II SA/Gl 1243/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2017 r. sprawy ze skargi "A" w R. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego "A" kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W związku z samowolną przebudową stacji bazowej telefonii komórkowej zlokalizowanej w T. na działce o numerze [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. wstrzymał roboty budowlane i zobowiązał B S.A. do przedstawienia: - zaświadczenia o zgodności zamierzenia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, - 4 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego wraz z inną wymaganą dokumentacją, - oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane, - postanowienia właściwego organu o braku obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Po dostarczeniu dokumentacji postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] w W. ustalił opłatę legalizacyjną dla B S.A. w wysokości 125 000 zł. Na skutek zażalenia B S.A. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Przyczyną orzeczenia kasatoryjnego było niewyjaśnienie przez organ I instancji wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Dotyczyło to przede wszystkim ustalenia, czy realizacja przedsięwzięcia wymagała przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Organ I instancji nie zbadał również, czy w zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia znajdują się miejsca dostępne dla ludności. Skargę na to postanowienie złożyło A z siedzibą w R. Domagając się jego uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania zarzuciło organowi II instancji: - naruszenie 138 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez uchylenie postanowienia organu I instancji z powodu niewyjaśnienia okoliczności, które uprzednio zostały rozstrzygnięte decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, - naruszenie art. 7, 8, 9, 77 § 1 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niedokonanie prawidłowej oceny wykonanych robót budowlanych które nie polegały na montażu instalacji ale rozbudowie obiektu, - naruszenie art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że znajduje zastosowanie w sprawie, gdzie przedsięwzięcie polega na rozbudowie obiektu budowlanego a nie montażu urządzeń na istniejącym obiekcie budowlanym, - naruszenie art. 33 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez rozdzielenie jednego obiektu budowlanego na dwa pomimo, że procedura legalizacyjna powinna obejmować jeden obiekt. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Kontrolowana w niniejszym postępowaniu decyzja zapadła na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm. – dalej jako "k.p.a."). Zgodnie z tym przepisem "organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy". Podstawą orzeczenia kasatoryjnego, co wynika z uzasadnienia skarżonej decyzji są dwie niewyjaśnione przez organ I instancji okoliczności. Pierwsza to ustalenie, czy w sprawie było wymagane przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko. Druga, wiążąca się z pierwszą to określenie, czy w obszarze oddziaływania obiektu znajdują się miejsca dostępne dla ludności. W ocenie składu orzekającego wyżej wskazane okoliczności nie mogą stanowić wydania decyzji kasatoryjnej a także nie mogą być wyjaśniane przez organ nadzoru budowlanego. Trafnie podniosło skarżące A, iż organ II instancji nie dostrzegł, iż w sprawie toczyło się postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wystąpiła o nią B S.A. Wyznaczony do załatwienia sprawy Prezydent Miasta R. decyzją z dnia [...] r. nr [...] umorzył jednak postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe. Uzasadnieniem takiego rozstrzygnięcia było stwierdzenie, iż z zasięgu oddziaływania anten przedsięwzięcia brak miejsc dostępnych dla ludności. W konsekwencji organ ustalił, iż przedsięwzięcie nie kwalifikuje się do mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i nie przeprowadza się w stosunku do niego nawet wstępnej procedury oceny oddziaływania na środowisko (decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest wymagana). Powyższe ustalenia stanowią w odniesieniu do postępowania legalizacyjnego res iudicata i nie mogą być ponownie badane przez organy nadzoru budowlanego. Należy zgodzić się również zgodzić ze skarżącym A, iż niedopuszczalne jest różne określanie przez organ II instancji przedmiotu postępowania toczącego się przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w W. Dotyczy ono legalizacji samowolnej rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej. Nie jest zaś montażem na istniejącym obiekcie budowlanym anten, w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290). Wskazane wyżej uchybienia powodują, iż należało uchylić postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., przy czym przyczyną orzeczenia kasatoryjnego był art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. Ponownie rozpatrując sprawę organ II instancji weźmie pod uwagę wyżej poczynione rozważania Sądu.