II SA/Gl 1263/10
PostanowienieWSA w Gliwicach2011-01-14
Skład orzekający: Leszek Kiermaszek, Elżbieta Kaznowska, Włodzimierz Kubik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania sądowego jest uzasadnione w sytuacji, gdy organ administracji publicznej, w odpowiedzi na skargę, uwzględnił ją w całości i uchylił zaskarżoną decyzję, co spowodowało utratę bytu prawnego przedmiotu zaskarżenia?Ratio decidendi
Postępowanie sądowe podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe, gdy w jego toku, a przed wydaniem wyroku, przedmiot zaskarżenia przestaje istnieć. Taka sytuacja ma miejsce, gdy organ administracji publicznej, korzystając z uprawnień autokontrolnych, uchyli własną decyzję, która była przedmiotem skargi. Wówczas uchylona decyzja pozbawiona jest bytu prawnego, a tym samym przedmiot zaskarżenia przestaje istnieć.Stan faktyczny
Skarżący T. H. i M. H. wnieśli skargę do WSA w Gliwicach na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. dotyczącą środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. W odpowiedzi na skargę, Kolegium uwzględniło ją w całości i uchyliło zaskarżoną decyzję, jednocześnie orzekając o niedopuszczalności odwołania T. H. od decyzji organu pierwszej instancji. W związku z tym, że uchylona decyzja przestała istnieć prawnie, a nowe rozstrzygnięcie Kolegium zostało zaskarżone w innej sprawie, WSA zawiesił postępowanie, a następnie je umorzył jako bezprzedmiotowe.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant Referent - stażysta Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2011 r. sprawy ze skarg T. H. i M. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie sądowe.
W związku z wnioskiem Firmy "A", działającej w imieniu inwestora Stowarzyszenia "B" z siedzibą w B., o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia z dnia [...] r., Burmistrz Miasta S. po przeprowadzeniu stosownego postępowania administracyjnego, decyzją z dnia [...] r., przywołując w podstawie prawnej art. 71 ust. 2 pkt 2 , art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 84 ist. 1 i ust. 2, art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) i § 3 ust. 1 pkt 49 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.) orzekł o wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na modernizacji i rozbudowie Ośrodka "C" przy ulicy [...] w K. W obszernym uzasadnieniu organ na wstępie podał, że dotychczasowy Ośrodek zajmuje teren o powierzchni 7,142 ha, a na nim znajdują się obiekty kubaturowe (tj. budynek główny, 14 niewielkich budynków letniskowych oraz budynek socjalny) oraz infrastruktura towarzysząca w tym baseny, boiska, place wypoczynkowe, zieleń urządzona oraz zbiornik wodny. Planowana inwestycja obejmuje remont, modernizację oraz rozbudowę istniejących obiektów, w tym m.in. remont i modernizację budynku głównego i domków letniskowych, wykonanie pola namiotowego, budowę nowych boisk sportowych modernizację zbiornika wodnego oraz remont i modernizację układu komunikacyjnego na terenie ośrodka, w tym budowę nowych miejsc parkingowych. Przewidywana inwestycja, zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku oraz § 3 ust. 1 pkt 49 cytowanego rozporzązenia Rady Ministrów należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Postanowieniem z dnia [...] r. Burmistrz Miasta S. stwierdził, że nie istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, przed jego wydaniem uzyskując wymagane opinie i uzgodnienia, w tym opinie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K., Starosty C. oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. w zakresie braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W trakcie postępowania ustalono, że nie nastąpi zwiększenie obszaru pod inwestycję i nie zmieni się dotychczasowy sposób zagospodarowania i użytkowania terenu, pozostając dalej terenem użytkowanym do celów wypoczynku i rekreacji. Odpady powstające w czasie inwestycji, jak również podczas eksploatacji ośrodka będą gromadzone w odpowiednich pojemnikach, ścieki socjalno-bytowe przewidziano odprowadzać systemem kanalizacji sanitarnej do lokalnej oczyszczalni ścieków.
Wprawdzie teren planowanej inwestycji znajduje się w obszarze [...] "[...]" oraz w sąsiedztwie specjalnych obszarów ochrony siedlisk "[...]" i "[...]", to według oceny wymienionych podmiotów planowana inwestycja nie będzie mieć znaczącego negatywnego wpływu na stan siedlisk przyrodniczych oraz na gatunki wymienione w załączniku do Dyrektywy Rady Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej.
Odnosząc się do uwag złożonych w trakcie postępowania przez T. i M. H., organ stwierdził, że T. H., zgodnie z art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego nie jest stroną niniejszego postępowania, gdyż nie jest właścicielem nieruchomości graniczących z terenem przedmiotowej inwestycji. Stan prawny nieruchomości, na której inwestor planuje przedmiotową inwestycję jest uregulowany, a prowadzone przez T. H. odrębne postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, czy postępowania rekultywacyjne nie mogą mieć wpływu na prowadzone postępowanie.
Po sprawdzeniu, iż planowane przedsięwzięcie jest zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Sołectwa O. w Gminie S. zatwierdzonego Uchwałą Rady Miejskiej S. Nr [...] z dnia [...] r. oraz Sołectwa K. w Gminie S. zatwierdzonego Uchwałą Rady Miejskiej S. Nr [...] z dnia [...] r. orzeczono jak na wstępie.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyli T. i M. H., wnosząc o jej uchylenie w całości, jako wydanej z naruszeniem art. 28 i art. 110 Kodeksu postępowania administracyjnego. Dodali także, że skoro planowana inwestycja ma być realizowana na terenie objętym programem "[...]", to kwestionowana decyzja wyraża także lekceważące podejście do przepisów związanych z tym programem. Wskazali, iż Burmistrz Miasta S. informowany jest o prowadzonym postępowaniu w sprawie o zwrot wywłaszczonych nieruchomości oraz prowadzonym postępowaniu w sprawie rekultywacji na terenie byłej żwirowni – tj. na działkach [...] i [...], na których planowana jest przedmiotowa inwestycja. W tej sytuacji twierdzenie, że były właściciel nie posiada przymiotu strony postępowania jest bezpodstawne i narusza art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego. Dodali, że zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego, część nieruchomości objętej planowaną inwestycją stanowi tereny po byłej żwirowni objęte planem zagospodarowania wsi O. m.in. na podstawie decyzji Naczelnika Gminy zatwierdzającej plan rekultywacji terenu. Decyzja ta, zgodnie z art. 110 Kodeksu postępowania administracyjnego, jest wiążąca dla organu administracji, a zatem także dla Burmistrza Miasta S. Z tej przyczyny, w ich ocenie, twierdzenie Burmistrza, iż planowana inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jest sprzeczne z ustaleniami w projekcie rekultywacji. Podnieśli, że organ wydający w sprawie decyzję nie uwzględnił nie tylko faktu sprzeczności proponowanej inwestycji z planem zagospodarowania wsi O., ale pominął także w postępowaniu użytkownika gruntów bezpośrednio przyległych do gruntów inwestycji, a mianowicie użytkownika pola karawaningowego – czyli Klub Motorowodny z J.
W ocenie odwołujących wskazane uchybienia organu uzasadniają jej uchylenie.
Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B, przywołując w podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 73 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku (..) umorzyło postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, iż stroną postępowania jest, w myśl art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W świetle ustawy Prawo ochrony środowiska zakres stron w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej wyznacza oprócz wymienionego art. 28, także położenie nieruchomości osoby, która ubiega się o przymiot strony, względem nieruchomości, na której ma być realizowana inwestycja. W ocenie organu odwoławczego z akt sprawy wynika, że T. i M. H. nie są właścicielami nieruchomości sąsiadujących z terenem, na którym ma być realizowana inwestycja. Odwołujący wywodzą swój przymiot strony z faktu, iż obecnie toczą postępowanie o zwrot wywłaszczonych nieruchomości sąsiadujących z przedmiotowym terenem. W orzecznictwie przyjmuje się że pojęcie interesu prawnego musi być rozumiane jako obiektywna, czyli rzeczywiście istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Interes ten być musi osobisty, własny, indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny a nie ewentualny. W ocenie Kolegium fakt, że odwołujący prowadzą postępowanie o zwrot wywłaszczonych nieruchomości nie powoduje, że można ich uznać za strony postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej.
W ocenie Kolegium, skoro odwołujący nie są właścicielami nieruchomości sąsiadujących z inwestycją, postępowanie odwoławcze należało umorzyć jako bezprzedmiotowe.
Niezadowoleni z powyższego rozstrzygnięcia T. H. i M. H. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, domagając się uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. oraz zasądzenia kosztów postępowania. Uzasadniając swoje stanowisko podkreślili, że M. H. jest od 2000 r. właścicielem działek o numerach [...],[...] i [...], (poprzednio będących własnością T. H.), które graniczą bezpośrednio z działkami przewidzianymi do przedmiotowej inwestycji – tj. działkami nr [...] i [...]. Nadto w dalszym ciągu trwa postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonych działek. Dopóki zatem nie zostanie ostatecznie załatwiona sprawa zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, dopóty były właściciel nieruchomości, zgodnie z art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, jest stroną postępowania w każdym postępowaniu dotyczącym spornej nieruchomości, pomimo, iż nią nie włada. Wobec powyższego powinien być także stroną przeprowadzonego postępowania, tym bardziej, że pozostałe nieruchomości położone są w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia i narażone będą na jego oddziaływanie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o umorzenie postępowania sądowego informując, iż uwzględniło złożoną skargę w całości i uchyliło swoją decyzję z dnia [...] r..
W załączeniu Kolegium przesłało do Sądu decyzję Nr [...] z dnia [...] r. Wymienioną decyzją, Kolegium, przywołując w podstawie prawnej art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 74 ust. 1 pkt 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...), uwzględniło skargę w całości i uchyliło zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. Nr [...] oraz orzekło o niedopuszczalności odwołania złożonego przez T. H. (według brzmienia wprowadzonego postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...]) od decyzji Burmistrza Miasta S. z dnia [...] r. nr [...]. W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium wskazało, iż po sprawdzeniu potwierdzono fakt, iż M. H. jest następcą prawnym T. H. i od 2000 r. jest on właścicielem działek zwróconych T. H. na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] jako część wywłaszczonej nieruchomości. W związku z powyższym, skoro M. H. jest właścicielem działek graniczących bezpośrednio z terenem planowanego przedsięwzięcia, jego odwołanie zostanie rozpatrzone odrębną decyzją. Z kolei odwołanie T. H., który przestał być właścicielem sąsiadujących z inwestycją działek i nie miał w związku z tym przymiotu strony w prowadzonym postępowaniu, należało uznać jako niedopuszczalne.
W związku z ustaleniem, iż wymieniona powyżej decyzja z dnia [...] r. została zaskarżona do tutejszego Sądu przez T. H. i zarejestrowana pod sygnaturą II SA/Gl 414/10, postanowieniem z dnia 7 maja 2010r. Sąd zawiesił postępowanie sądowe w niniejszej sprawie, do czasu prawomocnego zakończenia sprawy o sygnaturze II SA/Gl 414/10.
Postanowieniem z dnia 14 września 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 414/10 odrzucił skargę T. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań. Postanowienie to z dniem 20 października 2010 r. stało się orzeczeniem prawomocnym.
W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] r. Sąd podjął zawieszone postępowanie w sprawie skargi T. H. i M. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. Nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) tylko stwierdzenie, iż gdy zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może to skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji - art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c powołanej ostatnio ustawy.
W analizowanej sprawie skarżący pismem z dnia 5 lutego 2010 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. Nr [...] z dnia [...] r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na modernizacji i rozbudowie Ośrodka "C" przy ulicy [...] w K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. przygotowując odpowiedź na wniesioną skargę skorzystało z możliwości określonej w art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl tego przepisu, organ, którego działania lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Stąd też decyzją z dnia [...] r. Kolegium uwzględniło skargę skarżących T. H. i M. H. w całości i uchyliło zaskarżoną przez nich decyzję z dnia [...] r.. Jednocześnie Kolegium orzekło o niedopuszczalności odwołania złożonego przez T. H. od decyzji organu pierwszej instancji- Burmistrza Miasta S.
Tym samym powyższą decyzją z dnia [...] r. uchylona została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r., która została zaskarżona w rozpatrywanej w niniejszej sprawie skardze. Jednak wobec faktu, iż także to nowe rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach – sprawa o sygn. akt II SA/Gl 414/10, a od wyniku tej sprawy zależne stało się rozstrzygniecie w sprawie analizowanej, stąd też niezbędne stało się zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie. Wobec odrzucenia skargi T. H. na decyzję Samorządowego kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. wydaną trybie przywołanego powyżej art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, wymieniona decyzja stała się decyzją ostateczną, a tym samym kwestionowana w sprawie rozpatrywanej decyzja z dnia [...] r. została skutecznie uchylona i przestała funkcjonować w obrocie prawnym.
Przyjdzie zatem w tych okolicznościach zauważyć, że powyżej opisana sytuacja stanowi okoliczność, która wypełnia dyspozycję art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z przywołanym przepisem sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego z "innych przyczyn" mamy do czynienia wtedy, kiedy w toku postępowania, a przed wydaniem wyroku przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Taka sytuacja niewątpliwie zachodzi w rozpatrywanej sprawie, gdzie organ w rezultacie skorzystania z uprawnień autokontrolnych przewidzianych w art. 54 § 3 cytowanej powyżej ustawy, uchylił zaskarżoną w niniejszej sprawie swoją decyzję z dnia [...] r. Tak więc ta ostatnia decyzja pozbawiona została bytu prawnego, a zatem przestał istnieć przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie.
Należy jednak w tym miejscu zauważyć, iż wprawdzie zgodnie z ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r., T. H. nie można uznać za stronę postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, to jednak pozostało do rozpatrzenia organowi odwoławczemu skutecznie złożone odwołanie M. H.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 161 ( 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło