II SA/Gl 1234/25

WyrokWSA w Gliwicach2026-01-23

Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Edyta Kędzierska, Artur Żurawik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opiekun dorosłej osoby niepełnosprawnej, który pobierał świadczenie pielęgnacyjne na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r., zachowuje prawo do tego świadczenia po tej dacie, jeśli osoba wymagająca opieki uzyskała nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, a wniosek o świadczenie został złożony po 1 stycznia 2024 r.?
Ratio decidendi
Opiekun osoby dorosłej, który pobierał świadczenie pielęgnacyjne na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r., nie zachowuje prawa do tego świadczenia po tej dacie, jeśli nowy wniosek o świadczenie został złożony po 1 stycznia 2024 r., a nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności dotyczy osoby, która nie jest pierwszym zobowiązanym do opieki. W takiej sytuacji stosuje się przepisy ustawy o świadczeniu wspierającym i nowe brzmienie art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Stan faktyczny
Skarżąca J. K. ubiegała się o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad matką. Po początkowym przyznaniu świadczenia, organ pierwszej instancji odmówił jego dalszego przyznania po 31 grudnia 2023 r., powołując się na nowelizację przepisów wprowadzającą ustawę o świadczeniu wspierającym. Argumentowano, że matka skarżącej posiada orzeczenie o niepełnosprawności wydane przed 1 stycznia 2024 r., a ojciec skarżącej, który również legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie jest pierwszym zobowiązanym do opieki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów przejściowych, Konstytucji RP oraz przepisów KPA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Sędzia WSA Artur Żurawik, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 7 sierpnia 2025 r. nr SKO.PSŚ/41.5/780/2025/11220 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Prezydent Miasta R. decyzją z dnia 31 stycznia 2024 r., nr [...], odmówił przyznania J. K. (dalej jako strona lub skarżącą), prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką. W następstwie wniesionego przez stronę odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia 25 marca 2024 r., nr SKO.PSŚ/41.5/576/2024/3886, uchyliło powyższą decyzję i przyznało skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 grudnia 2023 r. do dnia 30 listopada 2024 r. Następnie decyzją z dnia 13 listopada 2024 r. organ pierwszej instancji zmienił tą decyzję i przedłużył skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 grudnia 2024 r. do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa ważność orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności ojca skarżącej, jednak nie dłużej niż do dnia 31 maja 2025 r. Prezydent Miasta R. decyzją z 26 czerwca 2025 r., nr [...], w wyniku rozpoznania wniosku strony z 24 kwietnia 2025 r., odmówił przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką. W uzasadnieniu wskazał, że do wniosku skarżąca złożyła oświadczenie, iż jej niepełnosprawna matka pozostaje w związku małżeńskim z ojcem strony, który legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniem niepełnosprawności z 19 marca 2025 r. Z kolei w orzeczeniu o znacznym stopniu niepełnosprawności matki strony podano, iż nie da się ustalić od kiedy ona istnieje, a ustalony stopień datuje się od dnia 18 listopada 2022 r. Organ I instancji powołał się na nowelizację przepisów ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (obecnie t. jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 1208), wprowadzoną ustawą z 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. poz. 1429 i 2760). Zaznaczył, że wobec tego od 1 stycznia 2024 r. obowiązują nowe przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych regulujące warunki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Przepisy dotychczasowe, zgodnie z art.63 ustawy o świadczeniu wspierającym, stosuje się wyłącznie w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne, do których prawo powstało do 31 grudnia 2023 r. Przywołał także treść art. 63 ust 3 ustawy o świadczeniu wspierającym. Nadmienił, że świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawną matką przyznane i wypłacane