II SA/Gl 1271/16

PostanowienieWSA w Gliwicach2017-01-19

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona znajdująca się w trudnej sytuacji materialnej, która nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może być przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Oznacza to sytuację wyjątkowo trudnego położenia materialnego, gdzie nawet przy największych wysiłkach strona nie jest w stanie samodzielnie wygospodarować środków. W przypadku skarżącej, posiadanie zasobów pieniężnych w kwocie 23.000 zł oraz stałego źródła dochodu, które zaspokaja potrzeby trzyosobowej rodziny, dyskwalifikuje ją jako osobę znajdującą się w trudnej sytuacji materialnej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca A. B. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu, argumentując trudną sytuacją materialną swojej rodziny. Z przedstawionych danych wynikało, że rodzina utrzymuje się z wynagrodzeń w łącznej wysokości 4175 zł netto miesięcznie, posiada oszczędności w kwocie 23.000 zł oraz dwa samochody. Strona podała również zestawienie miesięcznych wydatków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał wniosek.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu argumentując, że jej rodzina nie należy do majętnych, a wobec tego nie jest w stanie samodzielnie ponieść wysokich kosztów sądowych. Z kolei brak wiedzy na temat prawa budowlanego uzasadnia, zdaniem strony, przyznanie jej pełnomocnika z urzędu. Z podanych przez stronę informacji wynika, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe wraz z małoletnią córka oraz mężem, utrzymując się z wynagrodzeń za pracę (strony i jej małżonka) w łącznej wysokości 4175 zł netto miesięcznie. Strona podała, że posiada oszczędności w kwocie 5.000 zł, a jej małżonek 18.000 zł. Rodzina wnioskodawczyni posiada dwa samochody: [...] z 1998 r. oraz [...] z 2003 r. Strona sporządziła zestawienie stałych, miesięcznych wydatków, z którego wynika, że 426 zł wynosi rata spłaty zaciągniętej pożyczki; 280 zł utrzymanie mieszkania; 100 zł opłaty za media; utrzymanie samochodów – 400 zł; 2800 zł rocznie – zakup opału, wydatki na dziecko z opłatami za przedszkole – 300 zł. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym a z przedstawionych okoliczności wynika, że nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie samodzielnie wygospodarować środków na ten cel. Tego rodzaju okoliczności nie zachodzą w przypadku rodziny wnioskodawczyni, co oznacza, że brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Przede wszystkim zauważyć trzeba, że strona i jej małżonek, jak wynika to z treści formularza, posiadają zasoby pieniężne w łącznej wysokości 23.000 zł. Już sama ta okoliczność dyskwalifikuje ich jako osoby znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej. Nie sposób bowiem uznać, że to Skarb Państwa powinien wyłożyć środki na wynagrodzenie fachowego pełnomocnika w sytuacji, gdy strona bez uszczerbku może uczynić to we własnym zakresie. Po drugie stwierdzić wypada, że zarówno skarżąca jak i jej małżonek dysponują stałym źródłem dochodu, którego wysokość z powodzeniem pozwala zaspokoić potrzeby ich trzyosobowej rodziny. Sporządzone zestawienie miesięcznych wydatków nie daje podstaw do stwierdzenia, że są one wyższe od przeciętnych a zarazem, że pochłaniają większość uzyskiwanych dochodów. Na marginesie można zauważyć, ze skarżąca nie podała ani wielkości ani też tytułu prawnego do nieruchomości, w której zamieszkuje. Skądinąd wiadomo, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z nią również jej matka – M. K., której strona nie wymieniła w druku formularza ani też nie podała wysokości i źródła jej dochodów. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło