II SA/Gl 128/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Protokolant st. sekr. Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. numer [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Wojewody S. na rzecz skarżącej tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego [...] złotych. Prezydent Miasta C. decyzją nr [...] z dnia [...] roku – po rozpatrzeniu wniosku R. K. – na podstawie art. 149 § 3 kpa odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] roku, wydaną przez Prezydenta Miasta C. w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na posesji przy ul. [...] w C. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że R. K. w dniu [...] roku złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] roku, wskazując iż jest współwłaścicielką sąsiedniej nieruchomości przy ul. [...] , a mimo to nie była powiadomiona o postępowaniu zakończonym w/w decyzją i w postępowaniu tym nie brała udziału. Zdaniem organu właściciele nieruchomości przy ul. [...], która znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji przewidzianej do realizacji przy ul. [...], byli w postępowaniu zakończonym decyzją nr [...] zastępowani przez zarządcę nieruchomości [...] który w okresie od [...] roku do [...] r. reprezentował wszystkich współwłaścicieli nieruchomości. Nadto zdaniem organu wnioskodawczyni od dnia podpisania protokołu odbioru budynku przy ul. [...] znany był fakty, zrealizowania budynków na sąsiedniej posesji "zatem nie ma zastosowania również art. 148 kpa". R. K. w odwołaniu wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji. Podtrzymała stwierdzenie o braku swojego udziału w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją. Nieruchomość ta posiadała urządzoną księgę wieczystą, w oparciu o którą organ powinien był ustalić właścicieli. Informację o właścicielach zawiera także prowadzona przez Prezydenta C. ewidencja gruntów i budynków. [...] wbrew twierdzeniom organu I instancji nie był zarządcą nieruchomości przy ul. [...], a co najwyżej administrował on tym budynkiem. W sposób oczywisty [...] nie reprezentował też właścicieli administrowanej nieruchomości ani nie działał w ich imieniu. Nieuprawnionym jest więc twierdzenie Prezydenta C., iż w postępowaniu zakończonym decyzją nr [...] brał udział zarządca nieruchomości przy ul. [...]. Błędnie też uznano w kwestionowanej decyzji, iż odwołująca się uzyskała wiedzę o decyzji nr [...] w dniu podpisania protokołu odbioru budynku, bowiem czym innym jest wiedza o wybudowaniu obiektu, a czym innym wiedza o istnieniu decyzji o pozwoleniu na budowę ( tutaj decyzji nr [...] ). Wojewoda zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego odmowę wznowienia postępowania uzasadnia złożenie przez skarżącą wniosku w tym przedmiocie po terminie. Odwołująca się jako przesłankę wznowienia postępowania wskazała przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Zgodnie z art. 148 § 2 kpa termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa biegnie od dnia w którym strona dowiedziała się o decyzji, a nie od dnia doręczenia decyzji. Skoro odwołująca się w dniu [...] roku podpisała protokół zdawczo – odbiorczy w którego 37 pkt zapisano "przerwa między budynkami nr [...] a [...] ( w budowie ) wynosi [...] cm" to oznacza to, iż od [...] roku odwołująca się była świadoma prowadzonej budowy przy ul. [...] w oparciu o wydane pozwolenie na budowę. W związku z tym wniosek o wznowienie postępowania z dnia [...] roku został złożony po terminie z art. 148 § 2 kpa. Równocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] roku zostanie rozpatrzony przez Wojewodę. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podkreśliła, że już we wniosku o wznowienie postępowania podała, iż o decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę z dnia [...] roku dowiedziała się w dniu [...] roku. Twierdzenie organu odwoławczego, iż z okoliczności wiedzy o prowadzonej budowie wypływa wniosek o wiedzy o decyzji o pozwoleniu na budowę jest za daleko idące i sprzeczne z prawem. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podkreślając, iż w uzasadnieniu decyzji ostatecznej "szczegółowo wykazano brak podstaw z art.145 § 1 pkt 4 kpa do wznowienia postępowania" w sprawie zakończonej decyzją nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sądy administracyjne dokonują kontroli zaskarżanych do nich decyzji pod względem zgodności z prawem materialnym i procesowym. W trakcie sprawowania tej kontroli nie są związane zarzutami i wnioskami skargi ani wskazaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm., dalej ppsa ). Są natomiast zobowiązane do zastosowania środków przewidzianych ustawą w stosunku do wszystkich aktów podjętych w postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia ( art. 135 ppsa). Stosując powyższe kryteria do zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji sąd stwierdził, że zostały one wydane z naruszeniem prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Decyzje te zostały wydane na podstawie art. 149 § 3 kpa. Decyzję taką to znaczy odmawiającą wznowienia postępowania organ może wydać jedynie w sytuacji złożenia wniosku po terminie określonym w art. 148 kpa oraz z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych. Nie jest natomiast dopuszczalna odmowa wznowienia postępowania na skutek dokonania przez organ orzekający oceny wskazanej przez wnioskodawcę przesłanki z art. 145 § 1 i 145 a i uznania, że przesłanka ta w rzeczywistości nie zaistniała. Wynika to z art. 149 § 2 w związku z § 1 kpa. Dopiero wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania ( § 1 art. 149 ) stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia sprawy. Organ I instancji odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] roku stwierdzając brak istnienia przesłanki wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, która jako przyczynę wznowienia podała wnioskodawczyni. W świetle wyżej przedstawionej argumentacji brak było w tej sytuacji prawnych możliwości podjęcia decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Decyzja organu I instancji została więc wydana z naruszeniem art. 149 § 3 w zw. z § 2 kpa. Uzasadnienie decyzji nie daje podstaw do przyjęcia, iż jako drugą przyczynę odmowy wznowienia postępowania organ ustalił przekroczenie przez wnioskodawczynię terminu określonego w art. 148 § 2 kpa. Organ powołał bowiem jedynie datę [...] roku, którą nosi protokół zdawczo – odbiorczy nieruchomości położonej przy ul. [...] nie będącą datą tożsamą z datą podpisania protokołu przez wnioskodawczynię. Nie wskazał daty złożenia wniosku o wznowienie i nie ustalił czy i kiedy termin z art. 148 § 2 kpa upłynął dla wnioskodawczyni. Twierdzenie organu "zatem nie ma zastosowania również art. 148 kpa" daje podstawę do przyjęcia, że upływ terminu do złożenia wniosku o wznowienie nie stanowił przyczyny odmowy wznowienia postępowania. Z kolei organ odwoławczy w istocie utrzymał w mocy jedynie rozstrzygnięcie organu I instancji, co w świetle kompetencji tego organu należy uznać za dopuszczalne, przy założeniu prawidłowego uzasadnienia takiego rozstrzygnięcia. Jako przyczynę odmowy wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 kpa organ wskazał upływ terminu z art. 148 § 2 kpa do złożenia wniosku w przedmiocie wznowienia. Stosownie do art. 148 § 2 kpa termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji i wynosi 1 miesiąc ( § 1 ). Odmawiając wznowienia postępowania z uwagi na upływ terminu z art. 148 § 2 kpa organ jest zobowiązany wykazać w oparciu o zgromadzone dowody datę uzyskania przez wnioskodawcę wiedzy o decyzji i oczywiście datę złożenia wniosku. Skarżąca twierdziła, że o decyzji z dnia [...] roku dowiedziała się [...] roku, kiedy to otrzymała kserokopię decyzji od [...]. Na tę okoliczność przedstawiła dowody : pismo [...] z [...] roku; list polecony [...] z [...]roku, pismo wnioskodawczyni do [...] z [...] roku. Nie można uznać, zdaniem składu orzekającego, by organ odwoławczy poprawnie zakwestionował datę wskazaną przez wnioskodawczynię jako datę uzyskania informacji o decyzji. Skarżąca istotnie w dniu [...] roku podpisała protokół zdawczo – odbiorczy ( noszący datę [...] roku ) jednakże z zapisu pkt 37 tego protokołu można wnioskować jedynie o uzyskaniu przez nią w tej dacie wiedzy o budowie prowadzonej przy ul. [...]. Oczywistym jest, że wiedza o budowie nie jest równoznaczna z wiedzą o decyzji na podstawie której budowa jest prowadzona. W związku z tym brak było podstaw do uznania, iż wniosek w przedmiocie wznowienia postępowania z dnia [...] roku został złożony po terminie. Tym samym również decyzja organu odwoławczego została wydana z naruszeniem art. 149 § 3 w zw. z art. 148 § 2 kpa. Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji powinien w pierwszym rzędzie przeprowadzić postępowanie co do zachowania przez wnioskodawczynię terminu z art. 148 § 2 kpa, przy uwzględnieniu zgromadzonych dowodów a także korespondencji [...] ze skarżącą ( przyczyny podmiotowe i przedmiotowe bowiem w sprawie nie zachodzą). Jeżeli postępowanie w powyższym zakresie doprowadzi do wniosku, że termin do złożenia wniosku o wznowienie został zachowany należy wznowić postępowanie ( art. 149 § 3 ), przeprowadzić postępowanie w zakresie wynikającym z art. 149 § 2 kpa i zakończyć je jedną z decyzji określonych w art. 151 kpa. Mając na uwadze powyższą argumentację na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm.) orzeczono, jak w sentencji.