II SA/Gl 1251/15

PostanowienieWSA w Gliwicach2016-03-11

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której małżonek uzyskuje dochód netto w wysokości 5000 zł miesięcznie, a udokumentowane wydatki rodziny kształtują się na poziomie 2500-3000 zł miesięcznie, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu nie może zostać uwzględniony, gdy dochody małżonka strony skarżącej są wystarczające do pokrycia kosztów postępowania, w tym wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Kryteria przyznania prawa pomocy są surowe i wymagają wykazania braku jakichkolwiek możliwości zdobycia środków na opłacenie kosztów sądowych i wydatków na fachowego pełnomocnika.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu, powołując się na trudną sytuację materialną i schorzenia. Złożyła dokumentację medyczną oraz dane dotyczące dochodów i wydatków małżonka. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę dochody małżonka (5000 zł netto miesięcznie) i udokumentowane wydatki (2500-3000 zł miesięcznie).
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.C.- K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania kserokopii akt administracyjnych w postępowaniach w sprawach wykonywania określonych robót budowlanych w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu powołując się na trudną sytuację materialną. Z treści nadesłanego formularza wynika, że wnioskodawczyni pozostaje na utrzymaniu swojego małżonka, zamieszkując wraz z nim w lokalu mieszkalnym o pow. 102,54 m2. Lokal ten obciążony jest dwiema hipotekami ze względu na zaciągnięte kredyty (na jego zakup oraz remont). Skarżąca zadeklarowała, że nie posiada żadnego majątku i pozostaje na utrzymaniu swojego małżonka (z którym zawarła umowę o rozdzielności majątkowej) ze względu na schorzenia, na które cierpi. Do druku formularza dołączono dokumentację medyczną, która ma potwierdzać podane we wniosku okoliczności. Na wezwanie referendarza sądowego strona nadesłała dokumenty obrazujące poziom oraz strukturę jej stałych, comiesięcznych wydatków oraz dochody swojego małżonka. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Wobec tego ocena możliwości finansowych strony opiera się na bardzo surowych kryteriach. Tylko ten, kto wykaże, że nie ma żadnych możliwości zdobycia środków na opłacenie kosztów sądowych oraz wydatków na fachowego pełnomocnika, może liczyć na uwzględnienie wniosku w tym zakresie. W realiach niniejszej sprawy tego rodzaju okoliczności nie zachodzą w takim stopniu, aby uwzględnić wniosek strony. W punkcie wyjścia wskazać trzeba, że ocena zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy opiera się na kryterium majątkowym i dochodowym, nie mniej jednak pod uwagę brana jest również sytuacja rodzinna i osobista strony. Z tego tez względu pod uwagę wzięto zarówno fakt, iż strona cierpi na schorzenia o charakterze przewlekłym jak również nie zakwestionowano, pomimo braku dokumentów źródłowych, deklarowanej przez skarżącą kwoty zakupu lekarstw (400 zł). Na ocenie możliwości finansowych skarżącej zaważyła wysokość dochodów utrzymującego ją małżonka zestawiona z kwotą stałych, miesięcznych wydatków. Z nadesłanego wyciągu z rachunku bankowego wynika bowiem, że małżonek strony uzyskuje dochód w wysokości 5000 zł netto miesięcznie. Udokumentowane wydatki kształtują się zaś na poziomie 2.500 – 3.000 zł miesięcznie. Jeżeli zaś pod uwagę weźmie się, że na obecnym etapie postępowania sądowego zasadniczym wydatkiem, do poniesienia którego jest zobowiązana strona, jest wpis od skargi w kwocie 100 zł, to nie można stwierdzić, ze skarżąca będzie miała jakiekolwiek problemy z wygospodarowaniem środków na ten cel. Na marginesie wypada zauważyć, że zdziwienie budzi postawa strony, która z jednej strony twierdzi, że nie ma środków na opłacenie wpisu od skargi w kwocie 100 zł, z drugiej zaś dwukrotność tej kwoty przeznacza na opłacenie abonamentu za TV satelitarną (vide nadesłany wyciąg z rachunku bankowego). Wobec powołanych wyżej okoliczności, w zasięgu możliwości finansowych rodziny skarżącej leży również opłacenie usług fachowego pełnomocnika, jakkolwiek na obecnym etapie postępowania jego udział nie jest nieodzowny, zaś Sąd rozpozna sprawę w jej w granicach niezależnie od treści skargi i podniesionych jej zarzutów. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1- tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło