II SA/Gl 126/16
PostanowienieWSA w Gliwicach2016-04-08
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał wysokie miesięczne wydatki, ale dysponuje znacznym majątkiem w postaci pojazdów oraz środkami pieniężnymi na rachunkach oszczędnościowych, może zostać zwolniony z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ skarżący, mimo wykazywania wysokich miesięcznych wydatków, dysponuje znacznym majątkiem w postaci pojazdów oraz środkami pieniężnymi na rachunkach oszczędnościowych, które pozwalają na pokrycie kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania rodziny. Ocena sytuacji materialnej uwzględnia całokształt okoliczności, w tym stan majątkowy, dochody i wydatki.Stan faktyczny
Skarżący M. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Wnioskodawca powołał się na trudną sytuację materialną, zawieszenie działalności gospodarczej z powodu choroby i brak dochodów. Wskazał na wysokie miesięczne wydatki, ale jednocześnie wykazał posiadanie znacznego majątku w postaci pojazdów oraz środków pieniężnych na rachunkach oszczędnościowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
Skarżący, na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych powołując się na trudną sytuację materialną. Zaznaczył, że od [...] r. jego działalność gospodarcza została zawieszona ze względu na chorobę i z tego tytułu nie osiąga żadnych dochodów. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną i synem, zamieszkując w budynku o pow. 118 m2. W skład majątku strony wchodzą trzy samochody ciężarowe oraz dwa samochody osobowe o łącznej wartości około 160.000 zł. Nadto rodzina wnioskodawcy dysponuje środkami zgromadzonymi na rachunku oszczędnościowym małżonki strony w wysokości 7.500 zł oraz na lokacie oszczędnościowej syna strony w wysokości 18.000 zł. W druku formularza podano również, że prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza w [...] r. przyniosła dochód rzędu 1235 zł, a działalność gospodarcza jego żony, w tym samym okresie przyniosła stratę rzędu 13.965 zł. Nadto wnioskodawca sporządził zestawienie swoich stałych, miesięcznych wydatków z którego wynika, że rata kredytu hipotecznego, denominowanego w CHF wynosi 3.800 zł; rata pożyczki gotówkowej kształtuje się na poziomie około 1000 zł; opłaty za media to około 700 zł, a koszty utrzymania się to wydatek rzędu 1500 zł. Skarżący podkreślił również, że koszty leczenia, poniesione do listopada 2015 r. wyniosły 2.500 zł.
Na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawca nadesłał dokumenty obrazujące wskazane wyżej wydatki oraz kopie zeznań podatkowych jego oraz małżonki.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy. Jest ona poddawana ocenie z uwzględnieniem stanu majątkowego strony, w tym poziomu uzyskiwanych dochodów oraz czynionych wydatków w kontekście kosztów, jakie strona może ponieść w postępowaniu sądowym. Takie porównanie, dokonane na gruncie niniejszej sprawy nie daje podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku.
W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że nie budzi wątpliwości poziom wydatków, które wnioskodawca zadeklarował w druku formularza. Łącznie wynoszą one około 7.000 zł (bez kosztów leczenia). Tymczasem zadeklarowany w druku formularza dochód wynosi 1235 zł. Z nadesłanego druku zeznania podatkowego wynika, że małżonka wnioskodawcy osiągnęła stratę w wysokości 1560 zł. W takiej sytuacji rodzi się oczywiste pytanie skąd rodzina skarżącego czerpie środki na pokrycie tak wysokich, bieżących wydatków, skoro z nadesłanych dokumentów wynika, iż są one dokonywane w terminie i nie toczą się żadne postępowania, zmierzające do ich wyegzekwowania lub zabezpieczenia ich spłaty.
Dodatkowo wskazać trzeba, że małżonka wnioskodawcy dysponuje środkami pieniężnymi w kwocie 7.500 zł. tymczasem wpis od skargi w niniejszej sprawie wynosi 400 zł – zgodnie z treścią § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Jest to zasadniczy wydatek na obecnym etapie postępowania do poniesienia którego zobligowana jest strona a jego wysokość nie powinna zachwiać sytuacją materialną rodziny wnioskodawcy.
Wobec opisanych wyżej okoliczności nie znaleziono podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku, stąd też, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło