II SA/Gl 1244/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2019 r. przy udziale sprawy ze skargi D.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] r. znak: [...], w której odmówiono przyznania D. C. (dalej: Skarżąca) prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad matką K. C. (dalej: K.C.) na okres zasiłkowy 2018/2019. Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Organ I instancji uzasadniając swoją decyzję, wskazał, że w dniu 26 marca 2019r. Skarżąca wystąpiła z wnioskami o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad matką K.C. Decyzją z dnia [...]r, nr [...] MOPS odmówił stronie przyznania wnioskowanego świadczenia. Po rozpoznaniu odwołania strony od ww. decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: SKO) decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchyliło ww. decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu na podstawie załączonych do wniosku dokumentów oraz na podstawie zaświadczeń z ZUS organ ustalił, że skarżąca sprawuje stałą i bezpośrednią opiekę nad matką. Nie pracuje. Od dnia [...] kwietnia 2019 r. ponownie jest zarejestrowana w PUP w R. Matka skarżącej jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym orzeczonym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w R. na okres do dnia [...] stycznia 2021 r. Zgodnie z ustaleniami wywiadu środowiskowego z dnia [...] r. K.C. jest osobą wymagającą całodobowej opieki. Następnie organ ustalił sytuację dochodową strony w latach 2016 i 2017. W 2016 r. dochodem rodziny było jedynie świadczenie emerytalne K.C. Dochód na osobę w rodzinie wynosił 821,97 zł i przekraczał kryterium dochodowe wynoszące 764,00 zł. Ustalając dochód rodziny za 2017 r. także wzięto pod uwagę jedynie emeryturę K.C., która miesięcznie wynosiła 1645,46 zł /23764,38 zł - 1880,00 zł - 2138,82 zł = 19745,56 zł : 12 miesięcy = 1645,46zł, a na osobę w rodzinie 822,73 zł netto /1645,46 zł: 2 osoby = 822,73zł. W tej sytuacji organ I instancji stwierdził, że łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę przekracza kwotę, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych tj. 764,00 zł. Dochód rodziny nie przekroczył natomiast kryterium dochodowego o kwotę wyższą niż najniższy zasiłek rodzinny, jednakże w poprzednim okresie zasiłkowym specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługiwał, a w przypadku złożenia wniosku o specjalny zasiłek opiekuńczy w poprzednim okresie zasiłkowym 2017/2018 dochód na osobę w rodzinie przekroczyłby wymagane kryterium i hipotetycznie stronie nie przysługiwałoby przedmiotowe świadczenie, dlatego art. 16a ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie ma zastosowania i w okresie 2018/2019 ww. świadczenie nie przysługuje. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, po rozpoznaniu odwołania Skarżącej i po przeanalizowaniu zebranego w sprawie materiału dowodowego stwierdziło, że jedynym dochodem rodziny osoby potrzebującej opieki jest emerytura matki strony – K.C., a dochód rodziny z tego tytułu przekracza kryterium dochodowe. Wobec tego nie spełnia ustawowego kryterium dochodowego do otrzymania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad matką. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca wyraziła niezadowolenie z decyzji wydanej przez organ odwoławczy oraz stwierdziła, że z dniem [...] marca 2019 r. zrezygnowała z zatrudnienia, aby móc opiekować się mamą. Obecnie nie ma żadnych dochodów. Uważa, iż brak podstaw do odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. W jej ocenie, przepisy zastosowane w tej sprawie nie odnoszą się do dochodu osoby podlegającej opiece, a jedynie do członków rodziny. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325); dalej jako p.p.s.a., sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Naruszenia prawa, stanowiące podstawę do uwzględnienia skargi na decyzję, zostały zaś wymienione w art. 145 § 1 p.p.s.a. W ocenie Sądu, opisanych w tym przepisie naruszeń prawa nie można jednak przypisać organom prowadzącym postępowanie w sprawie zakończonej zaskarżoną do tutejszego Sądu decyzją Kolegium. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji był art. 16a ust. 2 ustawy z dnia 6 listopada 2018 r. (Dz.U. z 2018 r. poz. 2220) o świadczeniach rodzinnych (dalej: u.ś.r.), zgodnie z którym specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2, a więc kwoty 764 zł (art. 16a ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy i § 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna z dnia 31 lipca 2018 r., Dz.U. z 2018 r. poz. 1497) Należy zauważyć, że ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego następuje w drodze decyzji związanej, co oznacza, że w razie spełnienia przez stronę ustawowych przesłanek uprawniających do tego świadczenia, obowiązkiem właściwego organu administracji jest jego przyznanie, a w razie nieziszczenia się tych przesłanek, organ administracji nie może wskazanego świadczenia przyznać. W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że matka skarżącej - K.C. legitymuje się orzeczeniem zaliczającym ją