II SA/Gl 125/15
WyrokWSA w Gliwicach2015-08-05
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Iwona Bogucka, Ewa Krawczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca zaniechanie dalszych robót budowlanych (art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego) może zostać wydana, gdy wykonane roboty budowlane nie naruszają przepisów i nie wymagają prac naprawczych, a jedynie część prac związanych z przebudową i remontem kominów nie została zakończona?Ratio decidendi
Decyzja nakazująca zaniechanie dalszych robót budowlanych na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego jest zasadna, nawet jeśli wykonane roboty nie naruszają przepisów i nie wymagają napraw, a jedynie część prac nie została zakończona. Celem postępowania w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego jest usunięcie skutków samowoli budowlanej i legalizacja przeprowadzonych robót, a nie weryfikacja ogólnego stanu technicznego budynku. Nakaz zaniechania dalszych robót nie oznacza zakazu przyszłych inwestycji, które wymagają jedynie spełnienia odpowiednich wymagań prawnych.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa zgłosiła zamiar modernizacji ciągów kominowych. Po uzupełnieniu zgłoszenia i przeprowadzeniu oględzin, Starosta wniósł sprzeciw, gdyż roboty zostały już rozpoczęte. Po uchyleniu decyzji organu I instancji, PINB wstrzymał roboty budowlane i nakazał przedłożenie inwentaryzacji oraz ekspertyzy technicznej. Następnie PINB nakazał wykonanie inwentaryzacji, ekspertyzy i wykonanie robót remontowych przewodów kominowych. Po uchyleniu części decyzji przez organ II instancji i stwierdzeniu nieważności kolejnych decyzji, PINB nakazał Wspólnocie zaniechanie dalszych robót budowlanych – dobudowy przewodów kominowych. Skarga Wspólnoty została oddalona przez WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Protokolant sekretarz sądowy Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej "A" w C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zaniechania dalszych robót budowlanych oddala skargę.
W dniu [...] r. "A" w C. dokonała zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających m. in. na modernizacji ciągów kominowych. Na wezwanie Starosty uzupełniono zgłoszenie o rysunek i opis, z których wynika, że "przepięcia w istniejących kominach dokonywane będą w uzgodnieniu z kominiarzem, aby zapewnić mieszkańcom prawidłowy sposób podłączeń. Kominy są we wnękach ścian nośnych, dobudowywane kominy będą dolegać do istniejących kominów, nie są one samodzielnymi konstrukcjami, dobudowywane kominy wykonane z gotowych prostek kominowych, przy wylocie na dach nie kolidują z elementami więźby dachowej."
W dniu [...]. PINB przeprowadził oględziny i stwierdził, że budynek nie posiada książki obiektu budowlanego, prowadzone są prace remontowo-odtworzeniowe związane z modernizacją instalacji wodno-kanalizacyjnej, telefonicznej, elektrycznej oraz kominowej, wykonano zmiany połączeń pieców z przewodami.
Decyzją nr [...]. z dnia [...]. r. Starosta [...]. wniósł sprzeciw do zgłoszenia, albowiem przystąpiono już do robót budowlanych. Wyniku odwołania Wojewoda [...]. decyzją z [...]. r. uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Postanowieniem z [...]. r., nr [...]. wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., dalej p.b.) PINB wstrzymał prowadzenie robót budowlanych w budynku mieszkalnym przy ul. [...]. w C., polegające na remoncie przewodów kominowych, remoncie instalacji wodno-kanalizacyjnej, rozbiórce muru przylegającego do budynku, rozbiórce istniejących balkonów, remoncie instalacji elektrycznej i teletechnicznej, prowadzonych bez wymaganego zgłoszenia, a mogących spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, oraz nakazał "A" przedłożenie inwentaryzacji i ekspertyzy technicznej wykonanych robót budowlanych. Następie decyzją nr [...]. z [...]. r., wydaną w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. PINB nakazał "A:
- wykonać inwentaryzację oraz ekspertyzę techniczną przeprowadzonych robót polegających na remoncie instalacji wodno-kanalizacyjnej, rozbiórce muru przylegającego do budynku, rozbiórce istniejących balkonów, remoncie instalacji elektrycznej,
- wykonać inwentaryzację oraz ekspertyzę techniczną przeprowadzonych robót polegających na remoncie przewodów kominowych (rozszerzoną o docelowe rozwiązanie projektowe przewodów kominowych w formie rysunkowo- opisowej dla całego obiektu),
- wykonać roboty remontowe przewodów kominowych celem zapewnienia bezpiecznego użytkowania urządzeń w oparciu o wnioski i zalecenia z opracowanej ekspertyzy technicznej oraz rozwiązania projektowe.
Decyzji w pkt 2 i 3 nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Postanowienie nr [...]. z [...]. r. zostało przez organ II instancji postanowieniem z [...]. r. uchylone w części dotyczącej rozbiórki istniejących balkonów i nałożonego obowiązku opracowania inwentaryzacji i ekspertyzy technicznej wykonanych w obiekcie robót remontowych w zakresie: instalacji wodno-kanalizacyjnej oraz instalacji elektrycznej i teletechnicznej; w stosunku do wykonanej już faktycznie w warunkach samowoli budowlanej rozbiórki balkonów orzeczono o kontynuacji postępowania organu I instancji w trybie art. 93 ust. 3 p.b., w stosunku do zgłoszonej (a nie rozpoczętej) rozbiórki muru w granicy posesji orzeczono o obowiązku zabezpieczenia wykonanego otworu w trybie art. 50 ust. 2 pkt 2 p.b. oraz o kwalifikacji zamierzonej rozbiórki jako robót rozbiórkowych na które wymagane jest uzyskanie pozwolenia na rozbiórkę. W pozostałej części dotyczącej wstrzymania robót remontowych polegających na przebudowie przewodów kominowych i nałożenia obowiązku wykonania inwentaryzacji oraz oceny technicznej wykonanych już robót utrzymano w mocy postanowienie organu I instancji.
[...]. WINB, decyzją z [...]. r., znak [...]. uchylił decyzję PINB z [...]. r. w części dotyczącej nałożonego obowiązku opracowania inwentaryzacji i ekspertyzy technicznej wykonanych w obiekcie robót instalacji wodno-kanalizacyjnej oraz instalacji elektrycznej, rozbiórki istniejących balkonów, rozbiórki muru granicznego; w stosunku do wykonanej już rozbiórki balkonów i zamierzonej rozbiórki muru orzekł o kontynuacji postępowania zgodnie z dyspozycjami postanowienia [...]. WINB z [...]. r.; utrzymał w mocy pozostałą część decyzji organu I instancji - t.j. w zakresie dotyczącym obowiązku wykonania inwentaryzacji oraz oceny technicznej wykonanych już robót budowlanych związanych z przebudową kominów, wraz z poszerzeniem opracowania o docelowe rozwiązania projektowe przewodów kominowych dla całego obiektu - przez osobę posiadającą stosowne kwalifikacje i nakazał wykonać objęte tym opracowaniem roboty remontowe przewodów kominowych w terminie do [...]. roku.
Wspólnota dostarczyła w dniu [...]. r. "Projekt przebudowy kominów" autorstwa mgr inż. R.R.. Z wniosków w nim zawartych wynika, że przewody kominowe wymagają remontu oraz przebudowy ze zmianą urządzeń podłączonych do poszczególnych pionów. Należy opracować projekt przebudowy, a po wykonaniu prac należy sprawdzić szczelność i prawidłowość podłączeń, należy przewidzieć założenie wkładów metalowych dla przewodów spalinowych (gazowych). W projekcie stwierdza się też, że przedstawiony plan kominów stanowi propozycję lokalizacji poszczególnych ciągów, a rzeczywisty bieg ciągów kominowych jest przybliżony.
Z datowanego na dzień [...].. protokołu nr [...]. z okresowej kontroli przewodów kominowych wynika, że stan techniczny przewodów i wentylacja poszczególnych mieszkań jest wadliwa. [...]. r. przedstawicielka Wspólnoty oświadczyła, że przewody kominowe zostały wykonane tylko częściowo, brak dostępu do lokali spowodował niemożność wykonania wszystkich zaplanowanych, a przewidzianych w projekcie prac, prace będą kontynuowane w [...]. r.
Akta sprawy dokumentują, że na wniosek właściciela jednego z mieszkań sprawdzono grupę przewodów w pomieszczeniu kuchni stwierdzając, że w przewodzie wentylacyjnym, który był wykorzystany na wentylację kuchni jest wprowadzony wkład kwasoodporny, do którego jest podłączony gazowy piec c.o. z mieszkania piętro niżej. Obecnie pomieszczenie kuchni nie posiada wentylacji, w związku z czym należy przewód dobudować. W konsekwencji PINB wszczął i przeprowadził postępowanie dotyczące robót polegających na zajęciu kanału wentylacyjnego poprzez podłączenia od niego pieca c.o. w mieszkaniu nr [...]. i tym samym spowodowaniu jego niedrożności na całej długości, w tym w mieszkaniu nr [...]. piętro wyżej. Postępowanie to, prowadzone było w trybie art. 51 prawa budowlanego i zakończone decyzją [...]. WINB z [...]. r., nakazująca przywrócenie stanu poprzedniego. Skarga na tę decyzję została oddalona prawomocnym wyrokiem WSA w Gliwicach z 5 czerwca 2014 r., sygn. II SA/Gl 1709/13, w którym Sąd zwrócił uwagę, że przedmiotem postępowania było usunięcie skutków określonych samowolnych robót budowlanych, a nie całościowe rozwiązanie problemu niewystarczające liczby kominów w budynku.
W okresie od [...]. r. PINB przeprowadził kilka kontroli budynku stwierdzając, że Wspólnota nie wykonała nakazów określonych w decyzji [...]. WINB z [...]. r., w części dotyczącej kominów, nie wybudowano nowych przewodów, niektóre przewody nie są wyprowadzone ponad dach.
W następnej kolejności doszło do stwierdzenia nieważności obu decyzji organów nadzoru budowlanego, wydanych na podstawie art. 51 p.b. Decyzją [...]. z dnia [...]. r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność decyzji [...]. WINB z dnia [...]. r. znak [...].. Następnie decyzją znak: [...]. z dnia [...]. r. [...]. WINB stwierdził nieważność decyzji PINB w C. nr [...]. z dnia [...]. r. Jako przesłankę nieważności wskazano art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., przyjmując rażące naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. z tego względu, że orzeczone decyzją nakazy nie mogą być uznane za mogące doprowadzić roboty do stanu zgodnego z prawem. Złożenie ekspertyzy nie może stanowić obowiązku z art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. Decyzję uznano także za dotknięta wadą z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. i niewykonalną, albowiem nakazano wykonanie robót określonych w ekspertyzie, która w dacie wydania nakazu jeszcze nie istniała, rodzaj i zakres robót nie został zatem przez organ określony.
Decyzją nr [...]. z [...]. r. PINB, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b. nakazał Wspólnocie zaniechanie dalszych robót budowlanych - dobudowy przewodów kominowych w budynku przy ul. [...]. w C.. Odwołanie od decyzji wniosła "A" argumentując, że decyzja została wydana po upływie dwóch miesięcy od doręczenia postanowienia o wstrzymaniu robót, nie wskazano, jakie konkretnie prace w zakresie dobudowy nowych kominów zostały wykonane, błędnie przyjęto, że rozpoczęto prace związane z dobudową kominów, gdy tymczasem Wspólnota wykonała jedynie nakazy decyzji [...]. WINB z dnia [...]. r.
Na zlecenie organu odwoławczego przeprowadzone zostało uzupełniające postępowanie wyjaśniające, a Wspólnota przedłożyła protokoły z przeglądów rocznego i pięcioletniego budynku. W wyniku oględzin przeprowadzonych [...]. r. stwierdzono wykonanie robót instalacji elektrycznych na klatce schodowej jako robót zanikowych. Roboty zakończono, miejsca po prowadzeniu przewodów zatynkowane. Według wyjaśnień instalacje teletechniczne wewnętrzne są wykonywane na bieżąco stosownie do potrzeb mieszkańców na ich zlecenie. Dokonano także wymiany rur wodno-kanalizacyjnych w niektórych mieszkaniach. Stan faktyczny muru oporowego jest niezmieniony po rozbiórce fragmentu muru stwierdzonej w [...]. r. Także stan faktyczny przewodów kominowych wg protokołu kontroli z dnia [...]. r. nie uległ zmianie. Istnieją dwa przewody z rury ocynkowanej wyprowadzone ponad dach przynależne do mieszkań nr [...]. oraz przewody spalinowe oznaczone jako detal I wykonane z kształtek ceramicznych z wyprowadzeniem ponad dach, przynależne do mieszkania nr [...]., a także detal XII wykonany z kształtek ceramicznych, nieczynny i nie wyprowadzony ponad dach, przynależny do mieszkania nr [...].. Przedstawiciel Wspólnoty podał, że od czasu zmiany zarządu Wspólnoty nie były prowadzone żadne prace budowlane przy przewodach kominowych. Przewody kominowe z kształtek ceramicznych lub rur ocynkowanych zostały dostawione względnie zamienione w trybie awaryjnym z uwagi na brak kominów do istniejących odbiorników gazu, celem zapewnienia prawidłowej eksploatacji lokali mieszkalnych. Przedłożono książkę obiektu budowlanego, protokół przeglądu stanu technicznego z [...]. r., protokół instalacji elektrycznej i odgromowej z [...]. r., protokół z kontroli okresowej przewodów kominowych z dnia [...]. r., protokół z przeglądu instalacji gazowej z dnia [...]. r. oraz protokół z przeglądu pięcioletniego z dnia [...]. r.
Zaskarżoną decyzją z [...]. r. [...]. WINB utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśniono, że zadaniem postępowania naprawczego jest, co do zasady, doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w tym celu, w razie potrzeby, organ może wydawać także pewne nakazy. Możliwe jest jednak również umorzenie postępowania, jeśli organ dojdzie do wniosku, iż wykonane roboty nie uchybiają żadnym przepisom budowlanym i warunkom technicznym. Wstrzymanie robót dotyczyło remontu przewodów kominowych, instalacji wodno-kanalizacyjnej, elektrycznej, teletechnicznej oraz rozbiórki muru przylegającego do budynku. Co do zasady remont obiektu budowlanego, za wyjątkiem wpisanego do rejestru zabytków, wymaga zgłoszenia właściwemu organowi (art. 29 ust. 2 pkt 1 p.b.), natomiast dobudowa przewodów kominowych wiąże się z koniecznością uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Odnośnie instalacji elektrycznej i wodno-kanalizacyjnej, PINB w czasie dodatkowych oględzin nie stwierdził, aby aktualnie były prowadzone w tym zakresie jakieś roboty, zostały one zakończone. Z protokołów kontroli okresowej i przeglądu stanu technicznego budynku wynika, że instalacje kanalizacyjna, wodociągowa i elektryczna są w stanie dobrym. W stosunku do instalacji elektrycznej uczyniono adnotację, że wymaga sprawdzenia, w protokole z badania i pomiaru instalacji ochronnej przeciwporażeniowej urządzeń elektrycznych z [...]. r. wynika, że w mieszkaniach na [...]. piętrze od strony północno- wschodniej brak uziemienia w kuchni i łazience, cała wewnętrzna instalacja elektryczna do remontu. Kwestie te mogą być jednak przedmiotem sprawdzenia organów nadzoru budowlanego w postępowaniu dotyczącym stanu technicznego budynku, a nie legalności robót, albowiem na podstawie akt sprawy nie sposób już ustalić, jakie dokładnie roboty dotyczące instalacji elektrycznej wykonywano w dacie wszczęcia postępowania i w szczególności, czy obejmowały one również instalacje w poszczególnych lokalach, nie wynika to z materiału sprawy. Także nieprawidłowości dotyczące lutowania instalacji gazowej, wynikające z protokołu przeglądu instalacji gazowej z dnia [...]. r. powinny zostać przez PINB zbadane w odrębnym postępowaniu, gdyż może to świadczyć o nielegalnym prowadzeniu robót w tym zakresie np. przez użytkownika lokalu. Postępowanie nie dotyczyło tej instalacji, a nadto instalacji w lokalu nie sposób zaliczyć do części wspólnych. W sprawie muru oporowego stwierdzono, że jego stan nie zmienił się od [...]. r. i w tym zakresie brak jest konieczności orzeczenia jakichś nakazów. Odnośnie natomiast przewodów kominowych słusznie organ I instancji nakazał zaniechanie dalszych robót, albowiem fakt, że tzw. detal XII nie został wyprowadzony ponad dach świadczy o tym, że roboty w tym zakresie nie są jeszcze zakończone. Na kontynuację tych robót Wspólnota winna jednak uzyskać stosowne pozwolenie na budowę.
W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że należało utrzymać w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji ze wskazaniem, że w istocie rozstrzygnięcie to, oprócz nakazu zaniechania dalszych robót budowlanych - dobudowy przewodów kominowych, stanowi także o umorzeniu postępowania w sprawie instalacji wodnokanalizacyjnej, elektrycznej, teletechnicznej oraz rozbiórki muru.
Odnosząc się do zarzutów odwołania stwierdzono, że zakres postępowania odpowiada treści postanowienia o wstrzymaniu robót. Decyzja nie została wydana z naruszeniem terminów, o których mowa w art. 50 ust. 4 w zw. z 51 ust. 1 p.b. albowiem uprzednio doszło do stwierdzenia nieważności wcześniejszej decyzji. Mimo prowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego odstąpiono od zawiadomienia strony o możliwości zaznajomienia się z aktami sprawy i wypowiedzenia na piśmie co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, albowiem Wspólnota Mieszkaniowa jest jedyną stroną tego postępowania, zaś cały dodatkowy materiał dowodowy jest jej znany z racji tego, że jej przewodniczący brał udział w zleconych oględzinach, a pozostałe dokumenty zostały nadesłane do [...]. WINB przez samą Wspólnotę.
W skardze do sądu administracyjnego pełnomocnik Wspólnoty wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 50 ust. 1 p.b. poprzez wydanie decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych pomimo braku uprzedniego wstrzymania robót objętych decyzją, a także naruszenie art. 107 § 3, art. 7 i 77 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że decyzja dotyczy nakazu zaniechania dobudowy kominów, natomiast postanowienie z [...]. r., nr [...]. wstrzymujące prowadzenie robot dotyczyło remontu przewodów kominowych. Zakres postanowienia był zatem inny niż decyzji, zatem przed wydaniem decyzji nie miało miejsca wstrzymanie robót, co jest warunkiem jej legalności. Z podanego powodu decyzja jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa. Zarzucono także, że żaden z organów nie wyjaśnił, dlaczego brak jest możliwości doprowadzenia rzekomo zrealizowanych przez Wspólnotę robót do stanu zgodnego z prawem na zasadzie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. Uzasadnienie decyzji nie określa również, jakie prace zostały zrealizowane i legły u podstaw nakazu zaniechania robót. Wspólnota wykonała jedynie roboty nakazane decyzją [...]. WINB z [...]. r., nie wykonano żadnych prac związanych z dobudową nowych kominów. Stanowisko swoje strona skarżąca podtrzymała w piśmie procesowym z [...]. r.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Zwrócił uwagę, że Wspólnota dokonała w dniu [...]. r. zgłoszenia m. in. modernizacji ciągów kominowych. Na wezwanie uzupełniła zgłoszenie o rysunek i opis, z których wynika, że roboty obejmują dobudowanie kominów przylegających do już istniejących we wnękach ścian nośnych. Nie ma zatem rozbieżności między postanowieniem o wstrzymaniu robot, a decyzją o nakazie ich zaniechania. Wydane przez organy decyzje nie nakazywały dobudowy kominów, a jedynie ich remont. O nakazie zaniechania robót orzeczono zaś z tego względu, że ustawa prawo budowlane nie daje podstaw do zmuszania inwestora do prowadzenia działalności inwestycyjnej. Inwestor może dokończyć inwestycję po uzyskaniu pozwolenia na budowę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić stronie skarżącej charakter decyzji wydawanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b. orzekającej nakazanie zaniechania dalszych robót budowlanych, albowiem treść zarzutów podnoszonych w skardze sugeruje, że strona decyzję tę rozumie opacznie. Wniosek taki w szczególności uzasadnia zgłoszony zarzut, że organy nie wyjaśniły, dlaczego brak jest możliwości doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem. Nakazanie zaniechania dalszych robot budowlanych nie jest rozstrzygnięciem kwestionującym legalność robót i istniejącego stanu faktycznego budynku. Natomiast postępowanie prowadzone w trybie art. 50 i 51 p.b. nie ma na celu weryfikacji stanu technicznego obiektu i doprowadzenia go do zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Jego celem jest usunięcie skutków samowoli budowlanej, polegającej na działaniach objętych hipotezą art. 50 ust. 1 p.b., czyli prowadzeniu robót budowlanych, innych niż budowa, bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia, w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 p.b., w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach. Katalog możliwych rozstrzygnięć określa art. 51 ust. 1 p.b. W sprawie nie miało miejsca istotne odstępstwo od pozwolenia na budowę, zatem nie mógł znaleźć zastosowania przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 p.b. Organ odwoławczy ustalił też, że wykonane do tej pory prace, które w uzasadnieniu decyzji opisał, nie wymagają żadnych działań naprawczych, nie naruszają przepisów. Zasadny jest zatem w tym zakresie wniosek, że nie ma podstaw do nakazywania Wspólnocie jakichś robót, aby już wykonane prace doprowadzić do stanu zgodnego z przepisami. Należy podkreślić, że taki nakaz z art. 51 ust. 1 pkt 2 mógłby dotyczyć tylko wykonanych już prac, a nie budynku jako takiego i jego stanu technicznego. Na tę okoliczność zasadnie zwraca także uwagę w uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazując, że zastrzeżenia co do stanu instalacji elektrycznej czy gazowej w poszczególnych mieszkaniach mogą być przedmiotem odrębnych postępowań. Skarżąca przy tym nie kwestionuje w istocie, że wykonane już prace nie są wadliwe. Domaganie się wydania nakazu doprowadzenia robót (nie budynku) do stanu zgodnego z przepisami jest w istocie domaganiem się wydania decyzji, która mogłaby doprowadzić do skutków dla Wspólnoty niekorzystnych, albowiem niewykonanie nakazu mogłoby skutkować nie tylko nakazem zaniechania dalszych robót, ale także nakazem ich rozbiórki lub przywrócenia obiektu do stanu poprzedniego. Orzeczony nakaz zaniechania dalszych robót nie jest ani nakazem rozbiórki, ani nie stwierdza nielegalności robót. Decyzja ta legalizuje stan istniejący, ale tylko w zakresie przeprowadzonych robót, nie zaś stanu technicznego całego budynku. Decyzja ta zatem z jednej strony nie pozbawia Wspólnoty podjęcia z własnej inicjatywy kroków inwestycyjnych w zakresie, w jakim Wspólnota uważa je za celowe, zaś z drugiej nie wyklucza podjęcia czynności przez organ nadzoru budowlanego w stosunki do stanu technicznego budynku, ale podstawą prawną do takiego postępowania nie jest już art. 50 i 51 prawa budowlanego. Jak wyjaśnił w uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy, nakaz zaniechania dalszych robot nie oznacza zakazu dobudowy nowych kominów, aby taki zamiar inwestycyjny zrealizować Wspólnota winna jedynie spełnić wymagania prawa budowlanego odnoszące się do takich robót. Nie mogą one natomiast zostać nakazane w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b., wydawane na tej podstawie nakazy musza bowiem odnosić się do robót już wykonanych, a nie do ewentualnie planowanych.
Zasadnie zwrócono w skardze uwagę, że Wspólnota wykonywała roboty nakazane decyzjami organów nadzoru budowlanego: PINB z [...]. r., nr [...]. i [...]. WINB z [...]. r. Ostatecznymi decyzjami została jednak stwierdzona nieważność tych decyzji. W konsekwencji do rozpoznania przez organy nadzoru budowlanego pozostała sprawa, wszczęta w następstwie sprzeciwu wniesionego do zgłoszenia robot budowlanych, w której wydano postanowienie na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 i 2 p.b. z 19 września 2005 r. Sąd nie podziela stanowiska strony, że zaskarżone rozstrzygnięcie wykracza poza zakres przedmiotowy sprawy. Niewątpliwie sprawa robot wykonywanych w stosunku do kominów była objęta postępowaniem. Rodzaj tych robót na etapie wszczęcia postępowania i wstrzymania prac odpowiadał okolicznościom stwierdzonym w roku 2005 r. Nie można jednak zapomnieć, że po tej dacie doszło do wydania nakazów przez organy nadzoru budowlanego. [...]. r. strona złożyła projekt przebudowy kominów, który nie został w całości zrealizowany. Nie budzi wątpliwości Sądu, że roboty wykonane w związku z nakazami administracyjnymi, następne usuniętymi z obrotu prawnego, nie są robotami samowolnymi. Przeprowadzone przez organ odwoławczy uzupełniające postępowanie wyjaśniające, szczegółowo opisane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wykazało, że aktualnie Wspólnota wykonuje przeglądy roczne i pięcioletnie budynku. Roboty dotyczące instalacji zostały zakończone, a przeglądy wykazują ich dobry stan. Także w stosunku do muru oporowego nie stwierdzono potrzeby wykonania prac doprowadzających teren do stanu zgodnego z przepisami. Ustaleń tych i ocen strona skarżąca nie kwestionuje. Nie kwestionuje także, że w stosunku do kominów, jakkolwiek zostały przeprowadzone pewne prace, to po pierwsze przebudowa nie została zakończona, po wtóre zaś, prace wykonane nie naruszają przepisów i nie wymagają robót naprawczych. W takiej sytuacji zasadny jest wniosek organu odwoławczego, że w postępowaniu wszczętym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 i 2 p.b. nie ma potrzeby wydawania nakazu z art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. Przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b. przewiduje kilka rozstrzygnięć i ma zastosowanie nie tylko wtedy, gdy robót wykonanych w warunkach określonych w art. 50 ust. 1 p.b. nie da się doprowadzić do stanu zgodnego z prawem, ale również wtedy, gdy roboty te są zgodne z prawem i nie wymagają żadnych prac dodatkowych. Jeszcze raz Sąd podkreśla, że przedmiotem nie jest w tym postępowaniu ogólnie stan techniczny budynku, a celem doprowadzenie go do stanu zgodnego z przepisami, a jedynie załatwienie legalności przeprowadzonych już robót budowlanych. Skoro strona skarżąca nie kwestionuje, że wykonane roboty nie wymagają naprawy, a materiał sprawy nie daje Sądowi podstaw do podważenia zasadności ustaleń przyjętych przez organy, to za prawidłową należy uznać decyzję kończącą postępowanie poprzez nakazanie zaniechania dalszych robot budowlanych, co ma związek z faktem, że część prac związanych z przebudową i remontem poszczególnych kominów nie została zakończona. Wyposażenie budynku w kominy adekwatne do potrzeb mieszkańców i używanego paliwa to jednak już kwestia odpowiedniego stanu technicznego budynku, a nie legalizacji robót już przeprowadzonych. Sprawa nie dotyczy także egzekucji wykonania obowiązków orzeczonych w innych postępowaniach, w szczególności objętych skargą w sprawie II SA/Gl 1709/13.
Mając na uwadze podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło