II SA/Gl 1265/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik,, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant starszy referent Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2013 r. sprawy ze skargi K. K. i T. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2010, Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.), nakazał P. i J. K. oraz R. i A. P., jako właścicielom części budynku mieszkalnego, w którym znajduje się lokal mieszkalny nr [...], jak i zabudowań gospodarczych przyległych do tego budynku od strony południowej przy ul. [...] w C., w trybie natychmiastowym wykonać: zabezpieczenie budynków gospodarczych (komórek) usytuowanych wzdłuż granicy z działką przy ul. [...] w C., będących w stanie technicznym stwarzającym zagrożenie dla życia i mienia użytkowników, poprzez wygrodzenie tej części, oraz otaśmowanie i oznakowanie, do czasu rozbiórki bądź odbudowy tych budynków, zabezpieczenie dachu budynku mieszkalnego przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi i przed utratą stateczności eliminując zagrożenie, jakie stwarza jego stan techniczny, usunięcie obluzowanych elementów stropu w budynku mieszkalnym, który uległ częściowemu zawaleniu, wraz z jego podparciem w pozostałej części, zbicie odspojonego tynku z elewacji od strony ul. [...] w C., - umieszczenie w widocznych miejscach tablic ostrzegających o istniejącym stanie zagrożenia. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w dniu [...] r. została przez inspektorów Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego przeprowadzona wizja lokalna. Podczas wizji ustalono, że w wyniku podziału budynku mieszkalnego przy ul. [...] w C. T. i K. K. posiadają udział w nieruchomości wspólnej [...] natomiast pozostała część tj. [...] należy do P. i J. K. oraz R. i A. P.. Część należąca do małżonków K. nie stwarza zagrożenia, natomiast cześć należąca do P. i J. K. oraz R. i A. P. stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia. Ta część budynku, w której znajduje się lokal nr [...] jest bowiem niezamieszkała, zdewastowana, wymaga kapitalnego remontu. Dach budynku jest konstrukcji drewnianej, w części lokalu mieszkalnego nr [...] ([...]) zniszczony, nieszczelny, kryty całkowicie zniszczoną papą. Stropy nad parterem budynku są drewniane z podsiębitką i tynkiem na trzcinie. Występują liczne pęknięcia murów zewnętrznych, ubytki tynku na elewacji. Aktualnie w lokalu mieszkalnym nr [...] zerwane są podłogi, zniszczone okładziny ścian, strop nad pomieszczeniami posiada znaczne ubytki, jest ugięty, nasiąknięty wodą, stolarka okienna drewniana jest zużyta, lokal mieszkalny nr [...] ma odcięte media. Budynki gospodarcze przyległe do ww. budynku mieszkalnego od strony południowej, znajdujące się w tylnej części nieruchomości są parterowe, murowane, również w złym stanie technicznym. Brak tablic informujących o istniejącym zagrożeniu. Organ I instancji podkreślił nadto, że nie nakazał właścicielom lokalu mieszkalnego nr [...] i zabudowań gospodarczych przyległych do ww. lokalu, ich wyłączenia z użytkowania, gdyż ze względu na zły stan techniczny przedmiotowych budynków nie są one użytkowane. Odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej wnieśli właściciele mieszkania nr [...] P. i J. K. oraz R. i A. P. wnosząc o uchylenie bądź zmianę zaskarżonej decyzji oraz o powołanie biegłego z zakresu budownictwa na okoliczność ustalenia rzeczywistego stanu technicznego budynku oraz niezbędnego zakresu prac, które należy wykonać. Ponadto, na podstawie art. 135 k.p.a. wnieśli o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu odwołujący się podnieśli, iż ich zdaniem ustalony w decyzji zakres prac nie znajduje uzasadnienia w rzeczywistym stanie technicznym budynku, a sama wizja lokalna została przeprowadzona w sposób nierzetelny i powierzchowny. Inspektor przeprowadzająca wizję lokalną dokonała oceny stanu technicznego lokalu głównie z zewnątrz, opierając się na własnych obserwacjach oraz relacjach właścicieli sąsiadujących lokali, którzy nie posiadają żadnej wiedzy z zakresu budownictwa. W toku wizji nie przeprowadzono w ogóle oględzin zabudowań gospodarczych, zarówno z zewnątrz, jak i tym bardziej wewnątrz, a stosowna adnotacja odnośnie ich stanu technicznego nie została ujęta w protokole z przeprowadzonej wizji. Ponadto, inspektor weszła jedynie za próg przedmiotowego lokalu, stąd nie mogła w żaden sposób ocenić jego rzeczywistego stanu technicznego, a tym bardziej dokonać rzeczywistych oględzin stanu stropu nad pomieszczeniami, który rzekomo jest ugięty, nasiąknięty wodą i posiada znaczne ubytki. Inspektor przebywała jedynie w jednym pomieszczeniu umiejscowionym tuż za drzwiami wejściowymi, nie wchodząc do żadnych innych pomieszczeń. Oceny stopnia zniszczenia dachu dokonano jedynie z zewnątrz lokalu, więc nie wiadomo, na jakiej podstawie ustalono stan stropów, a tym bardziej fakt, że są one "drewniane z podsiębitką i tynkiem na trzcinie". W przedmiotowej sprawie bezsprzecznym jest, że lokal ten jest niezamieszkany od pewnego czasu, oraz że wymaga remontu. Jednakże jego stan nie zagraża zdrowiu, ani mieniu innych osób. Z uwagi na fakt przeprowadzenia wizji lokalnej w sposób niefachowy i nierzetelny, koniecznym jest przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa na okoliczność ustalenia rzeczywistego stanu technicznego budynku oraz niezbędnego zakresu prac, które należy wykonać. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił w całości zaskarżoną doń decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu zrelacjonował przebieg dotychczasowego postępowania administracyjnego, przytoczył stosowne przepisy Prawa budowlanego, a następnie wskazał, że jak wynika z akt sprawy w przedmiotowym budynku ustanowiono odrębną własność dwóch lokali mieszkalnych, co oznacza że właściciele ww. lokali są jednocześnie współwłaścicielami części wspólnych, gdyż posiadają w nich udziały. Zatem za zły stan techniczny części wspólnych budynku mieszkalnego odpowiadają wszyscy właściciele wyodrębnionych w nim lokali. Wobec powyższego wszelkie nakazy dotyczące wykonania robót budowlanych odnoszące się do części wspólnych przedmiotowego budynku mieszkalnego, takich jak dach, strop oraz elewacja, winny być kierowane do wszystkich osób posiadających udział w częściach wspólnych w ww. budynku mieszkalnym. Organ powiatowy nie ustalił zatem w sposób prawidłowy wszystkich stron postępowania, które winny być zobowiązane do wykonania określonych robót budowlanych mających na celu doprowadzenie spornego obiektu do stanu zgodnego z prawem. Organ II instancji na podstawie akt sprawy (postanowienie S.R. w B. z dnia [...]r., sygn. akt [...] o dziale spadku i zniesieniu współwłasności oraz akt notarialny z dnia [...] r., umowy sprzedaży lokalu nr [...]) ustalił bowiem, że zobowiązanymi do zapewnienia odpowiedniego stanu technicznego części wspólnych dachu przedmiotowego budynku winni być także K. i T. K.. Brak zaś czynnego udziału strony w postępowaniu bez jej winy stanowi naruszenie art. 10 k.p.a., jest jedną z podstaw wznowienia postępowania oraz powodem uchylenia decyzji przez sąd administracyjny. Organ II instancji podkreślił nadto, że organ powiatowy przeprowadził oględziny bez wykonania dokumentacji fotograficznej, która stanowi ważny dowód w sprawach dotyczących nieodpowiedniego stanu technicznego obiektów budowlanych. Co więcej organ powiatowy nie przeprowadził oględzin w stosunku do budynków gospodarczych i nie ustalił ich stanu technicznego, a pomimo tego zaskarżoną decyzją wydał nakaz ich zabezpieczenia. Ze względu na fakt, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie należało w trybie art. 138 § 2 k.p.a. uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ powiatowy winien ustalić w sposób prawidłowy osoby zobowiązane do zachowania odpowiedniego stanu technicznego przedmiotowego obiektu budowlanego, w tym przede wszystkim jego części wspólnych i skierować do nich ewentualne zakazy lub nakazy określone w art. 66 ustawy Prawo budowlane. Ponadto organ powiatowy winien ponownie przeprowadzić oględziny celem ustalenia aktualnego stanu faktycznego sporządzając z nich dokumentację fotograficzną, ocenić zgromadzone w sprawie dowody, ustalić czy przedmiotowy budynek powoduje faktyczne zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, mienia, bądź też środowiska, a w razie potrzeby na podstawie art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane zobowiązać właścicieli do przedłożenia stosownej oceny technicznej. Pismem z dnia [...] r. K. i T. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wspólną skargę na decyzję organu II instancji, wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, iż bezspornym jest, że należący do nich lokal nr [...] zajmujący połowę domu jest właściwie i dobrze zabezpieczony, a dach pokryty jest blachą. Natomiast lokal nr [...], zajmujący drugą połowę domu, jest zniszczony i zrujnowany od długiego czasu, a żaden z właścicieli nawet go nie odwiedził. Skarżący nie mają i nie mieli prawa wejścia do cudzego lokalu, a tym bardziej naprawy jego sufitu bądź pomieszczeń gospodarczych będących częścią składową tego lokalu. Mają to prawo wyłącznie zobowiązani, ale go nie wykonują, lokal niezamieszkany i nieogrzewany popada w ruinę, która zagraża również lokalowi skarżących. W konsekwencji sprzeczne z elementarnymi zasadami współżycia i poczuciem sprawiedliwości byłoby obciążanie skarżących kosztami i obowiązkiem remontu lokalu małżonków K. i P.. Skarżący włożyli bowiem w nieruchomość wiele nakładów i starań o należyte utrzymanie, natomiast właściciele lokalu nr [...] doprowadzając go do obecnego, opłakanego stanu, nie zrobili zupełnie nic, a nawet nie odwiedzili go ani razu. Skarga została wniesiona w terminie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2012, poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, pozostaje w zgodzie z obowiązującym prawem, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie mogła zostać uwzględniona. W pierwszej kolejności należy w tym miejscu wskazać, że stosownie do art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, stanowiącego podstawę wydanej przez organ I instancji decyzji z dnia [...] r., w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Konstrukcja normy prawnej, zawartej w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego wskazuje, iż decyzje podejmowane na jej podstawie mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek, określonych w treści art. 66 ust. 1 pkt 1-4 ustawy, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz nadto obligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości Adresatem nakazu wydanego na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy jest właściciel lub zarządca obiektu budowlanego – por. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 lutego 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 1401/11, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 29 maja 2008 r. sygn. akt II SA/Wr 184/2008. W konsekwencji jeśli współwłaścicieli danego obiektu bądź jego części jest kilku nakaz winien być adresowany do wszystkich spośród nich. Ustalając krąg adresatów nakazów sformułowanych w decyzji pierwszoinstancyjnej, organ I instancji, jak jednoznacznie wynika z uzasadnienia decyzji, uznał, że skoro właścicielami budynków gospodarczych są P. i J. K. oraz R. i A. P., oni też są właścicielami lokalu nr [...], a nadto lokal ten znajduje się w tej części budynku mieszkalnego, ponad którą część dachu stanowi zagrożenie dla ludzi bądź mienia - to właśnie oni tym samym winni być adresatami wszystkich zawartych w decyzji nakazów, tj. zarówno nakazu zabezpieczenia budynków gospodarczych, jak i zabezpieczenia dachu, usunięcia obluzowanych elementów stropu w budynku mieszkalnym oraz zbicia odspojonego tynku z elewacji. Uszło tym samym uwadze organu I instancji, co trafnie podkreślił [...]WINB w K., że wprawdzie w budynku mieszkalnym mieszkania nr [...] i [...] zostały wyodrębnione i stanowią przedmiot odrębnej własności to jednak pozostała część budynku nie została podzielona. Jak bowiem wynika z. postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] r. sygn. akt [...] w sprawie o dział spadku po małżonkach S. Sąd ustanowił jedynie odrębną własność lokali mieszkalnych i jedynie w tym zakresie dokonał działu spadku i zniesienia współwłasności przyznając na wyłączną własność W. J. lokal nr [...] wraz z pomieszczeniami przynależnymi (który lokal ten wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej zbył następnie małżonkom K. i małżonkom P. - akt notarialny z dnia [...] r.), zaś na wyłączną własność małżonków K. lokal nr [...] wraz z pomieszczeniami przynależnymi. Tym samym niewyodrębnione części budynku (np. dach) wchodzą w skład części wspólnej nieruchomości należącej zarówno do właścicieli mieszkania nr [...], jak też do właścicieli mieszkania nr [...]. W konsekwencji poprawnie organ II instancji uchylił zaskarżoną doń decyzję pierwszoinstancyjną i przekazał sprawę PINB w B. do powtórnego rozpoznania celem ponownego ustalenia aktualnego stanu technicznego budynku mieszkalnego i budynków gospodarczych, a następnie, o ile zarzuty wobec stanu obiektów znajdą potwierdzenie, prawidłowego ustalenia osób zobowiązanych do zachowania odpowiedniego stanu technicznego obiektów i skieruje do niech ewentualne zakazy lub nakazy określone w art. 66 ustawy Prawo budowlane. W tym celu organ winien rozważyć, które z zarzutów co do zagrażającego ludziom bądź mieniu stanu części obiektów odnoszą się do części pozostającej wyłącznie we własności P. i J. K. oraz R. i A. P. i w tym zakresie ewentualne nakazy z art. 66 Prawa budowlanego skierować wyłącznie do nich, a które zarzuty odnoszą się do stanu części wspólnej budynku mieszkalnego i ewentualne nakazy należy adresować w tej mierze do wszystkich współwłaścicieli części wspólnej, a więc także skarżących T. i K. K.. Odnosząc się natomiast do podnoszonych przez skarżących argumentów dotyczących sprzeczności ewentualnego nałożonego także na nich nakazu z zasadami współżycia społecznego Sąd wskazuje, iż przytoczony powyżej art. 66 Prawa budowlanego, stosownie do którego ewentualne nakazy kierowane winny być do wszystkich współwłaścicieli obiektu bądź jego części nie przewiduje wyjątków o charakterze społecznym. Nadto podkreślenia wymaga, iż sądy administracyjne nie orzekają w oparciu o zasady współżycia społecznego, lecz władne są jedynie badać legalność zaskarżonych decyzji, czyli ich zgodność z przepisami prawa. W konsekwencji nie mogły mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy podnoszone przez skarżących argumenty, iż w odróżnieniu od pozostałych współwłaścicieli dołożyli starań i zainwestowali środki by część dachu ponad ich mieszkaniem była w należytym stanie technicznym. Argumenty te, mogące być istotne w trakcie ewentualnych rozliczeń pomiędzy poszczególnymi współwłaścicielami części wspólnej, pozostają jednak bez znaczenia w postępowaniu administracyjnym opartym na art. 66 Prawa budowlanego. W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.