II SA/Gl 1276/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2019 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w W. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę oddala skargę. Decyzją z dnia [...]r. numer [...] Prezydent Miasta P. zatwierdził projekt budowlany i udzielił spółce "B" Sp. z o.o. ul. [...], [...]-[...] W., pozwolenia na budowę stacji paliw płynnych ze stanowiskiem LPG na działkach numer 1, 2, 3, 4, położonych przy ul. [...] w P.. Decyzja ta stała się ostateczna. Pismem z dnia [...]r. B. P. i D. P. reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją na podstawie art. 145 § 1 pkt. 4 kpa - tj. gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, podnosząc, że są współwłaścicielami działek 5, 6 i 7 znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości, na których zlokalizowana została przedmiotowa inwestycja oraz, że uciążliwość przedmiotowej stacji paliw wykracza poza teren znajdujący się w dzierżawie inwestora, ze względu na zanieczyszczenie powietrza, emisję hałasu, ograniczenie możliwości lokalizacji budynków na sąsiednich działkach - przez co budowa stacji paliw wymaga ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania. Jako podstawę wznowienia pełnomocnik skarżących powołał ponadto art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku ze złożeniem przez inwestora sfałszowanego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z uwagi na nieuwzględnienie wpisanej w księdze wieczystej nieruchomości objętych pozwoleniem na budowę służebności gruntowej. Postanowieniem z dnia [...] r. Prezydent Miasta P. orzekł o odmowie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia [...]r. o pozwoleniu na budowę stwierdzając, że skarżący nie posiadają przymiotu strony postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją. W wyniku zażalenia wnioskodawców Wojewoda Śląski uchylił zaskarżone postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia [...] r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując, iż odmowa wznowienia postępowania może nastąpić jedynie ze względów formalno-prawnych a nie merytorycznych, wobec czego organ I instancji powinien, po rozstrzygnięciu czy wniosek o wznowienie został złożony z zachowaniem ustawowego terminu, wznowić postępowanie na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. i przeprowadzić je co do przyczyn wznowienia oraz do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Ponownie rozpatrując sprawę, Prezydent Miasta P. postanowieniem z dnia [...] r. nr rej. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia [...] r. o pozwoleniu na budowę uznając, iż wniosek o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie został złożony z zachowaniem ustawowego terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a. W toku tego postępowania uzupełnił jednakże materiał dowodowy w sprawie o odnalezione w archiwum zakładowym pismo Prezydenta Miasta P. adresowane do D. P., odebrane w dniu [...]r. przez B. P., w którym ten pierwszy został poinformowany o wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę. W konsekwencji organ stwierdził uchybienie miesięcznego terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania i decyzją z dnia [...]r. nr [...] umorzył postępowanie wznowieniowe. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli wnioskodawcy. Wojewoda Śląski decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części umarzającej postępowanie wznowieniowe wszczęte na wniosek D. P. oraz uchylił zaskarżoną decyzję w części umarzającej postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania wszczętego na wniosek B. P. i przekazał sprawę w tym zakresie do ponownego rozpatrzenia uznając, że podpisanie przez B. P. zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma Urzędu Miasta P. z dnia [...] r.. do wnioskodawcy, nie stanowi dowodu, iż ona sama, w tym samym czasie, dowiedziała się o decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponownie rozpatrując sprawę Prezydent Miasta P. odnosząc się do wniosku B. P. postanowieniem z dnia [...] r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia [...] r. Po przeprowadzeniu wznowionego postępowania organ decyzją z dnia [...]r. nr [...] odmówił uchylenia kwestionowanej decyzji stwierdzając, iż wnioskodawczyni nie była stroną postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę przedmiotowej stacji paliw, ponieważ nieruchomości których jest współwłaścicielka znajdują się poza obszarem oddziaływania tej inwestycji. Decyzja Wojewody Śląskiego z dnia [...]r. została zaskarżona przez "A" Sp. z o.o. w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił wniesioną skargę wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2016r, sygn. akt II SA/GI 479/16. Natomiast od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] r. odwołanie złożyła B. P., podnosząc wobec niej zarzuty merytoryczne. Zaskarżoną decyzją Wojewoda Śląski uchylił decyzję Prezydenta Miasta P. nr [...] z dnia [...] r. wraz z poprzedzającym ją postanowieniem Prezydenta Miasta P. z dnia [...] r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wskazał bowiem, że przedmiotowe akty zostały wydane w sytuacji gdy w obrocie prawnym znajdowało się już wcześniejsze postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia [...] r., orzekające o wznowieniu postępowania w przedmiotowej sprawie wydane na wniosek obojga wnioskodawców. W takim przypadku wydanie kolejnego postanowienia o wznowieniu tego samego postępowania powoduje, że to ostatnie dotknięte jest wadą kwalifikowaną określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożyła "A" sp. z o.o. (dawniej "B" sp. z o.o.) z siedzibą w W. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj, art. 138 § 2 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego polegające na zaniechaniu wydania decyzji merytorycznej, uchyleniu zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, pomimo, iż stwierdzone przez organ II instancji naruszenie przepisów postępowania nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, zaś w sprawie nie powstała konieczność wyjaśnienia okoliczności mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie, które nie zostałyby wyjaśnione w dotychczasowym postępowaniu, a także niewyjaśnieniu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jakie okoliczności sprawy, mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie zostały należycie wyjaśnione przez organ I instancji, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy rozpoznawanej przez organ odwoławczy i doprowadziło do bezpodstawnego uchylenia się przez organ odwoławczy od merytorycznej kontroli decyzji Prezydenta Miasta P.. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. W rozstrzyganej sprawie bezsporne jest, że Prezydent Miasta P. postanowieniem z dnia [...] r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej jego decyzją z dnia [...] r. Po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego organ decyzją nr [...] z dnia [...] r. odmówił uchylenia kwestionowanej decyzji. Wszystkie te czynności były podejmowane w sytuacji, gdy w obrocie prawnym pozostawało postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia [...] r. o wznowieniu postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia [...] r. o pozwoleniu na budowę uznając, iż wniosek o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie został złożony z zachowaniem ustawowego terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a. W konsekwencji wydania tego postanowienia została wydana decyzja z dnia [...]r. nr [...]. Została ona utrzymana w mocy decyzją Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...]. Skarga na tą decyzję została oddalona wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 17 sierpnia 2016 r., sygn. akt II SA/GI 479/16. Bezspornie zatem postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia [...] r. a w konsekwencji decyzja nr [...] z dnia [...] r. zostały wydane w sytuacji odpowiadającej hipotezie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (wydano rozstrzygnięcie dotyczące sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco) i jako takie winno zostać usunięte z obrotu prawnego. Zarzut skarżącej dotyczy jednakże innej kwestii. Otóż w jej ocenie organ drugiej instancji nie powinien w sprawie orzekać tylko kasatoryjnie, ale reformatoryjnie (umorzyć postępowanie w sprawie). W ocenie Sądu taki pogląd nie jest jednak zasadny. Można się zgodzić z Wojewodą, iż wydanie orzeczenia kasatoryjnego wymaga spełnienia wystąpienia dwóch przesłanek. Po pierwsze, postępowanie przed organem I instancji, w którym wydana została zaskarżona decyzja prowadzone było z naruszeniem przepisów postępowania – co w rozstrzyganej sprawie miało miejsce. Po drugie, konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wbrew zarzutom skargi wszystkie istotne sprawy dotyczące toczącego się postępowania nie zostały wyjaśnione. Nie zapadło (w momencie orzekania przez organ II instancji) prawomocne orzeczenie dotyczące prawidłowości postępowania wszczętego postanowieniem z dnia z dnia [...] r. Skarga kasacyjna od wyroku tutejszego Sądu w sprawie o sygn. akt II SA/GI 479/16 została bowiem rozpatrzona dopiero 11 grudnia 2018 r. (wyrok NSA sygn. II OSK 118/17). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.