II SA/Gl 1277/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Protokolant Magdalena Matuszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi Gminy C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia z tytułu odnoszenia korzyści z urządzeń spółki wodnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...] , 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza na rzecz skarżącej Gminy od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] r. [...]Spółka [...] w C. zwróciła się do Starosty Powiatu [...] o wydanie decyzji ustalającej wysokość i rodzaj świadczeń na rzecz Spółki od Gminy C. jako osoby prawnej nie będącej członkiem Spółki, a odnoszącej korzyści z jej urządzeń. Wniosek podpisany został przez ówczesnego Przewodniczącego Zarządu [...] Spółki [...] w C. T.M.i opatrzony jego pieczątką. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta [...] ustalił na rzecz [...] Spółki [...] w C. od Gminy C. świadczenie z tytułu odnoszenia korzyści z urządzeń Spółki w kwocie [...] zł rocznie podając w uzasadnieniu, iż kwotę powyższą ustalono mnożąc areał podany przez Gminę przez kwotę składki ustalonej dla członków Spółki uchwałą nr [...] Decyzja, jak wskazano w części nagłówkowej, wydana została na podstawie art. 171 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz.U. 2005, Nr 239, poz. 2019 z późn. zm.). Odwołanie od wydanej przez organ I instancji decyzji złożyła [...] Spółka [...] w C. wyrażając niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. W odwołaniu wskazano bowiem, że opłata została naliczona jedynie od gruntów zmeliorowanych, podczas gdy w rzeczywistości Gmina C. odprowadza wody opadowe do urządzeń melioracyjnych będących własnością Spółki również z gruntów nie zmeliorowanych. Grunty te w odwołaniu przykładowo wyliczono. Zdaniem Spółki Starosta [...] nie tylko zatem opieszale prowadził toczące się od roku [...] postępowanie lecz nadto podjął wadliwe rozstrzygnięcie bazując jedynie na danych uzyskanych od Gminy C.. Odwołanie podpisane zostało przez Przewodniczącego [...]. C. P.M. i opatrzone jego pieczątką. W wyniku rozpoznania wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że istnieje rozbieżność pomiędzy stanowiskiem Spółki, a ustaleniami organu co do powierzchni gruntów, z których wody opadowe są odprowadzane do urządzeń będących własnością Spółki. Wątpliwość ta winna zostać jednoznacznie wyjaśniona co wymagać będzie przeprowadzenia, w ramach ponownego postępowania, rozprawy z udziałem wszystkich zainteresowanych stron. Pismem z dnia [...] r. Wójt Gminy C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję organu II instancji zarzucając jej naruszenie: 1) art. 28, art. 30 § 3 , art. 64 § 2 w zw. art. 140 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), poprzez: - dopuszczenie do udziału w postępowaniu, w tym w postępowaniu odwoławczym strony, która nie była należycie reprezentowana przez Zarząd [...] Spółki [...] w C. - rozpatrzenie wniosku przewodniczącego Zarządu [...] o nałożenie na Gminę C. obowiązku uiszczania należności mimo, iż brak jest w aktach sprawy wniosku Zarządu [...] popartego uchwałą Zarządu [...] zgodnie z wymaganiami § [...] statutu [...] oraz podpisanego przez dwóch członków Zarządu zgodnie z wymaganiami § [...] statutu [...] w zw. z art. 176 ust. 5 ustawy Prawo wodne, - rozpatrzenie odwołania przewodniczącego Zarządu [...] mimo, że odwołanie od decyzji organu I instancji nie zostało podpisane przez dwóch członków Zarządu zgodnie z wymaganiami § [...] statutu [...] w zw. z art. 176 ust. 5 ustawy Prawo wodne, a ponadto brak uchwały Zarządu [...] w tym przedmiocie; 2) statutu [...] Spółki [...] w C., a to : - § 8 i § 23 statutu w zw. z art. 176 ust. 5 ustawy Prawo wodne, poprzez rozpatrzenie odwołania Przewodniczącego Zarządu [...] mimo, że odwołanie nie zostało podpisane przez dwóch członków Zarządu [...] 3) art. 138 § 2 w z zw. z art. 107 § 3 k.p.a., w szczególności poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego wydanej decyzji z powodu braku argumentacji świadczącej o tym, że postępowanie przeprowadzone przez organ I instancji zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego i że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując co do meritum zawarte w zaskarżonej decyzji stanowisko, iż rozpoznanie sprawy wymaga ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji. Odnosząc się z kolei do formalnych zarzutów skargi Kolegium przyznało, że faktycznie wniesione doń odwołanie zostało podpisane wyłącznie przez Przewodniczącego Spółki pomimo że zgodnie z art. 176 ust. 5 pkt 2 ustawy prawo wodne do składania oświadczeń w imieniu spółki wodnej, jeżeli statut nie stanowi inaczej, uprawnionych jest dwóch członków zarządu. Kolegium nie mogło jednak skorzystać z możliwości autokontrolnych i uwzględnić skargi albowiem pozostałych argumentów skargi zdaniem organu nie można uznać za zasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją rozstrzygnięcia organu I instancji wykazało, że są one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie. Zdaniem tut. Sądu oba orzeczenia wydane zostały bowiem z naruszeniem art. 176 ust. 1 pkt 5 przywołanej już wyżej ustawy Prawo wodne oraz art. 30 § 3, 63 § 3 i art. 64 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego. Przystępując do szczegółowych rozważań wskazać zatem w tym miejscu należy, iż w myśl art. 171 ust. 1 i 2 ustawy Prawo wodne osoby fizyczne lub osoby prawne nie będące członkami spółki oraz jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej odnoszące z urządzeń tych korzyści obowiązane są do ponoszenia świadczeń na rzecz spółki. O obowiązku ponoszenia takich świadczeń oraz ich wysokości rozstrzyga, w formie decyzji administracyjnej, właściwy starosta. W konsekwencji złożenie przez spółkę wodną wniosku o ustalenie obowiązku ponoszenia takiego świadczenia przez podmiot odnoszący korzyści, o których mowa powyżej, obliguje organ do rozpoznania sprawy i wydania stosownego rozstrzygnięcia. Wniosek, tak jak każde podanie wszczynające postępowanie administracyjne, musi jednak spełniać wymogi formalne, w tym w przypadku stron nie będących osobami fizycznymi pochodzić od właściwie reprezentowanego podmiotu. Wskazać w tej mierze należy, że w myśl art. 30 § 3 k.p.a. strony nie będące osobami fizycznymi działają przez swych ustawowych lub statutowych przedstawicieli. Stosownie z kolei do art. 176 ust. 5 ustawy Prawo wodne do składania oświadczeń w imieniu spółki wodnej, jeżeli statut nie stanowi inaczej, uprawniony jest: 1) 1 członek zarządu – gdy w skład zarządu wchodzą nie więcej niż 2 osoby; 2) 2 członków zarządu w pozostałych przypadkach. Jak wynika z przedłożonego Sądowi statutu [...] Spółki [...] w C. w sposób szczególny reguluje on w § [...] jedynie tryb składania oświadczeń w sprawach związanych z realizacją planu finansowego i planu pracy Spółki oraz oświadczeń w sprawach dotyczących nabywania, zbywania lub obciążania nieruchomości Spółki. Zakres spraw, w których zasady reprezentacji zostały uregulowane w sposób szczególny nie obejmuje zatem wnoszenia podań (wniosków i odwołań) w przedmiocie ustalenia na rzecz Spółki należności z tytułu odnoszenia korzyści z urządzeń Spółki. Tym samym zastosowanie w tej mierze znajduje przytoczona wyżej regulacja ustawowa, w myśl której zasady reprezentacji uzależnione są od liczebności zarządu spółki wodnej. Wskazać w tym miejscu należy, iż w odpowiedzi na pytanie Sądu Przewodniczący i Zastępca Przewodniczącego [...] Spółki [...] w C. wyjaśnili w trakcie rozprawy w dniu [...] r., iż zarówno w dacie złożenia wniosku wszczynającego postępowanie administracyjne przed organem I instancji, jak też w dacie wniesienia odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej Zarząd Spółki był pięcioosobowy. Tym samym w myśl art. 176 ust. 5 ustawy do składania oświadczeń w imieniu Spółki uprawnionych było 2 członków Zarządu, a w konsekwencji wniosek z dnia [...] r. podpisany jedynie przez Przewodniczącego Zarządu nie spełniał wymogów formalnych i nie mógł być uznany za złożony przez Spółkę. Nie dokonując ustaleń co do prawidłowej reprezentacji Spółki i nie wzywając Spółki do w trybie art. 64 § 2 k.p.a. do uzupełnienia braków formalnych lecz rozpoznając złożony doń wniosek organ I instancji naruszył tym samym przywołany przepis ustawy Prawo wodne, a także art. 30 § 3, 63 § 3 i art. 64 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego. Analogicznymi uchybieniami obarczona jest decyzja drugoinstancyjna. Kolegium nie tylko bowiem nie dostrzegło wskazanej wyżej wadliwości postępowania pierwszoinstancyjnego, lecz nadto, także bez wzywania Spółki do stosownego usunięcia braków, rozpoznało odwołanie podpisane przez nieuprawnionego do jednoosobowego reprezentowania Spółki Przewodniczącego Zarządu. W konsekwencji, z przyczyn formalnych obie decyzje musiały zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. W ramach ponownego rozpoznania sprawy organ usunie wskazane nieprawidłowości i podejmie stosowne rozstrzygnięcie. W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 209 p.p.s.a.