do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, wydanym do [...] stycznia 2020 r. Okolicznością kwestionowaną przez organy obu instancji było natomiast spełnienie przez skarżącą kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 16a ust. 2 ustawy. Kryterium to, w dacie złożenia przez skarżącą wniosku, zgodnie z ww. rozporządzeniem wynosi 764 zł. Jednocześnie w art. 16a ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazano, że w przypadku gdy osoba wymagająca opieki jest pełnoletnia, za dochód rodziny osoby wymagającej opieki, o którym mowa w ust. 2, uważa się dochód następujących członków rodziny: a) osoby wymagającej opieki, b) małżonka osoby wymagającej opieki, c) osoby, z którą osoba wymagająca opieki wychowuje wspólne dziecko, d) pozostających na utrzymaniu osób, o których mowa w lit. a-c, dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia, z tym że do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko. Zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy, dochodem rodziny jest suma dochodów członków rodziny. Pod pojęciem dochodu członka rodziny – stosownie do art. 3 pkt 2a ustawy rozumieć należy przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4b (utrata, uzyskanie dochodu). Zgodnie z regulacją art. 3 pkt 24 lit. c ustawy jako "uzyskanie dochodu" postrzegać należy uzyskanie dochodu spowodowane uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. (Wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 listopada 2018 r., sygn. III SA/Gd 574/18) Zastosowanie do niniejszej sprawy będzie miał art. 16a ust. 4 pkt 2a, który stanowi że za dochód rodziny osoby wymagającej opieki, o którym mowa w ust. 2, uważa się dochód osoby wymagającej opieki, w przypadku gdy osoba wymagająca opieki jest pełnoletnia. Z tej też przyczyny zarzut podnoszony w skardze, gdzie zakwestionowano wliczenie dochodu K.C. do dochodu rodziny, nie znajduje uzasadnienia. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że skarżąca w dniu 26 marca 2019 r. złożyła wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego. Skarżąca nie pracuje zawodowo, nie prowadzi działalności gospodarczej, nie jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna. Organy obu instancji, stosownie do wymogów ustawy, przyjęły że podstawą do przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego na okres zasiłkowy 2018/2019 (od 1 listopada 2018 r. do 31 października 2019 r.) są dochody), uwzględniając te uzyskane w 2016 r. i 2017 r. W 2016 r. dochodem rodziny było jedynie świadczenie emerytalne K.C. Dochód na osobę w rodzinie wynosił 821,97 zł i przekraczał kryterium dochodowe wynoszące 764,00 zł. Ustalając dochód rodziny za 2017 r. również wzięto pod uwagę jedynie emeryturę K.C., która miesięcznie wynosiła 1645,46 zł /23764,38 zł - 1880,00 zł - 2138,82 zł = 19745,56 zł : 12 miesięcy = 1645,46 zł, a na osobę w rodzinie 822,73 zł netto 1645,46 zł: 2 osoby = 822,73 zł. W tej sytuacji organ I instancji stwierdził, że łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę przekracza kwotę, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych tj. 764,00zł. Dochód rodziny nie przekroczył natomiast kryterium dochodowego o kwotę wyższą niż najniższy zasiłek rodzinny, jednakże w poprzednim okresie zasiłkowym specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługiwał, a w przypadku złożenia wniosku o specjalny zasiłek opiekuńczy w poprzednim okresie zasiłkowym 2017/2018 dochód na osobę w rodzinie przekroczyłby wymagane kryterium i hipotetycznie stronie nie przysługiwałoby przedmiotowe świadczenie, dlatego art. 16a ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie ma zastosowania i w okresie 2018/2019 ww. świadczenie nie przysługuje. W stanie faktycznym i prawnym rozpoznawanej sprawy organy orzekające nie mogły zatem zadośćuczynić żądaniu strony skarżącej, gdyż zobowiązane są działać przede wszystkim na podstawie obowiązujących w dacie orzekania przepisów prawa, o czym stanowi art. 7 Konstytucji RP i art. 6 k.p.a.. Tylko łączne spełnienie wyszczególnionych przez ustawodawcę warunków pozwalałoby na pozytywne załatwienie przedmiotowego wniosku. Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organów, tak gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa, albowiem ocena ta została dokonana przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy. Innymi słowy - w przywołanych okolicznościach, brak jest podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, która zapadła na skutek wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, na podstawie zgromadzonych i potrzebnych do jej rozstrzygnięcia dowodów, właściwej ich oceny oraz prawidłowych rozważań faktycznych i prawnych organu odwoławczego, zawartych w jej uzasadnieniu (art. 107 § 3 k.p.a.). Zatem należy wskazać, że w świetle całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego i wyżej przytoczonych okoliczności, pomimo subiektywnych odczuć skarżącej, należy uznać podjęte w sprawie rozstrzygnięcie za prawidłowe. Mając na uwadze powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił wniesioną skargę.