II SA/Gl 1266/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" S.K.A. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia na skutek wniosku pełnomocnika strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...]r., nr [...] ustalającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przez "B" Sp. z o.o. w K. przedsięwzięcia polegającego na odbudowie instalacji wytrawiania stali, gdzie całkowita pojemność wanien procesowych przekracza 30 m³ poprzez rozbudowę instalacji w istniejącym obiekcie wytrawialni byłej "C" na działce nr [...] w obrębie Dzielnicy [...] przy ul. [...] w K.. Na powyższe rozstrzygnięcie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę pełnomocnik "A" S.K.A. w K.. W skardze zawarty został także wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W jego uzasadnieniu powołano się na trudne do odwrócenia skutki. Jako przykład wskazano sytuację, gdy wnioskodawca rozpocznie proces budowlany, a następnie decyzja środowiskowa zostanie uchylona. W konsekwencji inwestor może ponieść znaczną szkodę z tytułu wydatków na prace przygotowawcze i budowlane. Podkreślono przy tym, że decyzja środowiskowa jest warunkiem koniecznym uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. W ocenie wnioskodawcy decyzja środowiskowa pozostaje w bezpośrednim związku przyczynowym z wydaniem pozwolenia na budowę i następstwami jego wydania w postaci rozpoczęcia przez inwestora robót budowlanych i związanych z nimi wydatków. Odnosząc się do wniosku o wstrzymanie wykonania Kolegium postanowieniem z dnia [...]r., nr [...] odmówiło wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W oparciu o orzecznictwo sądowoadministracyjne organ odwoławczy podniósł, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wywołuje określone konsekwencje prawne, jednakże trudno jest mówić o następstwach prawnych związanych z jej wykonaniem. Decyzja ta jest etapem procesu inwestycyjnego, którego kolejne stadia mogą prowadzić do uzyskania rozstrzygnięć, których wykonanie wiąże się z uzyskaniem określonych uprawnień lub nałożeniem obowiązków. Organ zaznaczył, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu ze względu na jej przedmiot, gdyż stwierdza ona jedynie warunki i wymogi jakie powinny zostać zachowane przy realizacji inwestycji. Pismem z dnia [...] r. pełnomocnik inwestora wniósł o oddalenie rozpoznawanego wniosku, przywołując licznie orzecznictwo sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając przedmiotowy wniosek zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a." wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże sąd może na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności jeżeli zaistnieją szczególne okoliczności uzasadniające takie orzeczenie, tj. gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uwzględnienie wniosku o udzielenie tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, co stanowi odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., jest zatem uwarunkowane uprzednim stwierdzeniem, że spełniona została któraś z określonych powyżej przesłanek (okoliczności faktycznych o charakterze nadzwyczajnym). W razie złożenia wniosku o wstrzymanie rzeczą Sądu jest zbadać z urzędu, a więc i bez wniosków strony (choć uprawdopodobnienie przez stronę skarżącą podstaw złożonego wniosku powinno być rozpatrywane w kategoriach podejmowania działań we własnym procesowym interesie) okoliczności decydujące o wstrzymaniu, bądź odmowie wstrzymania wykonania aktu lub czynności. Okoliczności te Sąd winien ocenić zarówno w stosunku do strony skarżącej, jak i uczestnika postępowania, bowiem konsekwencje wstrzymania bądź braku wstrzymania zaskarżonego aktu, mogą dotykać każdą ze stron postępowania. Tak więc biorąc w pierwszej kolejności pod rozwagę okoliczności badane z urzędu, a w szczególności uwzględniając charakter zaskarżonego rozstrzygnięcia należy zaznaczyć, że instytucja wstrzymania wykonania odnosi się jedynie do takich zaskarżonych aktów lub czynności, które podlegają wykonaniu, tj. nakazują stronie wykonanie nałożonego na nią obowiązku lub dokonanie określonej czynności podlegającej wyegzekwowaniu w trybie postępowania egzekucyjnego. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. Co do zasady z takim poglądem należy się zgodzić. Jednakże zasady tej nie można stosować bez pełnej analizy stanu prawnego i faktycznego sprawy. W okolicznościach konkretnej sprawy można bowiem rozważać wstrzymanie wykonania decyzji w takim znaczeniu, że wstrzymaniu podlegać będą skutki prawne, które decyzja ta wywołuje, o ile stanowią one bezpośrednie i pewne następstwo danego rozstrzygnięcia. O możliwości przyznania ochrony na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie decyduje zatem rodzaj aktu będącego przedmiotem skargi ale to, czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym w graniach sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem administracyjnym, w wyniku wstrzymania wykonania tego aktu, nastąpi ochrona strony przed skutkami, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Należy zatem rozważyć jakie skutki materialnoprawne i faktyczne może wywołać zaskarżona decyzja. W zawisłej sprawie argumentacja pełnomocnika strony skarżącej sprowadza się w istocie do skutków pośrednich wykonania zaskarżonej decyzji. Niewątpliwie bowiem bezpośrednim skutkiem decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania jest to, że umożliwia ona inwestorowi dalsze postępowanie w sprawie realizacji zamierzenia inwestycyjnego. Zgodzić należy się z wnioskodawcą, że decyzja taka może pociągnąć za sobą kolejne rozstrzygnięcia administracyjne ale to w tych odrębnych postępowaniach strona będzie mogła domagać się ochrony tymczasowej, o ile rozstrzygnięcia te będą bezpośrednio wywoływać skutki z art. 61 § 3 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji ma charakter opiniodawczy i zapada w postępowaniu stanowiącym etap poprzedzający wydanie np. decyzji o warunkach zabudowy lub decyzji o pozwoleniu na budowę. Zatem to nie decyzja środowiskowa a rozstrzygnięcia, dla których jej wydanie jest warunkiem, mogą podlegać wykonaniu (jak np. pozwolenie na budowę). Decyzja ta nie zezwala bezpośrednio, jako etap procesu inwestycyjnego, na realizację inwestycji, nie może zatem spowodować niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków. Sama obawa, że w przyszłości zostaną podjęte akty administracyjne, które doprowadzą do rozpoczęcia procesu inwestycyjnego, nie stanowi okoliczności uzasadniającej zastosowanie ochrony tymczasowej. Zatem decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia nie nakłada nowych praw lub obowiązków, które podlegałyby wykonaniu. Nie stanowi ona aktu, który dałby podstawę do rozpoczęcia robót i realizacji inwestycji, a tym samym nie narusza na tym etapie inwestycyjnym praw strony skarżącej czy uczestników postępowania. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki wstrzymania wykonania aktu wskazane enumeratywnie w art. 61 § 3 p.p.s.a. wobec czego brak było podstaw do rozstrzygnięcia zgodnie z wnioskiem pełnomocnika strony skarżącej. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie przywołanego wyżej art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., postanowił orzec jak w sentencji.