zostało skarżącej na podstawie decyzji z 25 marca 2024 r., która została zmieniona późniejszą decyzją. Wywiódł, że skoro orzeczenie matki skarżącej o stopniu niepełnosprawności zostało wydane w dniu 1 marca 2023 r., to nie została spełniona przesłanka z art. 63 ust. 3 ustawy o świadczeniu wspierającym dotycząca możliwości pobierania świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. Wobec powyższego zastosowanie w sprawie znajdą przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2024 r. Organ pierwszej instancji przywołał treść art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w obecnym brzmieniu i stwierdził, że matka strony z dniem 24 marca 1959 r. ukończyła 18. rok życia, a zatem strona nie spełnia przesłanki wieku zawartej w tym przepisie. Pismem z 7 lipca 2025 r. strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji i wskazała, że po 26 latach pracy zwolniła się, aby opiekować się niepełnosprawnymi rodzicami w stopniu znacznym. Podała, że jej ojciec ma przedłużone orzeczenie o niepełnosprawności i nie jest w stanie zająć się swoją żoną, a wręcz przeciwnie- sam potrzebuje pomocy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z 7 sierpnia 2025 r., nr SKO.PSŚ/41.5/780/2025/11220, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu zreferowało stan faktyczny sprawy oraz przytoczyło podstawy prawne rozstrzygnięcia. Podkreśliło, że z dniem 1 stycznia 2024 r. weszła w życie ustawa o świadczeniu wspierającym wprowadzająca m.in. zmiany w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Na podstawie art. 43 tej ustawy zmianie uległ art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych dotyczący prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Przywołało treść art. 63 ustawy o świadczeniu wspierającym i podało, że żadna z okoliczności tam wymienionych w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie zaistniała. Wobec tego nie ma podstaw do zastosowania przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. Nadto podkreślono, strona wniosek złożyła 24 kwietnia 2025 r., a więc już pod rządami znowelizowanego art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ odwoławczy stwierdził też, że w sprawie nie znajduje zastosowania art. 63 ust. 3 ustawy o świadczeniu wspierającym, ponieważ nie doszło do wydania nowego orzeczenia osobie, nad którą sprawowana jest opieka. Matka skarżącej legitymuje się bowiem orzeczeniem z 1 marca 2023 r. o zaliczeniu do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe. Ustawodawca zmieniając art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie przewidział odrębnego przepisu dającego możliwość kontynuacji świadczenia pielęgnacyjnego w odniesieniu do osób, którym świadczenie pielęgnacyjne wygasło w związku tym, że zostało przyznane do daty ważności orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności małżonka osoby wymagającej opieki. W tym przypadku orzeczenie ojca skarżącej, na podstawie którego świadczenie pielęgnacyjne zostało przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach przyznane decyzją z 25 marca 2024 r., utraciło moc z dniem 30 listopada 2024 r., a nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności dla niego zostało wydane 19 marca 2025 r., mocą którego zaliczony został na stałe do znacznego stopnia niepełnosprawności, nie wiąże jednak skutków prawnych z faktem wydania przedmiotowego orzeczenia wobec treści art. 63 ust. 3 ustawy o świadczeniu wspierającym. Organ odwoławczy podkreślił, że od 1 stycznia 2024 r. świadczenie pielęgnacyjne może przysługiwać na nowych zasadach wyłącznie z tytułu sprawowania opieki nad osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze stosownymi wskazaniami. W świetle powyższego brak jest podstaw do przyznania skarżącej prawa do wnioskowanego świadczenia. Pouczyło również skarżącą o celu wprowadzenia ustawy o świadczeniu wspierającym i możliwości złożenia przez jej rodziców wniosków o przyznanie świadczeń wspierających. Pismem z 3 września 2025 r. stron wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego i zarzuciła naruszenie: art. 63 ustawy o świadczeniu wspierającym poprzez niezastosowanie tego przepisu, mimo iż istniały podstawy prawne do jego zastosowania; art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, iż skarżąca nie spełnia przesłanek do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, mimo że faktycznie sprawuje stałą i bezpośrednią opiekę nad osobą niepełnosprawną, a rezygnacja z pracy nastąpiła wyłącznie z tego powodu; art. 2 i art. 32 Konstytucji RP, tj. zasady ochrony praw nabytych i równości wobec prawa poprzez odmowę przyznania świadczenia skarżącej, mimo że w analogicznych stanach faktycznych świadczenie było przyznawane innym opiekunom, a także poprzez nieuwzględnienie interesu ochrony opiekunów dorosłych osób z niepełnosprawnościami; art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, tj. zasady proporcjonalności poprzez zastosowanie wykładni prawa prowadzącej do pozbawienia opiekuna realnego wsparcia, mimo że celem ustawodawcy jest zapewnienie ochrony osobom wymagającym stałej opieki; art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niepełne i pobieżne ustalenie stanu faktycznego sprawy, w szczególności nieuwzględnienie całokształtu dokumentacji medycznej oraz faktycznego wymiaru sprawowanej opieki przez skarżącą oraz fakt porzucenia przez nią pracy celem sprawowania opieki nad rodzicami; art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na niewyczerpującym zebraniu i nie rozpatrzeniu całości materiału dowodowego, niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, w tym szczególnie niewyjaśnienie, że sprawowana była i w dalszymi ciągu jest opieka nad rodzicami skarżącej; art. 138 § 1 pkt 1 powyższego Kodeksu polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji w sytuacji, gdy prawidłowym było uchylenie przedmiotowej decyzji i orzeczenie o przyznaniu świadczenia na rzecz skarżącej. We wniesionej skardze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wyjaśniła, że rezygnacja z zatrudnienia nastąpiła wyłącznie w celu zapewnienia całodobowej opieki matce posiadającej znaczny stopień niepełnosprawności. W jej ocenie okoliczność tą należy uznać za ustawową przesłankę przyznania wnioskowanego świadczenia. Powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13). Podała, że sądy administracyjne wielokrotnie wskazywały, iż przyznanie świadczenia zależy od faktycznego sprawowania opieki. Zauważyła, że SKO powołało się na nowe świadczenie wspierające, które jest adresowane do samej osoby z niepełnosprawnością, a nie do opiekuna. Nie może ono stanowić zamiennika świadczenia pielęgnacyjnego i nie zabezpiecza w żaden sposób sytuacji materialnej opiekuna, który rezygnuje z pracy, zwłaszcza w sytuacji, gdy ustawodawca wprost przewidział inne zasady przyznawania obu tych świadczeń. Wywiodła wobec tego, że w świetle treści samej Konstytucji RP działania organów nie mogą prowadzić do tego, aby osoby pełniące funkcje stałych opiekunów swoich rodziców w sposób stały, częstokroć przekraczający ich możliwości fizyczne i psychiczne pozbawione zostały całkowicie świadczenia, pomimo iż celem zrealizowania ustawowego wręcz obowiązku świadczenia opieki nad swoimi rodzicami – zrezygnowali ze świadczenia pracy zawodowej na rzecz opieki właśnie nad nimi. Podała, że jest ona w gorszej sytuacji niż inne osoby, którym takowe świadczenie w tożsamym stanie faktycznym przyznano we wcześniejszym okresie, podobnie jak jej samej w latach 2022-2024, przy czym stan faktyczny nie uległ żadnej zmianie na przestrzeni ostatnich lat. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniósł o jej oddalenie i odwołało się do analogicznej argumentacji, którą zamieściło w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143) sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 powyższej ustawy wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie może natomiast kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. W świetle powyższego Sąd uznał, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) wykazała bowiem, że zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa materialnego i procesowego, które miały wpływ na wynik sprawy. Istota rozpoznawanej sprawy sprowadza się zatem do wskazania czy, wobec treści art. 63 ustawy o świadczeniu wspierającym, opiekun osoby dorosłej pobierający dotąd świadczenie pielęgnacyjne, w razie uzyskania przez małżonka osoby wymagającej opieki (z uwagi na upływ terminu) nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, jest dalej uprawniony do pobierania tego świadczenia, w sytuacji złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne pod rządami nowej ustawy. W tym kontekście wskazać należy, że skarżącej przyznano prawo do świadczenia pielęgnacyjnego wobec sprawowanej opieki nad matką w okresie od 1 grudnia 2023 r. do 30 listopada 2024 r. Następnie organ I instancji zmienił tą decyzję, przedłużając skarżącej prawo do tego świadczenie do czasu uzyskania przez jej ojca kolejnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, nie dłużej niż do 31 maja 2025 r. Orzeczenie takie ojciec skarżącej uzyskał 19 marca 2025 r., a skarżąca kolejny wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożyła w dniu 24 kwietnia 2025 r. W tym miejscu zaakcentować należy, że zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 listopada 2022 r., sygn. akt I OPS 2/22, warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, z tytułu sprawowania opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim osobie wskazanej w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, innej niż współmałżonek, jest legitymowanie się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a). Sytuacja opisana w tezie powyższej uchwały zaistniała w stanie faktycznym niniejszej sprawy. Ojciec skarżącej w chwili przyznawania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego legitymował się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności do dnia 30 listopada 2024 r. Skarżąca spełniła wobec tego przesłanki wynikające z art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych w ówczesnym brzmieniu, tj. zrezygnowała z zatrudnienia w celu opieki nad matką, która w stopniu znacznym jest osoba niepełnosprawną. Prawo skarżącej do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego powstało zatem do dnia 31 grudnia 2023 r. i zostało przez organy administracji publicznej uzależnione od legitymowania się przez jej ojcu orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Na marginesie prowadzonych rozważań przyjdzie zauważyć, że głównym celem wprowadzenia do porządku prawnego ustawy o świadczeniu wspierającym było umożliwienie podejmowania aktywności zawodowej przez opiekunów osób niepełnosprawnych uprawnionych do otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna. Mocą wskazanej ustawy dla osób pełnoletnich wymagających opieki ze strony innej osoby przewidziano świadczenia wspierające uniezależniające wskazane osoby od ich opiekunów. Na mocy art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Z kolei w ust. 2 tego przepisu osoby, którym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, albo od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., przyznane zostało co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, zachowują, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego nie dłużej jednak niż do końca okresu, na który prawo zostało przyznane, z uwzględnieniem ust. 3 i 4 tego przepisu. Wobec treści ust. 3 przywoływanej przepisu osoby, o których mowa w ust. 2 tego przepisu, zachowują prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., również w przypadku, gdy osobie nad którą sprawują opiekę zostało wydane nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie o niepełnosprawności. Warunkiem zachowania prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach określonych w zdaniu pierwszym jest złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenia o niepełnosprawności, a następnie złożenie wniosku o ustalenie prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego w terminie 3 miesięcy, licząc od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności. Ust. 4 tej regulacji dotyczy specjalnego zasiłku opiekuńczego. Wobec treści powyżej cytowanego art. 63 ustawy o świadczeniu wspierającym organy administracji publicznej wniosek skarżącej zakwalifikowały do rozpoznania w nowym brzemieniu art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych przyjmując, że wniosek został złożony po wejściu w życie nowelizacji wskazanej ustawy, a nowo wydane orzeczenie o stopniu niepełnosprawności nie dotyczy osoby, w związku z opieką której pobierane było świadczenie pielęgnacyjne. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się jednolicie, że o powstaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przesądza zaistnienie wymaganych przez prawo przesłanek w chwili złożenia wniosku (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 17 kwietnia 2024 r., sygn. akt IV SA/Po 190/24), co oznacza, że w przypadku wniosku o świadczenie pielęgnacyjne złożonego przed dniem 1 stycznia 2024 r. (tj. przed wejściem w życie omawianej nowelizacji) organy administracji rozpatrując ten wniosek po 1 stycznia 2024 r. zobowiązane są - co do zasady - ustalić i ocenić, czy wnioskodawca spełnia przesłanki do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego określone w przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 6 marca 2024 r. sygn. akt IV SA/Po 105/24, wyrok WSA w Krakowie z 21 sierpnia 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 632/24). O powstaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego można natomiast mówić jedynie w takim wypadku, gdy osoba ubiegająca się o jego przyznanie, przed dniem 1 stycznia 2024 r. spełniła wszystkie wymagane przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych warunki, a jedynie organ nie zdążył przed tą datą wydać decyzji przyznającej świadczenie. Regulacja z art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym umożliwia więc przyznanie świadczenia jedynie w sytuacji, gdy strona przed zmianą przepisów złożyła kompletny wniosek, ale organy nie zdążyły go do dnia 31 grudnia 2023 r. rozpoznać (vide: wyrok WSA w Szczecinie z dnia 1 sierpnia 2024 r. sygn. akt II SA/Sz 291/24 oraz wyrok tut. Sądu z 4 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 1409/24). Wniosek skarżącej z 24 kwietnia 2025 r. sprawia wrażenie wniosku kontynuację przyznanego już skarżącej świadczenia. Kluczowa jednak dla niniejszej sprawy jest chwila złożenia wniosku. Podkreślić trzeba, że wpłynął on do organu administracji publicznej już po 1 stycznia 2024 r., a tym samym ma zastosowanie do stanów prawnych normowanych przepisami ustawy o świadczeniu wspierającym i nowego brzmienia art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy regulacje art. 63 ust. 2-4 ustawy o świadczeniu wspierającym nie dotyczą sytuacji, w której zostaje wydane orzeczenie o stopniu niepełnosprawności dla małżonka osoby wymagającej opieki. Przywołane regulacje nie normują takiej sytuacji, a tym samym organy administracji nie mogą rozszerzać treści przepisu przejściowego. Także i sąd administracyjny nie jest uprawniony do rozszerzającej interpretacji przywołanych unormowań, albowiem byłaby to działalność prawotwórcza nie przewidziana przepisami Konstytucji RP. Konsekwencją powyższych rozważań jest również to, że zastosowania w sprawie nie mógł znaleźć również art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, albowiem decydujące znaczenie w analizie sprawy ma treść art. 63 ustawy o świadczeniu wspierającym. W rozpoznawanej sprawie nie mogą być uwzględnione zarzuty dotyczące naruszenia postanowień art. 2 i art. 32 Konstytucji RP, tj. zasady ochrony praw nabytych i równości wobec prawa poprzez odmowę przyznania świadczenia skarżącej, mimo że w analogicznych stanach faktycznych świadczenie było przyznawane innym opiekunom, a także poprzez nieuwzględnienie interesu ochrony opiekunów dorosłych osób z niepełnosprawnościami. Brak naruszenia wskazanych unormowań ustawy zasadniczej wynika z tego, że wbrew ocenie skarżącej jej sytuacja jest odmienna od sytuacji osób, którym utrzymano prawo do przedmiotowego świadczenia, ponieważ jej prawo zależne było nie tylko od sytuacji osoby, nad którą sprawowała opiekę, ale także od sytuacji osoby zobowiązanej do sprawowania tej opieki w pierwszej kolejności. Zarzut naruszenia postanowień art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, tj. zasady proporcjonalności poprzez zastosowanie wykładni prawa prowadzącej do pozbawienia opiekuna realnego wsparcia, mimo że celem ustawodawcy jest zapewnienie ochrony osobom wymagającym stałej opieki, także nie może zostać uwzględniony, albowiem osoby wymagające opieki uprawnione zostały do otrzymania własnego prawa w formie świadczenia wspierającego i przy wykorzystaniu tego świadczenia mogą zaspokajać swoje potrzeby. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę Wskazać jeszcze wypadnie, że powołane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło