II SA/Gl 1230/14
WyrokWSA w Gliwicach2015-01-22
Skład orzekający: Iwona Bogucka, Ewa Krawczyk, Artur Żurawik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie uzgadniające wydane przez organ uzgadniający po upływie dwutygodniowego terminu na zajęcie stanowiska, w sytuacji gdy uzgodnienie powinno nastąpić z mocy prawa, jest postanowieniem wydanym z rażącym naruszeniem prawa, skutkującym stwierdzeniem jego nieważności?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie oparto na stwierdzeniu, że organy obu instancji pominęły treść art. 53 ust. 5 zdanie drugie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym w przypadku niezajęcia stanowiska przez organ uzgadniający w terminie 2 tygodni, uzgodnienie uważa się za dokonane. Wydanie postanowienia uzgadniającego po upływie tego terminu stanowi rażące naruszenie prawa, spełniające przesłankę nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji. Organ prowadzący postępowanie wystąpił do Starosty o uzgodnienie w zakresie ochrony gruntów rolnych. Starosta wydał postanowienie negatywnie uzgadniające lokalizację inwestycji w stosunku do części działki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Starosty. Inwestor wniósł skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących ochrony gruntów rolnych i wyjaśnienia stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono nieważność zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającego go postanowienia Starosty. 2. Orzeczono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk,, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant specjalista Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uzgodnień w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Starosty P. z dnia [...] r. nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
W związku z wnioskiem J. S. o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie pawilonu handlowo-usługowego wraz z towarzyszącą infrastrukturą techniczną, parkingiem, tablicą reklamową i trzema masztami flagowymi na działce nr [...] i części działki [...] w M. przy ul. [...], pismem z 22 kwietnia 2014 r. organ prowadzący postępowanie wystąpił m. in. do Starosty [...] o dokonanie uzgodnienia zamierzenia w trybie art. 106 k.p.a. w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne. W podstawie prawnej wystąpienia podano przepisy art. 53 ust. 4 pkt 6 w związku z art. 64 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r., poz. 647, dalej u.p.z.p.). Pismo to wpłynęło do Starostwa Powiatowego w P. 30 kwietnia 2014r .
Po otrzymaniu dokumentów Starosta pismem z 6 maja 2014 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie uzgodnienia. Postanowieniem z [...] r., nr [...] Starosta uzgodnił negatywnie lokalizację inwestycji w stosunku do działki nr [...], w zakresie ochrony gruntów rolnych. W podstawie prawnej podał przepis art. 53 ust. 4 pkt 6 i ust. 5 u.p.z.p., a także art. 5, 6, 7 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy z 3 lutego 1995 r o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1205). W uzasadnieniu wyjaśnił, że działka ta stanowi grunt mineralny klasy trzeciej (Ł III) i czwartej (PsIV), a jego przeznaczenie na cele nierolnicze wymaga zgody właściwego Ministra i może być dokonane tyko w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Jak wynika z akt sprawy, odrębnym postanowieniem dokonano pozytywnego uzgodnienia inwestycji w odniesieniu do działki nr [...].
W zażaleniu na postanowienie inwestor podniósł, że na działce nr [...] zlokalizowany ma być tylko zjazd z ulicy, zainwestowaniu w związku z tym podlegać będzie tylko 103 m2 gruntu, pozostała część tej działki nie jest przedmiotem wniosku i będzie dalej wykorzystywana rolniczo.
Postanowieniem z [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W skardze do sądu administracyjnego inwestor wniósł o uchylenie postanowienia Kolegium oraz uchylenie lub stwierdzenie nieważności postanowienia Starosty (mylnie określanych jako decyzje tych organów). Zarzucił naruszenie art. 7 k.p.a. oraz art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. w związku z art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych. Podniósł, że organy nie wyjaśniły, czy grunty mają istotne znaczenie z punktu widzenia utrzymania potencjału produkcyjnego i wadliwie przyjęły, że teren inwestycji wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze. Wskazał, że nie zostały przekroczone kryteria obszarowe określone w art. 77 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Podkreśliło, że argumenty dotyczące powierzchni gruntu odnoszą się do stanu prawnego, który nie obowiązuje, kryterium obszarowe zostało z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy usunięte.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu, jednak nie ze względu na zarzuty i argumenty w niej podniesione. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza obowiązek uwzględnienia naruszeń prawa stwierdzonych przez sąd z urzędu.
Będące przedmiotem kontroli postanowienie uzgadniające zostało wydane w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Zgodnie z art. 60 u.p.z.p. decyzję o warunkach zabudowy wydaje wójt (burmistrz, prezydent miasta) po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4 i uzyskaniu uzgodnień wymaganych przepisami odrębnymi. Na podstawie odesłania z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. do decyzji o warunkach zabudowy stosuje się odpowiednio m. in. przepisy art. 53 ust. 3-5a tej ustawy.
Decyzję o warunkach zabudowy w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne i leśne w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami wydaje się po uzgodnieniu z organami właściwymi w sprawie ochrony gruntów rolnych i leśnych, zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p. Nie jest w sprawie okolicznością kwestionowaną, że przedmiotowa działka stanowi grunt wykorzystywany na cele rolne rozumieniu art. 92 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518), jest bowiem wykazana w ewidencji gruntów jako taki użytek, a organem właściwym do dokonania uzgodnienia jest starosta. Uzgodnień o jakich mowa dokonuje się w trybie art. 106 k.p.a., a zażalenie przysługuje wyłącznie inwestorowi. Należy zwrócić uwagę, że wydanie postanowienia uzgadniającego nie następuje w toku jakiegoś odrębnego postępowania administracyjnego, lecz jest rozstrzygnięciem wydawanym w toku prowadzonego postępowania głównego, organ uzgadniający nie rozstrzyga co do istoty sprawy administracyjnej. W konsekwencji zbędne było w sprawie zawiadamianie przez Starostę o wszczęciu postępowania uzgadniającego i doręczanie go stronom postępowania o ustalenie warunków zabudowy. Czynność ta spowodowała zwłokę w wydaniu postanowienia na podstawie art. 106 k.p.a., co ma istotne znaczenie dla sprawy. Pominęły bowiem organy obu instancji treść art. 53 ust. 5 zdanie drugie u.p.z.p., zgodnie z którym w przypadku niezajęcia stanowiska przez organ uzgadniający w terminie 2 tygodni od dnia doręczenia wystąpienia o uzgodnienie, uzgodnienie uważa się za dokonane. Zastosowany przez ustawodawcę mechanizm rodzi skutek uzgodnienia z upływem określonego okresu, w konsekwencji należy przyjąć, że po tym okresie wydanie postanowienia uzgadniającego nie jest możliwe, skutek uzgodnienia następuje ex lege z upływem terminu ustawowego. Przepis art. 53 ust. 5 zdanie drugie wprowadza w tym zakresie regulację odmienną i szczególną względem art. 106 § 6 k.p.a. (por. wyrok NSA z 24 kwietnia 2014 r., sygn. II GSK 16667/12).
W niniejszej sprawie wystąpienie o uzgodnienie wpłynęło do Starosty 30 kwietnia 2014 r., co potwierdzają akta sprawy, termin do dokonania uzgodnienia upłynął po 2 tygodniach. Zgodnie z art. 57 § 2 k.p.a. terminy określone w tygodniach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim tygodniu, który nazwą odpowiada początkowemu dniowi terminu. Dzień 30 kwietnia 2014 r. to była środa, termin dwutygodniowy upłynął zatem z końcem środy 14 maja 2014 r. Postanowienie organu I instancji datowane zaś jest na [...] r. zatem niewątpliwie do jego wydania doszło w sytuacji, gdy wcześniej zaistniał z mocy prawa skutek uzgodnienia z powodu milczenia organu. W takich okolicznościach wydanie postanowienia uzgadniającego nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, wbrew ograniczeniom określonym w art. 53 ust. 5 zdanie drugie u.p.z.p., co spełnia przesłankę nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z at. 126 k.p.a. Organy obu instancji działały w sprawie z pominięciem regulacji art. 53 ust. 5 u.p.z.p.
Mając na uwadze podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 135 i 152 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło