II SA/Gl 128/17

PostanowienieWSA w Gliwicach2017-11-08

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu może zostać uwzględniony, gdy strona nie uzupełniła wezwania sądu o przedstawienie dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację materialną?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu podlega oddaleniu, gdy strona nie przedstawiła wymaganych dokumentów i informacji, które pozwoliłyby na weryfikację jej trudnej sytuacji materialnej, pomimo wezwania sądu. Ciężar wykazania tych okoliczności spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Skarżący J. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu. Wnioskodawca podał, że w jego majątku znajduje się budynek mieszkalny i lokal mieszkalny, a jedynym źródłem utrzymania rodziny jest dochód z pracy w wysokości 3.200 zł netto miesięcznie. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do udokumentowania wydatków, dochodów, sposobu wykorzystania lokalu mieszkalnego oraz do przedstawienia zaświadczenia o bezrobotności małżonki. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.S., D.S., J. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę w kwestii wniosku skarżącego J. B. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący J. B. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika (adwokata) z urzędu. W druku podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną, a w skład jego majątku wchodzi budynek mieszkalny o pow. 144 m2 i wartości około 150.000 zł oraz lokal mieszkalny o pow. 83 m2 i wartości około 80.000 zł. Wnioskodawca zadeklarował, że jedynym źródłem utrzymania się jego rodziny jest dochód ze stosunku pracy w wysokości 3.200 zł netto miesięcznie. Pismem z dnia 28 września 2017 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uprawdopodobnienia okoliczności powołanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: - udokumentowanie wysokości wydatków związanych z utrzymaniem się, tj., opłat za energię elektryczną, dostawy wody, odbiór śmieci, usługi telekomunikacyjne itp., - udokumentowanie wysokości dochodów osiąganych przez skarżącego z tytułu wynagrodzenia za pracę, - wskazanie, w jaki sposób wykorzystywany jest lokal mieszkalny, o którym skarżący wspomina we wniosku; - nadesłanie zaświadczenia wykazującego, że małżonka wnioskodawcy jest osobą bezrobotną, pozbawioną prawa do zasiłku. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym a z przedstawionych okoliczności wynika, że nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie samodzielnie wygospodarować środków na ten cel. Mając na uwadze treść powołanego wyżej przepisu oraz okoliczności zaistniałe w niniejszej sprawie uznano, że brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy. W pierwszej kolejności wskazać przyjdzie, że nieprzypadkowo ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony, natomiast wówczas, gdy osoba ubiegająca się o prawo pomocy nie prześle żądanych dokumentów lub też udzieli informacji fragmentarycznych bądź też niespójnych – wówczas zachodzą przesłanki do odmowy uwzględnienia złożonego wniosku (por. postanowienie NSA z 28.01.2015 r., sygn. II OZ 43/15; postanowienie NSA z 13.01.2015 r., sygn. II OZA 1394/14 – obydwa dostępne w bazie orzeczeń sądów administracyjnych pod adresem: www.nsa.gov.pl/orzeczenia) W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca nie przesłał jakiegokolwiek dokumentu, który pozwoliłby na weryfikację podanych przezeń informacji. Są one zaś na tyle nieprecyzyjne, że niepodobna stwierdzić, czy rzeczywiście zachodzą okoliczności pozwalające na uwzględnienie wniosku. W szczególności brak jest jakichkolwiek danych na temat sposobu wykorzystania lokalu mieszkalnego, o którym strona wspomina w formularzu, gdy tymczasem wynajęcie tego rodzaju nieruchomości mogłoby przynieść określony dochód. Nic nie wiadomo również na temat przyczyn, dla których małżonka wnioskodawcy nie uzyskuje żadnego dochodu, w tym również z tytułu świadczeń przewidzianych dla osób bezrobotnych. Ponadto, trudno stwierdzić czy deklarowane przez skarżącego miesięczne wydatki znajdują pokrycie w rzeczywistości i czy dotyczą wyłącznie budynku mieszkalnego, czy również wspomnianego wyżej lokalu mieszkalnego. Bez uzyskania wskazanych wcześniej informacji nie można z całym przekonaniem stwierdzić, że zaistniały okoliczności wskazane w hipotezie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., a wniosek skarżącego zasługiwałby na uwzględnienie. Zważywszy na powyższe, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i § 2 pkt 7 tej ustawy postanowiono jak w sentencji orzeczenia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło