II SA/Gl 1233/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. L. i K. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Zarządzeniem z dnia 11 października 2012 r. skarżący zostali wezwani do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł – zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W odpowiedzi na to wezwanie skarżący, na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wystąpili o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie fachowego pełnomocnika (adwokata lub radcy prawnego) z urzędu. Uzasadniając wniosek wskazali, że są osobami w podeszłym wieku, których stan zdrowia wymaga stałego leczenia oraz stosowania specyficznej diety. Wnioskodawcy podkreślili, że posiadane środki materialne z trudem wystarczają na pokrycie kosztów utrzymania oraz bieżących związanych z zaspokajaniem podstawowych potrzeb egzystencjalnych wydatków. Z treści formularza wynika, że skarżący wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe, zamieszkując w budynku o pow. 125 m2. W skład ich majątku wchodzi również samochód osobowy marki [...] z [...] r. Wedle informacji zawartych w druku nie posiadają oni żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro. Źródłem utrzymania się Z. i K. L. są świadczenia emerytalne uzyskiwane przez nich w łącznej kwocie 5865 zł brutto miesięcznie. Na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawcy nadesłali szereg dokumentów obrazujących ich sytuację materialną, w tym wysokość osiąganych dochodów oraz rozmiar i strukturę wydatków. W oparciu o ich treść ustalono, że dochód netto skarżących wynosi 4778 zł netto miesięcznie, zaś stałe, udokumentowane wydatki kształtują się na poziomie około 750 zł miesięcznie (opłaty za dostawy energii elektrycznej, wywóz nieczystości, usługi telekomunikacyjne oraz uśredniony koszt zakupu lekarstw). Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Mając na względzie treść przywołanych wyżej przepisów i odnosząc ją do informacji uzyskanych od skarżących nie znaleziono podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. W pierwszej kolejności przypomnieć trzeba, że prawo pomocy, a szczególnie prawo pomocy w zakresie całkowitym (co jest przedmiotem rozpatrywanego wniosku) jest instrumentem mającym w założeniu zapewnić prawo do sądu osobom, które przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie zdobyć jakichkolwiek środków na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem sądowym. Oceniając z tej perspektywy złożony wniosek, a zwłaszcza dochody uzyskiwane przez wnioskodawców trudno stwierdzić, że zostały spełnione przesłanki opisane w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Uwagę zwraca przede wszystkim stosunkowo znaczna wysokość dochodu pozostająca, co należy podkreślić, do dyspozycji tylko dwóch osób. Analiza informacji zawartych w nadesłanych dokumentach pozwala stwierdzić, że stałe, miesięczne koszty utrzymania się kształtują się w ich przypadku na poziomie około 700 - 1000 zł. Nie sposób zaliczyć do nich ani wydatków związanych z przeglądem samochodu w autoryzowanej stacji obsługi czy też zakupu opału, ani też wydatków na ubezpieczenie tego pojazdu jak również kosztów usług dentystycznych, które z natury rzeczy mają charakter sporadyczny, choć niewątpliwie leczenie może się niekiedy rozciągać na określony czas. Skoro więc w istocie niezbędne koszty utrzymania stanowią jedynie około 20% - 25 % dochodu wnioskodawców, to nie można w takiej sytuacji zgodzić się z ich twierdzeniami o wyjątkowo ciężkim położeniu i zaspokajaniu elementarnych potrzeb egzystencjalnych. Kwota, którą co miesiąc dysponują wnioskodawcy z powodzeniem pozwala na wygospodarowanie środków nie tylko na pokrycie pełnych kosztów postępowania sądowego (na marginesie wskazać można, że na obecnym etapie sprowadzają się one do wpisu od skargi) lecz także na opłacenie usług fachowego pełnomocnika. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.