II SA/Gl 1260/16
PostanowienieWSA w Gliwicach2017-01-19
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna znajdująca się w trudnej sytuacji materialnej, zmagająca się z przewlekłymi schorzeniami, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, nawet jeśli nie jest w pełni zwolniona od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Prawo pomocy może zostać przyznane w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu, nawet jeśli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony. Kluczowe jest wykazanie przez stronę trudnej sytuacji materialnej i osobistej, która uzasadnia potrzebę profesjonalnego wsparcia prawnego, a jednocześnie sprawia, że poniesienie kosztów postępowania mogłoby znacząco pogorszyć jej sytuację finansową.Stan faktyczny
Skarżący Z. C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Skarżący wraz z matką utrzymują się z rent w łącznej wysokości 1486 zł netto miesięcznie, posiadają majątek w postaci nieruchomości i budynku gospodarczego. Skarżący jest osobą ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Referendarz sądowy, po analizie dokumentów i wezwaniu do uzupełnienia informacji, postanowił ustanowić dla skarżącego radcę prawnego z urzędu, oddalając jednocześnie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego z urzędu i oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. C. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wykonania określonych robót budowlanych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. postanawia: 1) ustanowić dla skarżącego radcę prawnego z urzędu 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W druku podał, że w gospodarstwie domowym pozostaje wraz z matką, zamieszkując w budynku o pow. 120 m2 i wartości około 200.000 zł. Oprócz tego w skład ich majątku wchodzi nieruchomość o pow. 1,5ha (obecnie nieużytki) oraz budynek gospodarczy o wartości około 50.000 zł. Wnioskodawca wraz z matką utrzymują się ze świadczeń rentowych w łączne wysokości 1486 zł netto miesięcznie. Bieżące koszty utrzymania (opłaty za media oraz wykup lekarstw) wnioskodawca określił na kwotę około 500 zł. Do druku formularza dołączona została kopia decyzji o waloryzacji renty oraz orzeczenie o niepełnosprawności zaliczające skarżącego do osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności.
Na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawca udokumentował wysokość świadczenia rentowego przysługującego jego matce oraz bieżące koszty utrzymania.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym a z przedstawionych okoliczności wynika, że nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie samodzielnie wygospodarować środków na ten cel.
Analiza informacji uzyskanych od strony pozwoliła stwierdzić, że skarżący znajduje się w na tyle trudnej sytuacji materialnej i osobistej, iż uzasadnionym jest przychylenie się do złożonego wniosku w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu.
Na powyższej ocenie zaważył przede wszystkim fakt, iż dwie osoby (wnioskodawca i jego matka) dysponują stosunkowo skromnym dochodem, tj. kwotą 1700 zł netto miesięcznie. Bieżące koszty utrzymania, obejmujące wydatki na energię elektryczną (70 zł), opłata za odpady komunalne (12 zł), wydatki na lekarstwa – około 100 zł. Wobec tego, biorąc pod uwagę potencjalne koszty postępowania sądowego, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do wpisu od skargi w kwocie 100 zł nie można uznać, że będzie to wydatek, który w istotny sposób niekorzystnie zmieni sytuacje materialną wnioskodawcy i jego matki, nawet przy uwzględnieniu szczupłości dochodu. Stąd też oddalono wniosek w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych.
Uwzględniono natomiast wniosek w części dotyczącej ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu, a to ze względu na sytuację materialną i osobistą strony. Biorąc bowiem pod uwagę fakt, iż wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika niewątpliwie będzie wyższe aniżeli wartość wpisu od skargi, a dochody skarżącego i jego matki wynoszą około 1700 zł, uznać przyjdzie, że skorzystanie z jego usług mogłoby przekraczać możliwości finansowe strony. Dodatkowo wskazać trzeba, że wnioskodawca cierpi na przewlekłe schorzenia, których charakter uzasadnia konieczność posiadania fachowego wsparcia w prowadzeniu swoich spraw.
Zważywszy na powyższe należało uznać, że brak jest dostatecznych podstaw do uwzględnienia wniosku w całości, nie mniej jednak zaistniały okoliczności przemawiające za ustanowieniem pełnomocnika z urzędu. Wobec tego, działając na podstawie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy postanowiono jak w sentencji orzeczenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło