II SA/Gl 1260/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk,, Sędzia WSA Andrzej Matan, Protokolant referent - stażysta Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2011 r. sprawy ze skarg H. B., M. B., R. K. i U. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargi. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta B zatwierdził projekt budowlany i udzielił B.G. pozwolenia na budowę polegającą na zmianie konstrukcji dachu płaskiego na dwuspadowy w budynku mieszkalnym jednorodzinnym przy ul. [...] w B. Decyzja ta zapadła w wyniku rozpatrzenia po raz trzeci wniosku inwestora, bowiem dwie pierwsze decyzje tego organu z dnia [...]., nr [...], a także z dnia [...] r., nr [...] zostały uchylone decyzjami Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] oraz [...] r. , nr [...]. W podstawie prawnej swojej trzeciej z kolei decyzji organ administracji architektoniczno-budowlanej I instancji wskazał art. 28, art. 33 ust. 4, art. 34 ust. 4, i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. W decyzji tej organ oznaczył obszar oddziaływania obiektu obejmujący poza działką inwestora ( nr D) działki nr A, nr B i nr C. W uzasadnieniu podał, że planowana inwestycja polega na zmianie na części budynku mieszkalnego konstrukcji dachu z płaskiego na dwuspadowy o kącie nachylenia połaci dachowej o [...] oraz na remoncie i zmianie pokrycia dachowego dachu płaskiego na niższej części budynku. W ocenie organu inwestycja ta pozostaje w zgodzie z decyzją Prezydenta Miasta B dnia [...] r., którą ustalono warunki zabudowy dla tej przebudowy dachu. W dalszej części uzasadnienia podał, że zastosował się do wskazań zawartych w dwóch kasacyjnych decyzjach Wojewody [...]. W szczególności zapewnił on czynny udział w postępowaniu wszystkim jego stronom oraz umożliwił im zapoznanie się z materiałem dowodowym oraz złożenie uwag. Organ włączył do akt sprawy także dokumentację zdjęciową dostarczoną przez inwestora oraz zaktualizowaną mapę sytuacyjno-wysokościową. Wspomniana dokumentacja zdjęciowa przedstawia stan istniejący budynku przy ul. [...] i budynków sąsiadujących z terenem planowanej inwestycji. Odnosząc się do zastrzeżeń podnoszonych przez właścicieli sąsiednich nieruchomości organ stwierdził, że w jego ocenie objęte decyzją roboty budowlane nie pogorszą stanu istniejącego sąsiednich budynków mieszkalnych zlokalizowanych w granicy działki. Odwołanie od tej decyzji wnieśli wspólwłaściele dwóch sąsiednich budynków H. i M. B. oraz U. B.-K. i M.K,., wszyscy zastępowani przez adwokata A.D., domagając się jej uchylenia. Zarzucili, że decyzja Prezydenta Miasta B : - została wydana z naruszeniem art. 34 ust. 2 Prawa budowlanego przez zatwierdzenie projektu budowlanego niedostosowanego do specyfiki i charakteru obiektu, - nieuwzględnia istniejącego stanu faktycznego, a w szczególności istnienia dodatkowego komina, który został dobudowany po zatwierdzeniu pierwszego projektu budowlanego, - została wydana w oparciu o dodatkowy aktualizacyjny pomiar sytuacyjno-wysokościowy, mimo nakazania przez Wojewodę przedłożenia kompletnego projektu budowlanego, - błędnie przyjmuje, że nie nastąpi pogorszenie stanu istniejącego budynków sąsiednich. Uzasadniając te zarzuty odwołujący się wskazali, że zmiana konstrukcji dachu z płaskiego na dwuspadowy winna nawiązywać do całego zespołu budynków zrealizowanych w zabudowie atrialnej. Tymczasem zatwierdzony projekt budowlany dotyczy zmiany dachu tylko w jednym z czterech budynków tworzących zespół atrialny. Odwołujący się powołali się także na stanowisko projektanta, w którego ocenie skośne dachy zgodnie z intencją architektów mogły być zastosowane jedynie dla całego zespołu atrialnego, a nie nad jednym mieszkaniem. Powoduje to niedostosowanie zakresu i treści projektu budowlanego do specyfiki i charakteru obiektu. Oceniając złożoną przez inwestora dokumentację odwołujący się uznali, że nie pozwala ona na przyjęcie tezy, iż zmiana konstrukcji dachu na jednym z budynków "nie ograniczy dostępu światła dla osób trzecich". Organ – ich zdaniem - winien zlecić przeprowadzenie odpowiednich badań. Zalecenia projektantów osiedla dopuszczające skośne dachy jedynie dla całego zespołu atrialnego, a nie tylko jednego mieszkania nie były bowiem przypadkowe. Organ nie wyjaśnił także czy dodatkowe obciążenie jednego domku w zwartym zespole czterech budynków osadzonych na skarpie nie naruszy stabilności całej bryły. Skarżący wskazali również, że przed Naczelnym Sądem Administracyjnym toczy się sprawa z ich skargi kasacyjnej złożonej od wyroku WSA w Gliwicach z dnia 15 kwietnia 2010 r. , sygn. akt II SA/Gl 563/09, oddalającego skargę na decyzję ustalającą warunki zabudowy dla tej inwestycji. Wojewoda [...] nie podzielił tym razem argumentów odwołania i decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podał, że sprawdził w oparciu o art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego zgodność przedłożonego projektu budowlanego z decyzją ustalającą warunki zabudowy. Stwierdził, że projekt ten zachowuje wytyczne i ograniczenia zawarte w tej decyzji, która dopuszczała podniesienie konstrukcji dachu o [...] m oraz nachylenie połaci dachowych do [...] Uznał, że zachowany został także zawarty w decyzji o warunkach zabudowy wymóg zezwalający na wymianę stropodachu na dach dwuspadowy jedynie nad częścią podpiwniczoną budynku oraz nad segmentem wejściowym oraz dopuszczający remont dachu płaskiego jednospadowego z zachowaniem istniejącego nachylenia na pokojem przy atrium. Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego organ ocenił także zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi oraz kompletność projektu i opatrzenie go wymaganymi opiniami i uzgodnieniami. Stwierdził, że projekt ten jest kompletny, a do wniosku dołączono wszystkie wymagane załączniki. Ustalił również, że wniosek o pozwolenie na budowę został złożony w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy. Wobec zaś spełniania wymogów wynikających z art. 35 ust. 1 i 32 ust. 4 Prawa budowlanego zgodnie z art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego organ odwoławczy uznał, że nie mógł odmówić jego zatwierdzenia. Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewoda podał, ze przepis art. 34 ust. 2 Prawa budowlanego nie dotyczy rozwiązań architektonicznych lecz zawartości i stopnia szczegółowości projektu budowlanego. Przykładowo projekt stadionu olimpijskiego, z uwagi na specyfikę i charakter takiego obiektu będzie się różnił w sposób istotny od projektu zmiany konstrukcji dachu w budynku jednorodzinnym. O możliwościach zmian w konstrukcji dachu jednego z czterech budynków nie decydują zaś właściciele pozostałych trzech budynków lecz właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej. O specyfice, formie i charakterze zmian dopuszczonych w budynku orzeka natomiast organ wydający decyzję o warunkach zabudowy oraz projektant uwzględniający wskazane w tej decyzji uwarunkowania. Zarzut nieuwzględnienia istniejącego stanu faktycznego poprzez pominięcie w projekcie dobudowanego komina dowodzi, że skarżący mimo doręczonego im zawiadomienia nie skorzystali z możliwości zapoznania się ze skorygowanym projektem budowlanym. Odnosząc się do kwestii oddziaływania inwestycji na sąsiednie nieruchomości (w zakresie dostępu do światła dziennego i innych uciążliwości) organ odwoławczy stwierdził, że zostały one szczegółowo przeanalizowane w decyzji o warunkach zabudowy. Na podstawie tej analizy ustalone zostały bowiem parametry dotyczące wysokości budynku i nachylenia połaci dachowych. Skargę na tę decyzję wnieśli jednym pismem H.B. i M.B. oraz U.B-K. i R.K. zastępowani przez adwokata A.D.. Zarzucili błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przez Wojewodę [...] art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że złożony projekt budowlany był kompletny w sytuacji, gdy brak w nim było projektu zagospodarowania działki odpowiadającego wymogom prawa. Ponadto zdaniem skarżących Wojewoda dokonał błędnej wykładni i niewłaściwie zastosował art. 34 ust. 2 Prawa budowlanego przyjmując, że zakres i treść złożonego projektu budowlanego odpowiadały specyfice i charakterowi obiektu oraz stopniu skomplikowania robót budowlanych. W oparciu o te zarzuty skarżący domagali się uchylenia w całości decyzji Wojewody [...] oraz zasądzenia na ich rzecz kosztów postępowania. Uzasadniając podniesione zarzuty wskazali, że projekt budowlany powinien odzwierciedlać stan faktyczny na terenie projektowanej inwestycji oraz konsekwencje zrealizowania zamierzenia inwestycyjnego, w tym dla sąsiadującego otoczenia. Mimo, że organ odwoławczy w swojej poprzedniej decyzji nakazał uzupełnienie projektu budowlanego o dokumentację przedstawiająca stan faktyczny to inwestor na tę okoliczność przedłożyła jedynie dokumentację fotograficzną oraz zaktualizowaną mapę sytuacyjno-wysokościową. Takie udokumentowanie wniosku o pozwolenie na budowę w ocenie skarżących nie czyni zadość wymogom formalnym sformułowanym w art. 34 ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Ponadto przedłożona dokumentacja wprowadziła organ w błąd, bowiem po zrealizowaniu pierwotnego projektu do ściany budynku państwa K. poprzedni właściciele dobudowali komin, który winien zostać uwzględniony w projekcie. Wobec tego skoro organ wydał decyzję w oparciu o niekompletną dokumentację nieodzwierciedlającą istniejącego stanu faktycznego to nie może ona pozostać w mocy. Rozwijając zarzut oparcia decyzji Wojewody na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu art. 34 ust. 2 Prawa budowlanego skarżący podnieśli, że projekt budowlany winien uwzględniać okoliczność ingerowania prac budowlanych nie tylko w budynek, którego on dotyczy, ale również w trzy inne budynki współtworzące z nim zespół atrialny. W szczególności organ winien zbadać, czy: przedmiotowy projekt uwzględnia i chroni interesy właścicieli pozostałych trzech budynków, nie zakłóca ładu architektonicznego oraz nie pogorszy sposobu użytkowania pozostałych budynków zespołu atrialnego. W ocenie skarżących zagadnieniem wstępnym w tej sprawie jest prawidłowość decyzji o warunkach zabudowy w oparciu, o którą została wydana przedmiotowa decyzja. W skardze kasacyjnej od wyroku WSA w Gliwicach, którym oddalono skargę na tę decyzję, podnieśli oni argument, który jest aktualny także w stosunku do decyzji o pozwoleniu na budowę. Powołali się oni bowiem na pismo J.B., który w latach [...] był Z-cą Dyrektora ds. technicznych [...] w B.. W piśmie tym stwierdził on, że w trakcie realizacji budowy występował do inwestora i projektanta o zgodę na zmianę konstrukcji dachów na dwuspadowe i zgody takiej nie uzyskał. Odmowa udzielenia zgody związana zaś była z tym, że podniesienie dachów kolidowało z doświetleniem atriów od strony północnej. Zatem już tylko z tego powodu organ zobowiązany był do zbadania czy w projekcie znalazły się rozwiązania zapewniające należyte doświetlenie pozostałych budynków. Organ winien zatem zbadać, czy wymóg odpowiedniego dostępu do światła dziennego został zachowany. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazał, że uchylając poprzednio decyzje organu I instancji stwierdził nieprawidłowości występujące w projekcie budowlanym. Projekt ten w ponownie prowadzonym postępowaniu został jednak uzupełniony. Organ stwierdził ponadto, że w projekcie tym zamieszczono projekt zagospodarowania działki oraz uwzględniono dobudowany komin, co kwestionowali skarżący. Tym samym nie jest trafny zarzut błędnej wykładni art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 34 ust. 2 Prawa budowlanego Wojewoda wskazał, że dostosowanie zakresu i treści projektu budowlanego do specyfiki obiektu nie polega na tworzeniu ładu przestrzennego i estetycznych rozwiązań architektonicznych lecz na zastosowaniu właściwych parametrów i odpowiedniego stopnia uszczegółowienia detali występujących w projekcie oraz dostosowaniu skali i wymiarów rysunków technicznych do wielkości oraz rodzaju i przeznaczenia projektowanego obiektu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu pozwalającym Sądowi na jej wzruszenie. W szczególności decyzja Wojewody [...] i utrzymana nią w mocy decyzja Prezydenta Miasta B. wydane zostały w ocenie Sądu z poszanowaniem norm prawa materialnego odnoszących się do zatwierdzania projektu budowlanego oraz udzielania pozwolenia na budowę. Sąd nie dostrzegł także naruszeń przepisów postępowania administracyjnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu organy obu instancji prawidłowo uznały, że przedłożony przez B.G. projekt budowlany spełnia wymogi wynikające z art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Projekt ten w szczególności spełniał wymogi wynikające z art. 34 ust. 1 Prawa budowlanego pozostawał bowiem w zgodzie z decyzją Prezydenta Miasta B z dnia [...] r., nr [...] ustalającą warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Decyzją tą dopuszczono zmianę konstrukcji dachu z płaskiego na dwuspadowy w budynku mieszkalnym jednorodzinnym zrealizowanym w zabudowie atrialnej. Budynek ten położony jest na osiedlu domków jednorodzinnych zbudowanych w latach [...] [...] wieku. Sładające się na to osiedle budynki zostały zrealizowane w zabudowie atrialnej z dachami płaskimi. Autor analizy funkcji i cech zabudowy, dysponujący uprawnieniami, o jakich mowa w art. 60 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), wskazał, że aktualnie część dachów budynków tworzących zespoły atrialne została już przebudowana na dwuspadowe, co zburzyło jednolity charakter osiedla i stworzyło możliwość przebudowy dachów w innych budynkach. Z uwagi na zróżnicowanie terenu domy te zostały zrealizowane na rożnych poziomach. Właściciele dwóch budynków z tego samego zespołu atrialnego, a to aktualni skarżący H.B. i M.B. oraz U. B-K. i R.K. już w toku postępowania o ustalenie warunków zabudowy podnosili, że przebudowa dachu tylko w jednym budynku zakłóci ład przestrzenny oraz zasłoni im widok na góry, a także ograniczy dostęp światła dziennego. Organ uznał jednak, że obiekty te nie są prawnie chronione, a w szczególności nie zostały wpisane do rejestru zabytków. Z uzasadnienia decyzji ustalającej warunki zabudowy wynika także, że budynek B.G.jest położony dużo najniżej niż pozostałe trzy budynki zespołu atrialnego i nawet po zmianie dachu będzie niższy od pozostałych budynków, a zatem przebudowa dachu nie ograniczy dostępu światła dziennego do pomieszczeń mieszkalnych w budynkach sąsiadów. Wbrew twierdzeniom skarżących decyzja jest także zgodna z art. 34 ust. 2 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem zakres i treść projektu budowlanego powinny być dostosowane do specyfiki i charakteru obiektu oraz stopnia skomplikowania robót budowlanych. Przepisem tym ustawodawca nie uregulował jednak szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego ograniczając się tylko do ogólnych wskazań dotyczących tych kwestii. Przepis ten stwierdza bowiem jedynie, że w przypadku projektu dotyczącego bardziej złożonego obiektu projekt budowlany winien być bardziej szczegółowy, natomiast w przypadku mało skomplikowanych robót budowlanych może on ograniczać się jedynie do podstawowych kwestii. Przepis art. 34 ust. 2 Prawa budowlanego należy zgodnie z regułami wykładni systemowej czytać łącznie z przepisami ust. 3 tego artykułu. W związku z tym zdaniem Sądu za niezasadny należy uznać także zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 34 ust. 3 pkt 1 omawianej ustawy. Ostatnio wymieniony przepis wskazuje, w jaki sposób powinien być sporządzony i jakie elementy powinien zawierać projekt zagospodarowania działki. W przypadku projektu przebudowy konstrukcji dachu projekt zagospodarowania działki z oczywistych względów, jak wyżej wykazano, nie musi zawierać wszystkich elementów. Skarżącym Należy zaś wskazać, że wbrew ich twierdzeniom do projektu budowlanego została dołączona część graficzna projektu zagospodarowania działki (została ona w projekcie budowlanym zamieszczona na s. 30). Na rysunku tym przedstawione zostały szczegółowe dane dotyczące zakresu projektowanych robót budowlanych (usytuowanie kalenic dwóch dachów dwuspadowych, okapy, projektowane kąty nachylenia dachu oraz usytuowanie ogniomuru). Wszystkie te informacje zostały przedstawione w nawiązaniu do pozostałych trzech budynków tworzących zespół atrialny. Część rysunkową projektu zagospodarowania działki projektu sporządzono na aktualnej mapie sytuacyjno-wysokościowej, przyjętej w dniu [...] r. do państwowego zasobu geodezjno-kartograficznego. Mapa ta została zaopatrzona w informację, że może służyć do celów projektowych (myląca dla stron może być okoliczność, że na mapie tej została umieszczona tabela, w której podano datę sporządzenia pierwotnego projektu - [...] r.). Dostrzec należy, że projekt zagospodarowania działki nie zawiera wyraźnie wyodrębnionej części tekstowej, jednak wszystkie wymagane elementy tej części projektu zagospodarowania działki zostały przedstawione w opisie technicznym (s. 3 projektu pkt. 3.0) oraz w orzeczeniu o stanie technicznym budynku. W opisie tym projektant wyraźnie też stwierdził, że "wymiana stropodachu nie zmieni istniejącej linii i powierzchni zabudowy działki, szerokości elewacji frontowej oraz istniejącego zagospodarowania". W aktach sprawy nie znajduje potwierdzenia także zarzut dotyczący nieuwzględnienia w projekcie budowlanym komina dobudowanego do ściany budynku nr [...]. Komin zrealizowany przez poprzednika prawnego B.G. został bowiem uwidoczniony nie tylko na zdjęciach, ale także na dołączonych do projektu architektoniczno-budowlanego rysunkach nr [...] (rzut dachu inwentaryzacja ) oraz nr [...] ( rzut dachu proj. przebudowa). Odnosząc się do podniesionej w skardze okoliczności dotyczącej wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gliwicach z dnia 15 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 563/09, wskazać należy, że ewentualne uchylenie tego wyroku oraz w następstwie tego wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji SKO w B. z dnia [...] r. i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta B. stanowić będzie przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. przesłankę wznowienia postępowania w sprawie o pozwolenie na przebudowę dachu. Wreszcie dodać należy, że pozbawiony podstaw był zarzut z dotyczący pozbawienia należytego dostępu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynkach tworzących zespół atrialny i nie wyjaśnienie tej kwestii przez orzekające w sprawie organy. Nie może ulegać wątpliwości, że w okolicznościach faktycznych sprawy, a to podniesieniu wysokości budynku [...] m (w kalenicy), dużo niższym położeniu budynku inwestora od budynków skarżących oraz wchodzenia tego budynku w skład zespołu atrialnego brak było podstaw do nałożenia na inwestora obowiązku dotyczącego przedłożenia dodatkowych analiz. W szczególności dotyczy to nałożenia obowiązku przedłożenia opracowań dotyczących spełniania warunków wynikających z § 13 czy § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Kontrolując legalność zaskarżonego aktu Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez orzekające w sprawie organy przepisów postępowania administracyjnego. Strony miały zapewniony czynny udział w każdym stadium postępowania, a sporządzone uzasadnienie decyzji organu II instancji odpowiada wymogom wynikającym z art. 107 w zw. z art. 140 k.p.a. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy odniósł się m.in. w sposób szczegółowy do zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta B.. Wykazał także zgodność przedłożonego projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, a także zgodność zatwierdzonego decyzją organu I instancji projektu budowlanego z przepisami prawa budowlanego. Z powyższych względów na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu.