II SA/Gl 1248/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wykonanych robót budowlanych w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości lub w części postanawia: 1) zwolnić skarżącą z wpisu od skargi w części przekraczającej [...] ([...]) zł, 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie Skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł. Jego wysokość ustalono w oparciu o treść § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W odpowiedzi, w piśmie procesowym z dnia [...] r. wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych ze względu na trudna sytuację materialną, a następnie, na wezwanie Sądu, wniosek ów złożyła na urzędowym formularzu. Wynika z niego, że A. W. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z córką – A. W., zamieszkując w lokalu o pow. [...] m2. Skarżąca nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, zaś źródłem utrzymania się jej rodziny jest dochód uzyskiwany z tytułu umowy o pracę w kwocie około [...] zł. Jest natomiast współwłaścicielem pojazdu marki [...] rocznik [...]. W wyniku wezwań referendarza sądowego ustalono, że córka skarżącej – A.W. kontynuuje naukę, skarżąca jest zatrudniona na ½ etatu w przedsiębiorstwie należącym do jej drugiej córki – A.W., gdzie uzyskuje wynagrodzenie w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Możliwość przyznania stronie postępowania sądowoadministracyjnego prawa pomocy jest uzależniona od tego, czy wykaże ona w przekonujący sposób, iż rzeczywiście jej sytuacja materialna jest na tyle ciężka, aby uzasadnione było uczynienie wyjątku od przyjętej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) zasady odpłatności postępowania. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (w omawianym przypadku polegającego na zwolnieniu od kosztów sądowych) może nastąpić wówczas, gdy osoba występująca z takim wnioskiem wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Okoliczności powołane przez skarżącą pozwoliły ustalić, że jej wniosek nie zasługuje na uwzględnienie w całości. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. W istocie rzeczy jest to więc forma dofinansowania strony postępowania sądowego ze środków publicznych i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się wyłącznie do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Zasadność wniosku strony oceniana jest w dwóch aspektach - z jednej strony uwzględnienia się wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z pod uwagę brane są jej możliwości finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05). Analizując sytuację materialną A. W. przede wszystkim wzięto pod uwagę szczupłość dochodu uzyskiwanego przez skarżącą. Niewątpliwie bowiem kwota [...] zł brutto miesięcznie jest stosunkowo niewielka. Z drugiej jednak strony uzasadnione wątpliwości budzi fakt, iż jest to jedyne źródło utrzymania się dwóch osób (skarżącej i jej córki), z których jedna kontynuuje naukę poza miejscem zamieszkania (A. W. studiuje w Wyższej Szkole [...] we W.). Nauka w placówce oświatowej mieszczącej się w innym mieście jest związana z wyższymi od przeciętnych wydatkami. Brak jest jakichkolwiek wskazówek co do tego z jakiego innego źródła córka skarżącej opłaca naukę. Nie mniej jednak nie znaleziono dostatecznych podstaw do zakwestionowania wiarygodności oświadczenia A. W. w tym zakresie. Skarżąca nie przedstawiła również żadnych dokumentów świadczących o wysokości opłat ponoszonych przez nią z tytułu użytkowania zajmowanego budynku mieszkalnego. Z oświadczenia zawartego w piśmie procesowym z dnia [...] r. wynika jedynie, że opłaty za energię elektryczną kształtują się na poziomie około [...] – [...] zł. Całokształt wskazanych wyżej okoliczności nie pozwolił stwierdzić, że skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Nie mniej jednak uznano, że od części z nich powinna być zwolniona. Na obecnym etapie postępowania koszty sądowe ograniczają się w zasadzie do wpisu od skargi. Uznano więc, że wnioskodawczyni może uiścić kwotę [...] zł, a w pozostałym zakresie będzie zwolniona z obowiązku uiszczania wpisu. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.