II SA/Gl 1267/08

PostanowienieWSA w Gliwicach2009-10-29

Skład orzekający: Sędzia NSA Łucja Franiczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku zmiany okoliczności faktycznych uzasadniających przyznanie prawa pomocy, sąd może zmienić swoje wcześniejsze postanowienie odmawiające zwolnienia od kosztów sądowych, nawet jeśli sprawa, w której pierwotnie odmówiono, została wznowiona?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny może zmienić swoje wcześniejsze postanowienie odmawiające zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 165 PPSA, postanowienia niekończące postępowania mogą być zmieniane wskutek zmiany okoliczności, nawet jeśli są prawomocne. W przypadku pogorszenia sytuacji materialnej skarżącego, sąd powinien ponownie ocenić jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący R.M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika. Wcześniej, postanowieniem z dnia 14 maja 2007 r., sąd oddalił jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowił adwokata z urzędu. Po wznowieniu postępowania, skarżący ponownie złożył wniosek, który został błędnie zakwalifikowany przez referendarza sądowego jako złożony w zakończonej sprawie. Skarżący wniósł sprzeciw, a następnie sąd rozpoznał sprawę, uwzględniając pogorszenie jego sytuacji materialnej.
Rozstrzygnięcie
Zmieniono postanowienie Sądu z dnia 14 maja 2007 r. w zakresie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych w ten sposób, że zwolniono skarżącego od kosztów sądowych w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodnicząca - Sędzia NSA Łucja Franiczek po rozpoznaniu w dniu 29 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przydziału lokalu zamiennego w zamian za wywłaszczoną nieruchomość w kwestii wniosku o zmianę postanowienia Sądu z dnia 14 maja 2007 r. (sygn. akt II SA/Gl 84/07) p o s t a n a w i a: zmienić postanowienie Sądu z dnia 14 maja 2007 r. (sygn. akt II SA/Gl 84/07) w zakresie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych w ten sposób, że zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości. Postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2009 r. (sygn. akt II SA/Gl 1267/08) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznając skargę R.M. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem tego Sądu z dnia 5 lutego 2007 r., (sygn. akt II SA/Gl 84/07) uchylił to ostatnie postanowienie i tym samym otworzył drogę do ponownego rozpoznania sprawy ze skargi R.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...], nr [...], jednocześnie kończąc postępowanie wznowieniowe. W dniu [...] (data nadania na poczcie) skarżący wystąpił do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika. Jak wynika z akt sprawy o sygn. II SA/Gl 87/07 postanowieniem z dnia 14 maja 2007 r. Sąd oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowił dla niego adwokata z urzędu. Na tej podstawie kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy złożony w tym samym zakresie i w tej samej sprawie, podlegającej ponownemu rozpoznaniu w skutek uwzględnienia skargi o wznowienie postępowania sądowego, został potraktowany przez Sąd jako żądanie zmiany powyższego postanowienia z dnia 14 maja 2007 r. Jednakże postanowieniem z dnia 22 września 2009 r. referendarz sądowy omyłkowo zakwalifikował przedmiotowy wniosek jako złożony w zakończonej już sprawie ze skargi o wznowienie postępowania sądowego. Po doręczeniu odpisu tego orzeczenia skarżący w ustawowym terminie wystąpił do Sądu ze sprzeciwem, nie rozumiejąc zaistniałej sytuacji faktycznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej ustawą, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W oparciu o powyższą regulację wyjaśnić należy, że przedmiot rozpoznania Sądu stanowi nadany na poczcie w dniu [...] wniosek R.M. o przyznanie prawa pomocy. Wniosek ten R.M. złożył na urzędowym formularzu, wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika (vide: k. nr 170 akt sądowych o sygn. II SA/Gl 1267/08). Ponieważ skarżący występował już z wnioskiem w tym samym zakresie (vide: k. nr 18 akt sądowych o sygn. II SA/Gl 84/07) i na skutek jego rozpoznania został mu ustanowiony adwokat, należy obecnie dokonać oceny, czy wskutek zmiany okoliczności w zakresie jego sytuacji wskazanej w pierwotnym wniosku a tej obecnej, zachodzą przesłanki uzasadniające zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych. Jak wynika bowiem z treści art. 165 ustawy, postanowienia niekończące postępowania w sprawie – do których niewątpliwie należy powołane na wstępie postanowienie z dnia 14 maja 2007 r. – mogą być uchylane i zmienianie wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Dokonując przedmiotowej oceny Sąd doszedł do przekonania, że sytuacja skarżącego w odniesieniu do złożonego uprzednio wniosku ulega obecnie pogorszeniu. Należy przede wszystkim podkreślić, że nastąpiła zmiana wysokości dochodu skarżącego o kwotę [...] zł, stanowiącą wynagrodzenie za pracę jego zięcia. Zgodnie z wnioskiem skarżącego prowadzi on bowiem obecnie gospodarstwo domowe jedynie z małżonką i ich wyłącznym źródłem utrzymania jest emerytura. Zauważyć przy tym wymaga, że obie te osoby są w podeszłym wieku i ponoszą duże koszty związane z ich leczeniem oraz rehabilitacją. Niewątpliwie wydatki z tego tytułu, jak i te związane z utrzymaniem mają charakter rosnący, czego przykładem jest zakup wózka inwalidzkiego dokonany w [...],( vide: k. nr 30 akt sądowych w sprawie o sygn. II SA/Gl 1267/08), a zatem po rozpoznaniu przez Sąd poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając na uwadze przytoczoną powyżej argumentację oraz treść art. art. 246 § 1 pkt 2 ustawy, Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło