II SA/Gl 1237/20
WyrokWSA w Gliwicach2021-01-07
Skład orzekający: Elżbieta Kaznowska, Tomasz Dziuk, Stanisław Nitecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchybienie przez organ administracji publicznej 30-dniowego terminu na wydanie decyzji ustalającej wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, określonego w art. 12 ust. 4b ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, skutkuje nieważnością decyzji lub umorzeniem postępowania?Ratio decidendi
Uchybienie 30-dniowego terminu na wydanie decyzji ustalającej wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, określonego w art. 12 ust. 4b ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, ma charakter instrukcyjny i nie skutkuje nieważnością decyzji ani umorzeniem postępowania. Termin ten jest procesowy, a jego niedochowanie nie wywołuje żadnych następstw prawnych, choć może stanowić podstawę do skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Gminy M. na decyzję Wojewody Śląskiego utrzymującą w mocy decyzję Starosty ustalającą odszkodowanie za przejętą pod drogę publiczną nieruchomość. Gmina zarzucała naruszenie art. 12 ust. 4b specustawy drogowej poprzez wydanie decyzji ustalającej odszkodowanie z ponad 10-letnim opóźnieniem oraz naruszenie przepisów dotyczących wyceny nieruchomości. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Stanisław Nitecki, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi Gminy M. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości pod drogę publiczną oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. Starosta [...], działając na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 2 ust. 1, i art. 12 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2003 r., poz. 721 ze zm.) i art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2006 r., poz. 1118 ze zm.) ustalił lokalizację drogi publicznej "[...]" w miejscowości K., zgodnie z przebiegiem przedstawionym w załącznikach od nr 1-4 wniosku Wójta Gminy M. znak: [...] z dnia [...]r. oraz zatwierdził projekt podziału nieruchomości.
Pismem z dnia 10 marca 2011 r. Starosta [...] zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w K. oznaczoną nr 1 o powierzchni 75m², a po przygotowaniu niezbędnych materiałów dowodowych, w tym operatu szacunkowego, ogłosił obwieszczeniem z dnia [...] r., podając do publicznej wiadomości, że materiał w sprawie został zebrany i można się z nim zapoznać. Następnie decyzją z dnia [...] r. ustalił odszkodowanie z tytułu przejęcia przez Gminę M. nieruchomości nr 1 w łącznej wysokości 2.688,00zł oraz zobowiązał Wójta Gminy do wystąpienia do właściwego Sądu z wnioskiem o zezwolenie na złożenie do depozytu sądowego ustalonego odszkodowania.
W wyniku odwołania złożonego przez Wójta Gminy M., rozpatrujący sprawę Wojewoda Śląski decyzją z dnia [...]r. uchylił w całości wymienioną powyżej decyzję Starosty [...] i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując w uzasadnieniu na braki przygotowanego w sprawie operatu szacunkowego.
Po przygotowaniu w sprawie nowego operatu szacunkowego, po ogłoszeniu obwieszczenia z dnia [...] r. informującego o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, decyzją z dnia [...] r., przywołując w podstawie prawnej art. 12 ust. 4a, ust. 4f, ust. 5, art. 18 ust. 1 , art. 22 i art. 23 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1474 ze zm.) Starosta [...] ustalił odszkodowanie w wysokości 2.330,00zł z tytułu przejęcia z dniem [...] r. przez Gminę M. decyzją Starosty [...] z dnia [...]r. nieruchomości oznaczonej nr 1 o powierzchni 75m², położonej w K. W sentencji stwierdził, ze ustalone odszkodowanie przyznać należy na rzecz osoby lub osób, które udokumentują swój tytuł prawny (na dzień ostateczności decyzji Starosty [...]) oraz zobowiązał Wójta Gminy do wystąpienia z wnioskiem o zezwolenie na złożenie tej kwoty do depozytu sądowego, a następnie przekazania kwoty odszkodowania do depozytu. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że wobec przejęcia nieruchomości przez Gminę mając obowiązek ustalenia odszkodowania, próbował ustalić stan prawny nieruchomości. Zgodnie z art. 113 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami przedmiotowa nieruchomość jest nieruchomością o nieuregulowanym stanie prawnym. Nie można zatem ustalić osoby czy podmiotu, któremu przysługiwałyby do niej prawa rzeczowe, co skutkowało zastosowaniem w sprawie przepisów dotyczących nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym.
Przywołując przepisy specustawy drogowej oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami organ wyjaśnił, iż rzeczoznawca majątkowy dokonał wyceny nieruchomości według stanu z daty wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi publicznej "[...]". Operat szacunkowy przygotowany został po wnikliwej analizie transakcji rynku nieruchomościami przeznaczonymi pod drogi. Zawiera wszystkie niezbędne, konieczne dane, jest pełny i logiczny. Wartość przedmiotowej nieruchomości określona została na kwotę 2.330,00zł. Organ wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie nie miał zastosowania przepis art. 18 ust. 1e pkt 3 specustawy. Z uwagi na fakt, iż inwestycja dotycząca przedmiotowej drogi jest inwestycją dotyczącą drogi gminnej, przedmiotowe odszkodowania wypłacone winno być z budżetu Gminy M. Stosowanie zaś do art. 133 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeśli odszkodowanie dotyczy nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, wpłaca się je do depozytu sadowego, a złożenie kwoty odszkodowania do depozytu sadowego jest równoznaczne ze spełnieniem obowiązku odszkodowawczego. Stosowanie do art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego, ogłoszono o wydaniu przedmiotowej decyzji poprzez wywieszenie na tablicach ogłoszeń Urzędu Gminy w M. oraz Starostwa Powiatowego w Z. oraz opublikowano w BIP przez okres 14 dni.
Gmina M. pismem z dnia 18 lutego 2019 r. złożyła odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając jej naruszenie art. 12 ust. 4b ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, podkreślając, iż decyzję ustalającą wysokość odszkodowanie wydaje się w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Wskazując na powyższe wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania.
Wojewoda Śląski nie uwzględnił odwołania, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] r. W uzasadnieniu wyjaśnił, że odszkodowanie ustalono na podstawie art. 12 ust. 4f specustawy drogowej, a do ustalenia wysokości tego odszkodowania, zgodnie z art. 12 ust. 5 tej ustawy, zastosowano przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. m.in art. 134 czy art. 154. Przygotowany w sprawie operat szacunkowy uwzględnia nadto § 36 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego (DZ.U. z 2004 r., poz. 2109 ze zm.) Dalej organ stwierdził, że zgodnie z brzmieniem art. 18 ust. 1 tej ustawy wysokość odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 4, ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi przez organ pierwszej instancji oraz według wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania. Organ uznał, że przygotowany w sprawie operat szacunkowy, którego aktualność potwierdziła biegła w toku postępowania odwoławczego, przygotowany został zgodnie z obowiązującymi przepisami i zawiera wszystkie niezbędne dane konieczne do ustalenia podejścia i metody przyjętej przez rzeczoznawcę, za pomocą których dokonano wyceny oraz uzasadnienie dokonanego wyboru podejścia, zestawienie stosownych cen transakcyjnych i wnioski dotyczące określenia wartości nieruchomości.
Odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego wydania decyzji ustalającej odszkodowanie z przekroczeniem 30 dniowego terminu, określonego przepisem art. 12 ust. 4b ustawy, organ wskazał, że kwestię tę wyjaśniono już w poprzedniej decyzji z dnia [...]r. Stwierdzono wówczas, że fakt, iż organ pierwszej instancji nie dochował obowiązującego terminu załatwienia sprawy nie może skutkować uchyleniem decyzji i umorzeniem postępowania w sprawie w trybie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż uchybienie to nie ma wpływu na wynik sprawy administracyjnej i nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania prowadzonego w kwestii ustalenia odszykowania.
Odwołując się do art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej przypomniał, że wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. Skoro zatem na podstawie decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi publicznej "[...]" w miejscowości K., nastąpiło z mocy prawa przejęcie własności przedmiotowej nieruchomości przez Gminę M., to przysługuje za nie odszkodowanie, które winien ustalić organ administracji (Starosta [...]) w drodze decyzji.
Ani z przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, ani z przepisów ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych nie wynika, aby odszkodowanie za przejęcie z mocy prawa własności nieruchomości mogło ulec przedawnieniu.
Pismem z dnia 20 sierpnia 2020 r., działając przez pełnomocnika, Gmina M. zaskarżyła w całości decyzję Wojewody Śląskiego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zarzucając jej naruszenie art. 12 ust. 4b ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż fakt, że organ pierwszej instancji nie dochował obowiązującego terminu załatwienia sprawy nie może skutkować uchyleniem decyzji i umorzeniem postępowania w trybie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, podczas gdy przekroczenie terminu do wydania decyzji o okres ponad 10 lat, jak w niniejszej sprawie, stanowi oczywistą sprzeczność z treścią stosowanego w sprawie przepisu uzasadniającą stwierdzenie nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa. Podniosła też naruszenie § 36 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. poprzez jego niezastosowanie i określenie wartości nieruchomości w oparciu o przepis art. 134 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż wartość rynkowa nieruchomości w myśl § 36 powinna być ustalona bez uwzględnienia przeznaczenia nieruchomości wynikającego z decyzji o realizacji inwestycji drogowej. Uwzględniając powyższe wniosła o uchylenie kwestionowanej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w przedmiotowej sprawie własność działki nr 1 przeszła na własność Gminy M. na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia [...]r. z dniem [...]r.. Z kolei decyzja Starosty [...] ustalająca wysokość odszkodowania za tę nieruchomość wydana została w dniu [...] r., a więc przeszło 10 lat po wydaniu decyzji o przejściu prawa własności. Zgodnie z art. 12 ust. 4b specustawy drogowej decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje się w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Niewątpliwie treść tego przepisu ma na celu zdyscyplinować organ obowiązany do wydania takiej decyzji do szybkiego działania w sprawie. Nie można jednak podzielić stanowiska Wojewody, że uchybienie tego terminu nie ma wpływu na wynik sprawy administracyjnej i nie powoduje, iż postępowanie prowadzone z urzędu w sprawie ustalenia odszkodowania stało się bezprzedmiotowe. Wprawdzie w orzecznictwie wskazuje się, że uchybienie wymienionemu terminowi nie wiąże się z jakimikolwiek konsekwencjami, gdyż termin ten ma charakter instrukcyjny, ale dotyczyło to spraw, w których opóźnienie wynosiło niejednokrotnie kilka dni. Inaczej jednak powinno być oceniane opóźnienie w wydaniu tej decyzji trwające ponad 10 lat. Odwołała się w tym miejscu skarżąca do orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2020 r. sygn.. akt II OSK 417/20 - Lex nr 3025694. W jej ocenie po upływie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych terminu wskazanego w art. 12 ust. 4b specustawy organ nie mógł już skutecznie wydać decyzji o ustaleniu odszkodowania.
Dodatkowo strona skarżąca podniosła, iż w sprawie naruszony został przepis § 36 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. Przywołując treść ust. 1 tego przepisu skarżąca podniosła, iż ustalenie odszkodowania następuje z pominięciem przeznaczenia nieruchomości związanego z treścią decyzji Starosty, tj. w oderwaniu od tego jakie przeznaczenie działka ta mieć będzie po wywłaszczeniu. Naruszeniem zatem przez organy jest oszacowanie nieruchomości przy uwzględnieniu cen transakcyjnych nieruchomości drogowych przyjmując, w myśl art. 134 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wariant korzystniejszy dla wywłaszczonego, polegający na ustaleniu wartości nieruchomości właśnie przy uwzględnieniu przeznaczenia tej nieruchomości po wywłaszczeniu. Stąd też decyzja ustalająca, iż wywłaszczona nieruchomość warta jest 2.688,00zł zapadła w oparciu o zastosowanie niewłaściwych przepisów, których zastosowanie spowodowało ustalenie nieuzasadnionej kwoty odszkodowania.
W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Nadto Wojewoda podniósł, iż wbrew twierdzeniom skarżącej jednym z głównych czynników decydujących o wartości nieruchomości dla celów ustalenia wartości odszkodowania jest przeznaczenie nieruchomości wynikające z celu wywłaszczenia. W art. 134 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami ustawodawca wprowadził do porządku prawnego tzw. zasadę korzyści, wychodząc z założenia, że odszkodowanie nie może pomijać zwiększenia wartości nieruchomości spowodowanego przeznaczeniem jej na cel publiczny.
Rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, a to zgodnie z treścią art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19...(Dz.U. z 2020 r. , poz. 374 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2019 r., 2167 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Ponadto wskazać należy, że Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga jedynie w granicach danej sprawy, jak stanowi art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przedmiotem oceny Sądu w kontrolowanej sprawie jest decyzja ustalająca odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę.
Bezsporne w przedmiotowej sprawie jest, że ostateczną decyzją z dnia [...]r. Starosta [...] ustalił lokalizację drogi publicznej "[...]" w miejscowości K., zatwierdzając jednocześnie projekt podziału wymienionych nieruchomości oraz nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Ustalił też termin wydania nieruchomości do dnia 31 stycznia 2008 r.
Dopiero decyzją z dnia [...]r. znak: [...] Starosta [...] ustalił odszkodowanie za działkę nr 1 o nieuregulowanym stanie prawnym o powierzchni 75m², zobowiązując Wójta Gminy M. do złożenia ustalonego odszkodowania w wysokości 2.330,00zł do depozytu sądowego. Podnieść przy tym jednak trzeba, że poprzednią decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. znak [...] Wojewoda Śląski uchylił decyzją z dnia [...]r. nr [...] wskazując wady, przyjętego za podstawę wyliczenia odszkodowania, operatu szacunkowego.
Niezależnie od powyższego przyznać należy, że przedmiotowa decyzja wydana została niewątpliwie po ponad 10 latach od wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi "[...]" w K.
Wyjaśnić jednak na wstępie rozważań należy, że przedmiotem oceny Sądu jest kontrola legalności decyzji o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, a nie bezczynność czy przewlekłość postępowania organu w związku z niewydaniem decyzji o odszkodowaniu w ustawowym terminie.
Uchybienie terminom postępowania wynikającym z art. 35 i art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego świadczy w przedmiotowej sprawie o rażącym naruszeniu zasad postępowania, tj. praworządności, wyrażonej w art. 6 oraz szybkości postępowania, zawartej w art. 12 Kodeksu postępowania administracyjnego, ale ich naruszenie mogło być rozpatrywane w zakresie bezczynności czy przewlekłości prowadzonego postępowania. Zgłoszone w skardze zarzuty w tym zakresie nie mają wpływu na wynik sprawy.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.jedn.Dz.U. z 2020 r., poz. 1363).
Przedmiotem sprawy było natomiast odszkodowanie ustalone na postawie przepisów tej ustawy w związku z wywłaszczeniem dokonanym na podstawie przepisów tej ustawy. Bezsporne jest też to, że wraz z orzeczeniem o wywłaszczeniu nie dokonano jednocześnie przyznania odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną i przejętą na własność przez Gminę M., a uczyniono to dopiero po 11 latach.
Istota zarzutów strony skarżącej, które zgłaszane były już na etapie postępowania administracyjnego (w odwołaniu) sprowadza się do kwalifikacji skutków procesowych i materialnych wydania decyzji o odszkodowaniu za nieruchomość z naruszeniem terminu, o którym mowa w art. 12 ust. 4b specustawy drogowej. Przepis ów stanowi, że decyzja ustalająca wysokość odszkodowania wydawana jest w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. W realiach niniejszej sprawy pomiędzy uprawomocnieniem się decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji drogowej zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości, tj. datą [...]r. a wydaniem przez organ pierwszej instancji decyzji ustalającej wysokość odszkodowania ([...]r.) upłynęło 11 lat. Powstaje więc pytanie, czy upływ czasu, który w niniejszej sprawie ma przecież niewątpliwie znaczący charakter, ma wpływ na wynik postępowania odszkodowawczego.
Należy zatem w pierwszej kolejności ustalić z jakim rodzajem terminu mamy do czynienia na gruncie wymienionego art. 12 ust. 4b ustawy. Mając na względzie fakt, iż znajduje się on w ustawie regulującej kwestie prawnomaterialne, mogłoby się wydawać, iż ma on charakter materialny. To z kolei musiałoby prowadzić do wniosku, że jego upływ wiąże się z określonymi konsekwencjami prawnomaterialnymi i co do zasady jest nieprzekraczalny.
Jednak tak nie jest. Uwzględniając bowiem brzmienie przywołanego przepisu stwierdzić należy, iż wspomniany termin ma charakter procesowy. Stanowi bowiem skierowaną do organu dyrektywę nakazującą wydanie rozstrzygnięcia o określonej treści (a więc ustalającego odszkodowanie) w wyznaczonym czasie. O procesowym charakterze powyższego terminu wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 4 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1621/12 oraz z dnia 15 maja 2014 r. I OSK 2440/12.
Analiza treści zarówno art. 12 przywołanej ustawy, jak i pozostałych przepisów tego aktu nie daje podstaw do przyjęcia tezy, iż uchybienie wspomnianemu terminowi wiąże się z jakimikolwiek następstwami (czy to materialnoprawnymi, czy też procesowymi) zarówno dla organu jak i dla stron toczącego się postępowania. Stąd oczywisty wniosek, że wspomniany termin ma charakter instrukcyjny, a jego niedochowanie nie wywołuje żadnych następstw prawnych.
Z uwagi zatem, że trzydziestodniowy termin z art. 12 ust. 4b ma charakter instrukcyjny, to tym samym trudno mówić o jakimkolwiek braku podstaw do wydania decyzji z powodu jego uchybienia. W konsekwencji nie mógł być uznany za trafny zarzut naruszenia prawa materialnego - przywołanego wyżej przepisu specustawy drogowej, skoro zarazem nie da się ustalić normy, z której dałoby się wywieść prawo lub uprawnienie, które, w wyniku wydania decyzji po 11 latach od momentu, w którym winna być wydana, zostało naruszone. Sam fakt upływu czasu i zmian na rynku nieruchomości, które mogły przyczynić się do odmiennej oceny wzrostu wartości nieruchomości nie kreuje jeszcze po stronie Gminy interesu prawnego, który wobec konieczności zapłaty wyższego odszkodowania byłby naruszony. W tym przypadku zresztą ustalone odszkodowanie w kwestionowanej decyzji jest niższe niż to, które wynikało z decyzji wydanej w dniu [...]r. uchylonej decyzją Wojewody Śląskiego z dnia [...]r. Nie można zatem dopatrywać się nawet ewentualnego naruszenia interesu faktycznego - związanego z koniecznością wypłaty wyższego odszkodowania i tym samym uszczuplenia budżetu Gminy o kwotę wyższą aniżeli hipotetyczna wartości nieruchomości. Jednakże, wobec pasywnej postawy Gminy, która wiedząc o istniejącym lecz nieskonkretyzowanym mocą decyzji obowiązku zapłaty odszkodowania, nie poczyniła żadnego kroku zmierzającego do jego realizacji, nie można mówić o naruszeniu interesu prawnego.
O terminie z art. 12 ust. 4b specustawy drogowej sądy administracyjne wielokrotnie się wypowiadały, wskazując, iż wymieniony 30-dniowy termin, jest terminem procesowym, który może ulegać przedłużaniu według reguł określonych w art. 36 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z reguły bowiem przeprowadzenie procedury zmierzającej do ustalenia wysokości odszkodowania będzie wymagało dłuższego czasu, a to m.in. z uwagi na konieczność przeprowadzenia procedury przetargowej celem wyłonienia rzeczoznawcy majątkowego a także konieczności sporządzenia samego operatu szacunkowego, co powoduje wydłużenie postępowania. Nie można wykluczać, że w wyniku różnych zdarzeń, w tym zawinionych lub niezawinionych, ale zaistniałych już po wywłaszczeniu, w praktyce może dojść do powstania zwłoki lub opóźnienia w ustaleniu i wypłacie należnego odszkodowania. Nie ma jednak przepisów, które umożliwiałyby w takiej sytuacji odstąpienie od wydania decyzji w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Stąd też za niezasadny należy uznać zarzuty naruszenia wymienionego powyżej art. 12 ust. 4b specustawy drogowej.
Nie zasługuje również na uwzględnienie podniesiony z ostrożności procesowej zarzut naruszenia § 36 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego. Wbrew twierdzeniu skarżącej w przestawionym w sprawie operacie biegła uwzględniła ten przepis przygotowując wycenę przedmiotowej nieruchomości. Zresztą skarżąca w skardze odwołała się jedynie do zapisu ust. 1 tego przepisu, całkowicie pomijając dalszą jego treść. Nadto jak wskazuje podana w skardze wysokość odszkodowania w kwocie 2.688,00zł, zgłoszone zarzuty dotyczą bardziej poprzedniego operatu szacunkowego, zakwestionowanego w toku postępowania administracyjnego przez organ drugiej instancji, czego konsekwencją było uchylenie poprzedniej decyzji Starosty [...]. W nowym operacie szacunkowym biegła uwzględniła poprzednie wskazania organu odwoławczego, prawidłowo ustalając wysokość odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 4a, według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ pierwszej instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania (art. 18 ust. 1 ustawy). Z kolei z art. 23 tej ustawy wynika, że w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale stosuje się przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, co w niniejszej sprawie biegła uczyniła odwołując się do wynikającej z art. 134 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami tzw. zasady korzyści.
Reasumując należy stwierdzić, że decyzja ustalająca odszkodowanie za nieruchomość nie została wydana w sprawie w terminie określonym przez ustawodawcę w art. 12 ust. 4b ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, jednakże powyższe nie zmienia niczego w zakresie konieczności przestrzegania przez organ wydający decyzję o ustaleniu odszkodowania zasady praworządności - w tym wynikającej z art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasady, iż "wywłaszczanie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cel społeczny i za słusznym, odszkodowaniem".
W sprawie prawidłowo ustalono wysokość odszkodowania opierając się na wycenie zawartej w operacie szacunkowym sporządzonym zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r.
W konsekwencji, choć nie można zaprzeczyć, iż w sprawie został naruszony przepis art. 12 ust. 4b specustawy drogowej wobec niewydania decyzji w przewidzianym w tym przepisie terminie, jednakże, okoliczność ta nie ma wpływu na wynik niniejszej sprawy. Brak działania we właściwym czasie organu zobowiązanego do wydania decyzji mógł być przedmiotem odrębnej skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania, po wcześniejszym wyczerpaniu środka zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło