II SA/Gl 124/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.) Sędziowie WSA Iwona Bogucka Rafał Wolnik Protokolant stażysta Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2005 r. sprawy ze skargi P. Z., J. Z. i T. S. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty B. z dnia [...] r. nr [...], 2) orzeka, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Po rozpatrzeniu wniosku Gminy K. z dnia [...] r. Starosta B. decyzją podjętą w dniu [...] r. nr [...] na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę kanalizacji deszczowej w ul. [...] i ul. [...] w K. o średnicy 500 mm i długości 277,50 mb. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż inwestor przedłożył prawomocną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] r. nr [...] oraz projekt budowlany z wymaganymi opiniami i uzgodnieniami, dołączając nadto zgody właścicieli parcel na wejście w teren celem prowadzenia robót budowlanych. W odwołaniu od decyzji P. Z., J. Z. i T. S. jako współwłaściciele działek nr [...] i [...] podnieśli, iż nie spełniono ich warunku co do przykrycia całości rowu melioracyjnego, do którego ma być skierowane odprowadzanie wód deszczowych, pod którym wyrazili zgodę na budowę kanalizacji. Stąd też odwołujący się domagali się "cofnięcia" pozwolenia na budowę z braku ich zgody jako właścicieli terenu. Zaskarżoną decyzją podjętą z up. Wojewody Ś. sprostowane postanowieniem z dnia [...] r. utrzymano w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, iż wylot projektowanego kanału o przekroju 500 mm zaplanowano do istniejącego w granicy działek [...],[...] rowu melioracyjnego, administrowanego przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w K. – Rejonowy Związek Spółek Wodnych dla Konserwacji i Eksploatacji Urządzeń Wodnych w B. – B. Inwestor uzyskał też wymagane pozwolenie wodnoprawne i wykazał prawo dysponowania nieruchomościami na realizację prac budowlanych. Przedłożył bowiem pismo odwołujących się z dnia [...] r., w którym wyrazili zgodę na budowę kanalizacji przez ich działki, zaś na spełnienie warunku w postaci zarurowania rowu melioracyjnego poniżej istniejącego wylotu kanalizacji deszczowej, nie wyraził z kolei zgody administrator rowu. Organ II instancji wskazując nadto, iż rów melioracyjny istniał już w dacie nabycia przez odwołującego się powyższych działek, uznał iż inwestor spełnił wymogi, określone w art. 35 ust. 1 i 2 oraz art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego i w tej sytuacji brak było podstaw do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę. Stąd też odwołania nie uwzględniono. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego P.Z., J. Z. i T. S. ponownie zarzucili, iż realizacja inwestycji odbywać się będzie na ich nieruchomości, a nie spełniono postawionego przez nich warunku zamurowania rowu melioracyjnego. Co prawda, organ odwoławczy wezwał inwestora o wykazanie prawa dysponowania ich nieruchomością na cele budowlane, lecz następnie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji bez uzupełnienia braku. Nadto, skarżący się podnieśli, iż zostali pozbawieni praw strony na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zaś sama decyzja o pozwoleniu na budowę nie zawiera oznaczenia lokalizacji inwestycji i nie spełnia warunków pozwolenia wodnoprawnego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, wskazując iż zgoda zarządzającego rowem Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej oznaczała wykazanie przez ;inwestora prawa dysponowania nieruchomością skarżących na cele budowlane. W związku z treścią odpowiedzi na skargę, skarżący w kolejnym piśmie procesowym zanegowali twierdzenia organu co do wykazania przez inwestora prawa dysponowania ich nieruchomością na cele budowlane. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga jest uzasadniona. Postępowanie o udzielenie pozwolenia na budowę kanalizacji deszczowej o średnicy 500 mm zostało wszczęte w dniu [...] r. Z mocy art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. nr 80, poz. 718 ), do sprawy miały zatem zastosowanie przepisy dotychczasowe. Tymczasem decyzje organów obydwu instancji zapadły z naruszeniem art. 32 ust. 1 pkt 1 i art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) – wg stanu prawnego sprzed 11 lipca 2003 r. W świetle § 3 ust. 1 pkt 11 lit. m ) rozp. Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko ( Dz. U. Nr 179, poz. 1490 ), kanały odkryte lub rurociągi o średnicy nie mniejszej niż 400 mm, służące do przesyłania wody, zaliczone są do inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko, które mogą wymagać sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Zatem przed udzieleniem pozwolenia na budowę wymagane było przeprowadzenie postępowania w zakresie ustalenia obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w trybie art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska ( Dz. U. nr 62, poz. 627 ze zm.). Tymczasem w niniejszej sprawie postępowania takiego nie przeprowadzono, czym naruszono wymóg z art. 32 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Zasadnie też wskazali skarżący, iż inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jako warunku udzielenia pozwolenia na budowę w świetle obowiązującego wówczas przepisu art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Dowód taki inwestor obowiązany był dołączyć do wniosku do pozwolenia na budowę ( art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego – wg stanu prawnego sprzed 11 lipca 2003 r.) Zgodnie z art. 3 pkt 11 tej ustawy, przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należało rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Jest poza sporem, iż działki skarżących nr [...] i [...], objęte są projektowaną inwestycją, gdyż wylot kanału zaprojektowano do istniejącego w granicy tych działek rowu melioracyjnego. Administratorem tego rowu jest zaś Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w K. – Rejonowy Związek Spółek Wodnych dla Konserwacji i Eksploatacji Urządzeń Melioracyjnych w B. – B. Stąd też rozpatrzenie sprawy wymagało rozstrzygnięcia , który podmiot uprawniony był do wyrażenia zgody na realizację spornych robót budowlanych, skoro w niniejszej sprawie inwestorowi – Gminie K. nie przysługuje żaden tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości, a w szczególności prawo zarządu. Zdaniem składu orzekającego, błędny jest pogląd organu odwoławczego, iż prawo tego typu przysługuje Rejonowemu Związkowi Spółek Wodnych. Podmiot jest bowiem jedynie administratorem rowu melioracyjnego i w ramach przysługujących mu uprawnień nie jest władny do dysponowania nieruchomością skarżących na cele budowlane, polegające na realizacji kanalizacji deszczowej. Przywołany w odpowiedzi na skargę przepis art. 77 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r.) – Prawo wodne ( Dz. U. 115, poz. 1229 ze zm.), dotyczy jedynie obowiązków spółki wodnej w zakresie utrzymywania urządzeń melioracji wodnych szczegółowych. Melioracja wodna polegająca zaś na regulacji stosunków wodnych w celu polepszenia zdolności produkcyjnej gleby, ułatwienia jej uprawy oraz na ochronie użytków rolnych przed powodziami ( art. 70 ust. 1 Prawa budowlanego ). Tymczasem sporna inwestycja – budowa kanalizacji deszczowej – nie służy powyższym celom. Zatem Spółka wodna w ramach celów, określonych w art. 164 Prawa wodnego, posiada jedynie uprawnienia w zakresie administrowania urządzeniami melioracji wodnych, nie będąc zarządcą nieruchomości. W konsekwencji, jedynie skarżący jako współwłaściciele działek, na których zaprojektowano sporną inwestycję, władni byli do wyrażenia zgody na jej realizację. Tymczasem wyrażona przez nich zgoda na budowę kanalizacji deszczowej obwarowana była warunkiem i z całą pewnością zgoda ta została cofnięta, co wynika z treści odwołania od decyzji organu I instancji. Takie działanie skarżących należy uznać za dopuszczalne, jako że ich zgoda nie była bezwarunkowa. Oznacza to, iż inwestor przed wydaniem decyzji ostatecznej nie dysponował nieruchomością skarżących na cele budowlane. Udzielenie pozwolenia na budowę nastąpiło zatem z naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Wreszcie, podkreślić należy stanowisko skargi, iż określenie spornego zamierzenia inwestycyjnego jako budowa kanalizacji deszczowej w ul. [...] i ul. [...], nie koreluje w żaden sposób z zatwierdzonym projektem budowlanym i postanowieniami decyzji w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Niezbędne było bowiem określenie położenia inwestycji poprzez wskazanie numerów geodezyjnych działek. Jednakże w ramach niniejszego postępowania Sąd nie był uprawniony do kontroli decyzji wydanych w innych postępowaniach. Wzruszanie ostatecznych decyzji o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego oraz warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu możliwe jest jedynie w odrębnych postępowaniach administracyjnych w trybach nadzwyczajnych. Wreszcie, stwierdzić przyjdzie, iż organ odwoławczy nie doręczył zaskarżonej decyzji wszystkim stronom, a mianowicie A. i J.D. ( działka nr [...]) oraz A. i J. H. ( działka nr [...]). Pozbawienie strony udziału w postępowaniu oznacza zaś naruszenie gwarancji procesowych z art. 10 § 1 kpa. Stwierdzając wyżej opisane naruszenia prawa Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obydwu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i b) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wobec uwzględnienia skargi należało orzec o niewykonalności zaskarżonej decyzji po myśli art. 152 cyt. ustawy. O kosztach postępowania sądowego nie rozstrzygnięto z braku wniosku skarżących w tym względzie ( art. 210 § 1 tej ustawy ). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ I instancji winien w pierwszym rzędzie ustalić, czy sporne zamierzenie inwestycyjne zostało zrealizowane. Taki stan rzeczy oznaczać będzie bezprzedmiotowość postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, co uzasadniać będzie jego umorzenie na podstawie art. 105 § 1 kpa. O ile zaś procesu inwestycyjnego nie podjęto, wniosek inwestora winien zostać ponownie rozpatrzony przy uwzględnieniu powyższych wskazań, lecz na gruncie aktualnego stanu prawnego ( Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zmianami). W obecnym stanie prawnym wymagane jest złożenie przez inwestora oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jednakże dopuszczalne jest kwestionowanie przez strony prawdziwości złożonego oświadczenia i badanie przez organ, czy tytuł został wykazany zgodnie z wymaganiami art. 32 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego. su.