II SA/Gl 1236/16

PostanowienieWSA w Gliwicach2017-03-29

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, posiadająca znaczące dochody z emerytury i działalności gospodarczej, a także znaczny majątek ruchomy i nieruchomy, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ skarżący, mimo posiadania zobowiązań związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, dysponuje znacznymi dochodami z emerytury i działalności gospodarczej, a także majątkiem, co pozwala mu na samodzielne poniesienie kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Wysokość wpisu od skargi jest proporcjonalna do jego możliwości finansowych.
Stan faktyczny
Skarżący J. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym kary pieniężnej nałożonej przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Skarżący wykazał dochody z emerytury i działalności gospodarczej, posiadany majątek (nieruchomości, pojazdy) oraz zobowiązania (kredyty, pożyczki, finansowanie studiów, raty leasingowe, opłaty). Po wezwaniu, przedstawił dokumenty dotyczące dochodów, wydatków i zobowiązań. Sąd uznał, że jego sytuacja materialna nie wyklucza możliwości poniesienia kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. W druku podał, że w gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną oraz córką, zamieszkując w budynku o pow. 200 m2 i wartości około 550.000,00 zł. Oprócz tego skarżący posiada grunt o pow. 4,3 ha oraz samochód osobowy [...] o wartości około 37.000,00 zł, samochód marki [...] o wartości 60.000,00 zł, naczepę o wartości 45.000,00 zł i jeszcze jeden pojazd o wartości 43.000,00 zł. Wnioskodawca zaznaczył, że wśród jego zobowiązań jest kredyt odnawialny o wartości 250.000,00 zł; pożyczka w wysokości 170.000,00 zł; finansowanie studiów córki; spłata rat leasingowych za pojazdy mechaniczne; opłaty za media w wysokości 1300 zł oraz ubezpieczenie majątku w wysokości 1300 zł. Źródłem dochodów skarżącego jest uzyskiwana przezeń emerytura w wysokości 3997 zł netto oraz dochody z prowadzonej działalności transportowej w wysokości 4300 zł netto miesięcznie. Na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawca nadesłał kopie dokumentów obrazujących poziom i strukturę uzyskiwanych przezeń wydatków, w tym związanych z utrzymaniem się oraz prowadzoną działalnością gospodarczą; kopie deklaracji VAT-7; wyciągi z księgi przychodów i rozchodów obejmujące okres ubiegłego roku; wyciągi z ewidencji środków trwałych. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Analiza informacji uzyskanych od strony nie pozwoliła stwierdzić, że skarżący znajduje się w sytuacji materialnej wykluczającej możliwość ponoszenia kosztów sądowych. Przeciwnie, stwierdzić należy, że dysponuje on możliwością samodzielnego poniesienia tego rodzaju wydatków. Na obecnym etapie postępowania sądowego zasadniczym wydatkiem, do poniesienia którego może być zobowiązana strona jest wpis od skargi. Mając na względzie fakt, iż przedmiotem skargi jest decyzja nakładająca na stronę karę pieniężną w wysokości 15.000,00 zł, wpis ten, stosownie do § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) wynosi 450 zł (15.000 x 3%). Wysokość wspomnianej opłaty w zestawieniu z uzyskiwanymi przez stronę dochodami pozwala stwierdzić, że jej uiszczenie nie zachwieje sytuacją materialną strony, skoro wnioskodawca dysponuje stałym źródłem dochodu. Po pierwsze bowiem, prowadzona działalność gospodarcza nie jest jedynym źródłem dochodów rodziny w strony , albowiem wnioskodawca uzyskuje świadczenie emerytalne w wysokości 3997 zł netto miesięcznie. Już sam ten fakt dyskwalifikuje twierdzenia o trudnej sytuacji materialnej zwłaszcza, że nie wykazano aby miesięczne koszty utrzymania przewyższały przeciętną. Po drugie, fakt spłaty zobowiązań zaciągniętych na poczet prowadzonej działalności gospodarczej (przynoszącej miesięczny dochód rzędu 4300 zł) nie może stanowić dostatecznej przesłanki do zwolnienia strony od kosztów sądowych. Prowadzenie działalności gospodarczej, w sytuacji, gdy nie stanowi ona zasadniczego źródła utrzymania strony traktować należy jako działanie w ramach wkalkulowanego ryzyka inwestycyjnego, a wobec tego nie można oczekiwać, że tego rodzaju okoliczność stanowić będzie wystarczający powód przemawiający za zwolnieniem strony z obowiązku poniesienia daniny publicznoprawnej. Co więcej, nadesłane deklaracje podatkowe (VAT-7) wskazują na znaczny obrót z tym związany (w styczniu br. było to 170.000,00 zł, w grudniu 2016 r. – 198.918,00 zł), co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że kondycja finansowa prowadzonego przez stronę przedsiębiorstwa nie jest zła. Sam fakt, iż w związku z tą działalnością skarżący zaciągnął zobowiązania prywatnoprawne, których spłata pochłania część uzyskiwanego dochodu nie może być uznany za okoliczność przemawiającą za zwolnieniem od kosztów sądowych. Zważywszy na powyższe należało uznać, że brak jest dostatecznych podstaw do uwzględnienia wniosku. Wobec tego, działając na podstawie art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy postanowiono jak w sentencji orzeczenia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło