...] na odcinku przewidzianym do przebudowy z drogami podporządkowanymi, a nie tylko skrzyżowanie z ul. [...].
Wojewoda [...] działający na wniosek Prezydenta Miasta B. postanowieniem z dnia [...] z powołaniem się na przepisy art. 26 § 2 pkt 1 w zw. z art. 25 § 1 pkt 1 k.p.a. wyłączył od załatwienia tej sprawy ten organ i wyznaczył w jego miejsce Starostę [...]. W ocenie Sądu postanowienie to było zasadne, aczkolwiek w podstawie prawnej postanowienia Wojewoda wskazał błędną podstawę prawną ( art. 2 § 1 pkt 1 k.p.a. zamiast art. 24 § 1 pkt 1 i 4 tej ustawy). Oceniając legalność tego postanowienia wskazać należy, że stosownie do art. 2 ust. 1 specustawy drogowej (w brzmieniu obowiązującym do 9 września 2008 r.) organem właściwym do wydania decyzji o lokalizacji dróg powiatowych i gminnych był starosta. Prezydent miasta na prawach powiatu stosownie do art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym ( Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1592 ze zm.) pełni funkcję organu powiatu. W związku zaś z tym, że wydanie decyzji o lokalizacji drogi publicznej w oparciu o przepisy specustawy wywołuje m.in. skutek w postaci odjęcia prawa własności nieruchomości objętych tą decyzją, które przechodzą na własność miasta na prawach powiatu reprezentowanego przez jego prezydenta, w sprawie winno dojść do wyłączenie tego organu na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a. W literaturze przedmiotu wskazuje się na konieczność wyłączenia prezydenta miasta w sprawach rozstrzyganych na podstawie przepisów specustawy drogowej w przypadkach decyzji dotyczących dróg gminnych (por. M. Wolanin, Ustawa z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, [w:] materiały na naradę sędziów Izby Ogólnoadmiostracyjnej NSA i sędziów WSA, Olsztyn - Pluski 2009.). W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie przepisy art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a. mają więc także zastosowanie do wyłączenia prezydenta miasta na prawach powiatu od orzekania w sprawach lokalizacji dróg powiatowych wydawanych na podstawie specustawy drogowej. Prezydent miasta na prawach powiatu, nie został bowiem wskazany w art. 2 ust. 1 specustawy drogowej jako organ właściwy do załatwienia sprawy. Ustawodawca ograniczył się bowiem w tej kwestii do wskazania jedynie starosty jako organu właściwego do wydania decyzji lokalizacyjnej dotyczącej drogi gminnej i powiatowej. Takie rozwiązanie ustawowe powoduje brak podstaw do wyłączenia starosty od orzekania w sprawach dotyczących lokalizacji dróg powiatowych, nie stoi ono jednak na przeszkodzie wyłączenia od załatwiania tych spraw prezydentów miast na prawach powiatu. Zauważyć dodatkowo należy, że stosownie do art. 26 ust. 1 ustawy powiatowej organem wykonawczym powiatu nie jest starosta lecz zarząd powiatu.
Oceniając żądania skarżących dotyczące innego zaprojektowania skrzyżowania ul. [...] z ul. [...] należy stwierdzić, że są one częściowo niezrozumiałe. Z jednej strony domagali się oni bowiem przebudowy tego skrzyżowania kosztem działki nr [...] znajdującej się po przeciwnej stronie ul. [...], a drugiej strony w odwołaniu od decyzji organu I instancji żądali "zarurowania" rowu znajdującego się na ich działce celem umożliwienia zjazdu na teren gospodarstwa rolnego. Jednocześnie wyrazili też zgodę na przejęcie za odszkodowaniem części już zajętej działki nr [...], na której znajduje się rów wraz z przepustem drogowym. W kwestii opisanych żądań skarżących wskazać trzeba na pojawiające się w orzecznictwie stanowisko, że przepisy specustawy drogowej nie upoważniają organów orzekających do oceny racjonalności czy słuszności rozwiązań projektowych przyjętych we wniosku o ustalenie lokalizacji drogi publicznej. W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 46/07 [w:] LEX nr 338845 został sformułowany wręcz pogląd, że "wojewoda pełni w procesie budowy drogi krajowej funkcję organu administracji, który jest zobowiązany wyłącznie do wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji i pozwolenia na budowę, nie jest natomiast upoważniony do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji, ani też do zmiany proponowanych we wniosku rozwiązań. Inwestor samodzielnie dokonuje wyboru najbardziej korzystnych rozwiązań lokalizacyjnych i następnie techniczno-wykonawczych inwestycji". Odnosząc się do tego poglądu w pierwszym rzędzie zauważyć należy, że przepis art. 4 specustawy drogowej (aktualnie odpowiada mu przepis art. 11c) nakazywał stosować do postępowań w sprawach o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z zastrzeżeniem przepisów niniejszej ustawy. Konstrukcja obowiązujących w dacie orzekania przepisów specustawy drogowej dowodzi, że uregulowane nią postępowanie w sprawie lokalizacji drogi publicznej toczyło się z wniosku zarządcy drogi, co powoduje związanie organów orzekających w tych sprawach treścią złożonego wniosku. W toku postępowania organy winne były zatem ocenić kompletność tego wniosku oraz ustalić czy spełniania on inne przesłanki określone przepisami specustawy. Związanie wnioskiem zarządcy drogi nie oznaczało jednak, że orzekający w sprawie organ mógł go jedynie uwzględnić w całości wydając decyzję lokalizacyjną zgodną z wnioskiem, bądź odmówić wydania takiej decyzji. Organ I instancji mógł bowiem taki wniosek uwzględnić tylko w części i odmówić ustalenia wnioskowanej lokalizacji drogi w pozostałej części. Podobnie organ odwoławczy był władny uchylić decyzję lokalizacyjną w przypadku stwierdzenia, że była ona dotknięta wadą, z tym jednak zastrzeżeniem, że organ ten (podobnie jak i sąd administracyjny) nie mógł uchylić takiej decyzji w całości, gdy wadą była dotknięta tylko część decyzji dotycząca odcinka drogi, nieruchomości, działki (art. 9 ust. 3 specustawy drogowej). Zauważyć wreszcie należy, że przepisy specustawy drogowej nie pozbawiły organu I instancji, jak i organu odwoławczego, uprawnień dotyczących możliwości występowania do wnioskodawcy o ustosunkowanie się do uwag zgłaszanych przez inne strony postępowania. Z możliwości takiej skorzystał w kontrolowanym postępowaniu Starosta [...] zwracając się do MZD w B. w związku z kierowanymi do niego wystąpieniami skarżących. W odpowiedzi Starosta uzyskał jednak stanowisko Dyrektora MZD działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta B., że działki skarżących są niezbędne do realizacji przebudowy ul. [...]. Tym samym skoro, jak wykazano wcześniej korekty lokalizacji drogi mógł dokonać tylko wnioskodawca po przedłożeniu dokumentów wymaganych przepisami specustawy drogowej, to orzekające w sprawie organy nie mogły skorygować trasy przebiegu planowanej inwestycji, a w sprawie brak było podstaw do odmowy zatwierdzenia lokalizacji przebudowywanej drogi na odcinku skrzyżowania z ul. [...]. Zgodnie bowiem z art. 6 specustawy drogowej organy nie mogły uzależniać ustalenia w drodze decyzji lokalizacji drogi od spełnienia świadczeń lub warunków nieprzewidzianych obowiązującymi przepisami.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, że decyzja Starosty [...] z [...] zawiera w punkcie 3 sentencji wymagania dotyczące powiązania ul. [...] innymi drogami publicznymi, a zatem nie narusza ona art. 7 ust. 1 specustawy drogowej (w brzmieniu obowiązującym do dnia 9 września 2008 r.). Decyzja ta nie narusza także art. 12 ust. 1 tej ustawy, bowiem zatwierdza ona projekt podziału nieruchomości w liniach rozgraniczających teren lokalizowanej inwestycji drogowej. Decyzja organu I instancji zgodna była także z treścią art. 17 ust. 1 specustawy drogowej, gdyż we wniosku z dnia [...] o ustalenie lokalizacji przebudowy ul. [...] zawarte zostało żądanie nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Podzielając zarzut skarżących dotyczący uchybienia przewidzianego art. 2 ust 2 specustawy drogowej terminu do wydania decyzji lokalizacyjnej przez Starostę [...], Sąd uznał jednak, że termin przewidziany w tym przepisie ma charakter instrukcyjny, a zatem jego uchybienie nie miało wpływu na legalność zaskarżonego aktu. .
Pozbawiony podstaw był także zarzut naruszenia zaskarżoną decyzją wskazanych w petitum skargi przepisów postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu Wojewoda [...] w oparciu o zgromadzone w sprawie dowody dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i na ich podstawie wydał zgodną z przepisami prawa decyzję. Kontrolowana decyzja ze wskazanych wyżej względów nie była także decyzja uznaniową, w której organ dysponował luzem decyzyjnym. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przez organy zamieszczonej w art. 7 k.p.a. zasady wyrażania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Brak było także podstaw do postawienia zaskarżonej decyzji zarzutu naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. W ocenie Sądu także uzasadnienia decyzji organów obu instancji spełniają także wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego dokonanego zaskarżonym aktem podziału nieistniejących działek nr [...] i [...], który to podział został zatwierdzony decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...] , wskazać należy, że zarówno wniosek zarządcy drogi, jak i sentencja decyzji organu I instancji opierały się na danych figurujących w ewidencji gruntów Miejskiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w B. W ocenie składu orzekającego okoliczność stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. zatwierdzającej podział działki pgr [...] obręb K. nieostateczną decyzją SKO w B. nie dawał także podstawy zastosowania w sprawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Pomijając kwestię braku posiadania przez decyzję SKO w B. z dnia [...] przymiotu ostateczności, ., w dacie wyrokowania przez Sąd, wskazać należy także na stanowisko zajęte przez Jana Zimmermanna w glosie do wyroku NSA z dnia 6 stycznia 1999 r., III SA 4728/97[w:] OSP 2000/1/16. Zdaniem glosatora oceniając przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego wskazane w art. 145 § 1 k.p.a sąd winien uwzględniać tylko takie, które są tożsame z naruszeniem przez organ orzekający prawa procesowego. Inaczej mówiąc skoro w dacie orzekania przez organy obu instancji w obrocie prawnym znajdowała się decyzja Prezydenta Miasta B. zatwierdzająca projekt podziału pgr [...] na działki nr [...] i [...] to Sąd nie był władny uchylić w części decyzji o lokalizacji inwestycji drogowej z tej przyczyny, że zakwestionowaną przez SKO decyzją dokonano podziału tych działek (por. w tej kwestii m.in. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2008 r., I FSK 157/077 [w:] LEX nr 466073).
Wreszcie brak było w sprawie podstaw do stwierdzenia naruszenia w toku postępowania przepisów Konstytucji RP, a to art. 7 ustawy zasadniczej, bowiem zaskarżony akt został wydany w zgodnie z zasadą legalizmu wynikająca z tego przepisu. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia w sprawie zapewniających ochronę prawa własności przepisów art. 64 w zw. z art. 21 Konstytucji R.P.
Z tych powodów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło