II SA/Gl 1263/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Broda, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...]. Wnioskami z dnia [...] r. [...] Komendant Wojewódzki Policji wystąpił do Prezydenta Miasta K. o skierowanie skarżącego J. J.: 1) na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień (kat. B), 2) na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu. W uzasadnieniach wniosków organ Policji powołał się na fakt wielokrotnego naruszenia przepisów ruchu drogowego i otrzymanie łącznie 28 punktów w okresie od [...] r. do [...] r. We wnioskach opisano powyższe naruszenia (7 pozycji) i przypisane z tego tytułu punkty karne. Po zawiadomieniu o wszczęciu postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy, skarżący pismem z dnia [...] r. zwrócił się o pisemne doręczenie wniosków, a następnie doręczenie uwierzytelnionych akt sprawy. Prezydent Miasta K. postanowieniem z dnia [...] r. odmówił jednak wydania uwierzytelnionych odpisów akt sprawy. Po rozpoznaniu zażalenia skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] r, utrzymało w mocy postanowienie odmowne. Skargę na postanowienie ostateczne odrzucono na mocy prawomocnego postanowienia WSA w Gliwicach z dnia 24 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Gl 1240/16. Następnie decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta K. działając na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 541 ze zm.), orzekł o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kat. B z powodu przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 kpa. Po zrelacjonowaniu przebiegu postępowania i omówieniu treści wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz zacytowaniu treści przywołanych wyżej przepisów, organ I instancji stwierdził bowiem, że wydanie decyzji było obligatoryjne wobec otrzymania przez skarżącego 28 punktów karnych. W odwołaniu do decyzji J. J. domagał się jej uchylenia z powodu uniemożliwienia mu zapoznania się z aktami sprawy wobec odmowy doręczenia odpisów i stanu zdrowia, który nie pozwala na przybycie do urzędu. Odwołujący się zaprzeczył, aby dopuścił się naruszenia w dniu [...] r. Podniósł, że wobec niedoręczenia mu wniosku, nie mógł wystąpić o weryfikację punktów karnych. Jednakże zaskarżoną decyzją odwołania nie uwzględniono utrzymując w mocy decyzje organu I instancji Kolegium stwierdziło, że w niniejszej sprawie wystąpiła ustawowa przesłanka zatrzymania prawa jadzy z powodu przekroczenia w ciągu jednego roku liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Wniosek organu Policji jest zaś dokumentem urzędowym, a organy administracji nie są właściwe do oceny zasadności przypisania kierowcy punktów karnych, będąc związane wnioskiem. Stąd też odwołania nie uwzględniono. W skardze do sądu administracyjnego J. J. wniósł o uchylenie decyzji Kolegium. Ponawiając dotychczasowe zarzuty skarżący podniósł, że jest osobą niepełnosprawną, nie ma też osoby, która mogłaby być jego pełnomocnikiem. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie jako bezzasadnej. Organ poinformował, że co prawda już po wydaniu zaskarżonej decyzji organ Policji poinformował o bezprzedmiotowości wniosku z uwagi na wydanie wyroku uniewinniającego skarżącego od jednego z wykroczeń, jednak liczba punktów karnych pomimo modyfikacji ich stanu, wynosi 46. Stąd też zmieniony stan faktyczny nie ma wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia. Na wniosek skarżącego postanowieniem z dnia 6 października 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zwolnił go w całości od kosztów sądowych i ustanowił pełnomocnika z urzędu. Pismem z dnia 7 listopada 2017 r. pełnomocnik skarżącego, uzupełniając skargę wniósł o uchylenie decyzji organów obydwu instancji i umorzenie postępowania administracyjnego, domagając się przeprowadzenia dodatkowego dowodu z dokumentu w postaci odpisu wyroku Sądu Najwyższego z dnia [...] r., sygn. akt [...], mocą którego uchylono wyroki sądów powszechnych, skazujące skarżącego za wykroczenie z dnia [...] r., które stało się podstawą rozstrzygnięcia (5 punktów karnych). Nadto, pełnomocnik wniósł o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania oraz wstrzymanie wykonania decyzji. Skarżący zarzucił w takim stanie rzeczy naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 kpa oraz art. 15 w zw. z art. 140, 138 § 1 pkt 1 i 2 kpa – poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, wydanej z naruszeniem prawa materialnego na skutek błędnego przyjęcia, w ślad za wnioskiem Policji, że przekroczył 24 punkty karne za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Zdaniem skarżącego, wniosek ten podlegał bowiem weryfikacji przez organy administracji, skoro zakwestionował popełnione wykroczenia. Wobec uchylenia wpisu ostatecznego za naruszenie z dnia [...] r. na mocy prawomocnego wyroku Sądu Najwyższego, niniejsze postępowanie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak nie wszystkie zawarte w niej żądania mogły odnieść skutek w postępowaniu sądowym. Na podstawie odpisu przywołanego w skardze wyroku Sądu Najwyższego z dnia [...] r., sygn. akt [...], z którego dowód dopuszczono w trybie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), sąd administracyjny ustalił, że postępowanie, prowadzone przeciwko skarżącemu o czyn z art. 92 § 1 Kw, popełniony w dniu [...] r., zostało umorzone. Tymczasem za wykroczenie to przypisano skarżącemu 5 punktów karnych. Skoro zaś łącznie w okresie od dnia [...] r. do [...] r. przypisano skarżącemu 28 punktów karnych, umorzenie postępowania o powyższe wykroczenie, mogło spowodować obniżenie liczby punktów poniżej 24, co z kolei miało znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Fakt wydania powyższego wyroku nie był jednak znany organowi odwoławczemu przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Zdaniem sądu administracyjnego, taki stan rzeczy podpada pod przesłankę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Na tej podstawie postępowanie administracyjne podlega wznowieniu, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który ją wydał. Skład orzekający podziela stanowisko organów administracji w zakresie wiążącego charakteru wniosku organu Policji, prowadzącego ewidencję punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Weryfikacja dokonanych wpisów i ocena ich ostateczności dopuszczalna jest wyłącznie w odrębnym postępowaniu przed organem Policji, zaś odmowa usunięcia wpisu jako akt z zakresu administracji publicznej podlega kontroli sądowej w drodze odrębnej skargi. Nie jest trafiony zarzut skarżącego, że organy administracji uprawnione są do badania, czy wpisy, wskazane we wniosku Policji są ostateczne oraz czy ich liczba przekracza 24. Z mocy art. 130 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, wyżej powołanej (obecnie Dz. U. z 2017 r., poz. 1260) ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzi Policja. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów i wpisuje do tej ewidencji. Stąd też chybiony jest zarzut naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, a w konsekwencji naruszenie prawa materialnego. Jednakże wobec ujawnienia okoliczności w postaci uchylenia w drodze kasacji prawomocnego wyroku sądu karnego i umorzenia postępowania o czyn, za który przypisano liczbę punktów karnych, które spowodowały przekroczenie liczby 24 punktów, organ administracji zgodnie z art. 7, 77 § 1 kpa, winien zwrócić się do organu Policji o wyjaśnienie kwestii, czy podtrzymuje wniosek i jaka jest liczba punktów karnych. Jeżeli zaś strona kwestionuje liczbę punktów karnych, należy jej w toku postępowania administracyjnego przed wydaniem decyzji umożliwić wdrożenie trybu weryfikacji wpisów w ewidencji. Wbrew treści odpowiedzi na skargę, sąd administracyjny nie jest uprawniony do podjęcia dalszych działań celem zbadania aktualnych wpisów punktów karnych w ewidencji ani też samodzielnego odliczenia punktów na podstawie przywołanego wyżej wyroku Sądu Najwyższego oraz § 4 ust. 1 rozp. MSWiA z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 488), jak z kolei uważa skarżący. Wyjaśnienie tych okoliczności, a mianowicie umorzenie postępowania o jedno z wykroczeń, spowodowało obniżenie liczby punktów karnych i czy nadal skarżący przekroczył limit 24 punktów przypisanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, wykracza bowiem poza ramy postępowania uzupełniającego określonego przepisem art. 106 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wyjaśnienie tych okoliczności ma jednak istotny wpływ na wynik sprawy w aspekcie prawidłowego zastosowania prawa materialnego, przywołanego przez organy administracji. Z tych względów, stwierdzając przesłankę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obydwu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b oraz art. 135 cyt. ustawy. Z mocy art. 152 § 1 tej ustawy wobec braku odmiennego rozstrzygnięcia, zaskarżona decyzja nie wywołuje skutku prawnego do chwili uprawomocnienia się wyroku, co czyni bezprzedmiotowym nierozpoznany uprzednio wniosek o wstrzymanie jej wykonania. Z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do aktualnej liczby punktów karnych, nie mógł jednak odnieść skutku wniosek skarżącego o umorzenie postępowania administracyjnego z mocy art. 145 § 3 tej ustawy. Brak też było przesłanek do zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania, skoro ich nie poniósł wobec przyznania prawa pomocy. W ramach niniejszego postępowania sądowego nie mógł też odnieść skutku zarzut pozbawienia skarżącego możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Sprawa odmowy wydania odpisów akt sprawy została bowiem rozstrzygnięta w odrębnym postępowaniu. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji winien zatem zwrócić się do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji o podanie, czy podtrzymuje wniosek i jaki jest obecnie stan punktów karnych, przypisanych skarżącemu za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Wyjaśnienia wymaga też kwestia, czy nie wszczęto kolejnego postępowania w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy wskutek nowego wniosku Policji. Wówczas niniejsze postępowanie podlegać winno umorzeniu jako bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 kpa.