II SA/Gl 1246/14
PostanowienieWSA w Gliwicach2014-10-30
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego lub częściowego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego z urzędu powinien zostać uwzględniony w całości, czy tylko częściowo, biorąc pod uwagę sytuację materialną i rodzinną skarżącego?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie jedynie w części. Rodzina skarżącego dysponuje stałym źródłem dochodu, co pozwala na planowanie wydatków i zagospodarowanie środków. Skarżący rozpoczyna działalność gospodarczą, co może poprawić jego sytuację materialną. Sytuacja rodziny nie jest wyjątkowo ciężka, co uniemożliwia całkowite zwolnienie od kosztów i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Jednakże, wysokość wpisu od skargi (500 zł) mogłaby stanowić zbyt duże obciążenie dla domowego budżetu, dlatego skarżący został z tego obowiązku zwolniony.Stan faktyczny
Skarżący M.K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego lub częściowego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego z urzędu, powołując się na trudną sytuację materialną. Rodzina skarżącego, składająca się z niego, żony i trzech córek, mieszka w budynku o pow. 110 m2. Ich miesięczny dochód netto wynosi 3373 zł (od żony) plus 1600 zł wsparcia z PUP. Skarżący nie posiada oszczędności ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3000 euro. Miesięczne wydatki rodziny szacowane są na około 1000 zł. Skarżący opisał swoje perypetie związane z planowaną działalnością gospodarczą, która jest przedmiotem zaskarżonej decyzji.Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącego z wpisu od skargi, 2) oddalono wniosek w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 30 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. K. i M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia ...] r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu w kwestii wniosku skarżącego M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego lub częściowego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącego z wpisu od skargi, 2) oddalić wniosek w pozostałym zakresie
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy M. K. wystąpił o całkowite lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego z urzędu powołując się na trudną sytuację materialną. Z treści uzasadnienia wniosku wynika, że skarżący wraz z małżonką oraz trzema córkami w wieku szkolnym mieszkają w budynku o pow. 110 m2, położonym na nieruchomości o pow. 1270 m2. Wedle informacji podanych przez stronę nie posiada on żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Źródłem utrzymania się rodziny skarżącego jest dochód ze stosunku pracy uzyskiwany przez jego małżonkę w kwocie 3373 zł netto miesięcznie oraz wsparcie pomostowe z PUP w T. w wysokości 1600 zł netto (ostatnią transzę wypłacono w październiku br.). Skarżący obszernie opisał swoje perypetie związane z zakładaniem działalności gospodarczej podkreślając, że przedmiotem jego skargi jest decyzja związana bezpośrednio z planowaną działalnością gospodarczą. Do druku formularza wnioskodawca dołączył dokumenty obrazujące uzyskiwane w jego rodzinie dochody oraz poziom i strukturę wydatków. W oparciu o te informacje ustalono, że miesięczne wydatki w rodzinie M. K. kształtują się na poziomie około 1000 zł i składają się na nie koszty dostaw wody, energii elektrycznej, gazu, usług telekomunikacyjnych, odbioru ścieków, spłata bliżej nieokreślonego kredytu oraz koszty ubezpieczenia.
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych (w całości lub w części) może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Z kolei przyznanie prawa pomocy poprzez zarówno zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Ocena możliwości finansowych strony ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych dokonywana jest poprzez porównanie uzyskiwanego przez nią dochodu z wydatkami, które będzie zobowiązana ponieść w toczącym się postępowaniu sądowym. Nadto, ewentualne uwzględnienie wniosku jest uzależnione od tego, czy strona przedstawi przekonujące argumenty (poparte stosownym materiałem dowodowym) dające podstawę do stwierdzenia, że zachodzą okoliczności pozwalające na uwzględnienie wniosku.
Mając na względzie treść art. 246 § 1 pkt i i 2 P.p.s.a. oraz informacje dotyczące stanu rodzinnego i majątkowego skarżącego należało uznać, że go wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie jedynie w części.
Przede wszystkim zauważyć trzeba, że rodzina wnioskodawcy dysponuje stałym źródłem dochodu, co oznacza, ze jest w stanie zaplanować potencjalne wydatki oraz w prawidłowy sposób zagospodarować będące w jej dyspozycji środki. Po wtóre, skarżący rozpoczyna prowadzenie działalności gospodarczej, na co otrzymał wsparcie ze środków publicznych. Wobec tego można oczekiwać, ze sytuacja materialna jego rodziny ulegnie poprawie. Oceniając więc z tej perspektywy wniosek o przyznanie prawa pomocy nie znaleziono podstaw do całkowitego zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych jak również do ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu. Sytuacja materialna jego rodziny niewątpliwie nie jest obecnie łatwa, jednakże zarazem nie można zaliczyć jej do wyjątkowo ciężkich, a tylko w takim przypadku wniosek mógłby zostać uwzględniony w całości.
Oceniając stan materialny i rodzinny strony pod uwagę wzięto natomiast wysokość wpisu od skargi, będącego zasadniczym wydatkiem na obecnym etapie postępowania. Wpis ten – stosownie do treści § 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wynosi 500 zł, a wydatek tej wysokości mógłby stanowić zbyt duże obciążenie w domowym budżecie strony. Z tego też względu zwolniono skarżącego z obowiązku jego uiszczania.
Wobec tego, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło