II SA/Gl 1280/08

WyrokWSA w Gliwicach2009-06-22

Skład orzekający: Iwona Bogucka, Elżbieta Kaznowska, Maria Taniewska-Banacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę może zostać wydana, jeśli inwestycja, mimo zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego, narusza dotychczasowy, zwyczajowy sposób korzystania z sąsiednich nieruchomości i ogranicza do nich dostęp do drogi publicznej?
Ratio decidendi
Właściwy organ nie może odmówić wydania pozwolenia na budowę, jeśli inwestor spełnił wszystkie wymagania określone w przepisach Prawa budowlanego, w tym zgodność projektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i przepisami technicznymi. Fakt zwyczajowego korzystania z terenu inwestycji przez osoby trzecie, który nie został uregulowany prawnie (np. służebnością gruntową czy drogą konieczną), nie stanowi podstawy do odmowy wydania pozwolenia, zwłaszcza gdy skarżący posiada inny dostęp do drogi publicznej.
Stan faktyczny
Prezydent Miasta wydał pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Sąsiadująca działka, należąca do R. L., miała utracić dostęp do drogi publicznej w wyniku tej inwestycji. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta, argumentując, że inwestycja jest zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego, a zwyczajowy sposób korzystania z terenu przez skarżącego nie jest prawnie uregulowany. Skarżący R. L. wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie praworządności i jego słusznego interesu, wskazując na pozbawienie jego działki dostępu do drogi publicznej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.) Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka Protokolant Barbara Urban po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi R. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę. W wyniku pozytywnego rozpatrzenia wniosku H. i E. O. Prezydent Miasta M. decyzją z dnia [...] r. nr [...] zatwierdził przedłożony przez inwestora projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem wbudowanym i bezodpływowego zbiornika na ścieki sanitarne w M. przy ulicy [...] na działkach nr 1 i 2. W uzasadnieniu stwierdził, że przedmiotowa inwestycja zgodna jest z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (uchwała Rady Miasta M. Nr [...] z dnia [...] r.), a inwestor przedłożył wymagane prawem dokumenty. Po sprawdzeniu przedstawionych dokumentów oraz stwierdzeniu zgodności projektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz prawem budowlanym postanowił jak na wstępie. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła H. S., pełnomocnik właściciela sąsiedniej działki R. L. Zarzucając decyzji rażące naruszenie prawa poprzez odcięcie dostępu parceli nr 3 do drogi publicznej, wniosła o jej uchylenie. W uzasadnieniu odwołania wskazała, że zatwierdzenie przedłożonego projektu budowlanego kwestionowaną decyzją narusza prawa i interesy jej mandanta, gdyż posadowienie na sąsiedniej parceli budynku mieszkalnego wraz z garażem uniemożliwia właścicielom parceli nr 4 dostępu do drogi publicznej, który odbywał się zwyczajowo od ponad [...] lat przez działki 1 i 2. Orzekający w sprawie organ nie uwzględnił tego faktu wydając swoje rozstrzygnięcie, czym naruszył prawa i uzasadnione interesy właściciela sąsiedniej posesji. Rozpatrując sprawę Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. . nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 35 ustawy Prawo budowlane organ przed wydaniem pozwolenia na budowę sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego a także wymaganiami ochrony środowiska oraz zgodność projektu z przepisami (także techniczno-budowlanymi) – czyli kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, wykonanie projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu zaświadczeniem potwierdzającym wpis na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego. W przypadku spełnienia wymagań określonych w art. w art. 32 ust. 1 Prawa budowlanego oraz w ust. 4 – złożenia oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. W rozpatrywanej sprawie inwestor przedłożył wymagane prawem dokumenty a dołączony projekt budowlany zgodny jest z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W ocenie organu odwoławczego projekt ten jest zgodny także z obowiązującymi przepisami. Odnosząc się do zgłaszanych w odwołaniu zarzutów organ wyjaśnił, że ze zgromadzonej dokumentacji wynika jednoznacznie, że działki inwestora wolne są od obciążeń i praw osób trzecich. Zwyczaj, na który powołuje się skarżąca nie jest uregulowany prawnie np. w postaci służebności gruntowej lub drogi koniecznej, a tym samym nie może przesądzić o odmowie udzielenia wnioskowanego pozwolenia. Dodatkowo organ stwierdził, że właściciel nieruchomości nr 2 ma podstawy prawne by wystąpić do inwestora lub do Związku Działkowców (właściciela działek sąsiednich) o ustanowienie drogi koniecznej . Reasumując wobec spełnienia wymagań określonych w ustawie organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący R. L., zarzucając zaskarżonej decyzji rażące naruszenie zasad praworządności i naruszenie jego słusznego interesu (art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego), wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej – zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazał, że organy administracji publicznej wydając decyzje powinny kierować się zasadami praworządności, mając na uwadze słuszny interes obywateli. Zasady te mają moc bezwzględnie obowiązującą i powinny być przez organy uwzględniane zarówno przy interpretacji przepisów jak i przy wydawaniu decyzji. W niniejszej sprawie zapominając o tej zasadzie, przez wydanie kwestionowanej decyzji, pozbawiono działkę 4 dostępu do drogi publicznej, przyznając inwestorowi nowe uprawnienie kosztem już istniejących uprawnień właściciela wymienionej powyżej parceli 4. W jego ocenie, obowiązkiem organów było takie ukształtowanie sytuacji prawnej, by uprawnienia przyznane jednemu obywatelowi nie oznaczały równoczesnego pozbawienia uprawnień przysługujących drugiemu obywatelowi, jednocześnie pouczając go o możliwości ich odzyskania. W takich okolicznościach orzekające w sprawie organy dokonały podziału prawa własności na lepsze i gorsze, deklarując, że odmowa udzielenia pozwolenia na budowę stanowiłaby naruszenie prawa własności inwestora, nie zauważając przy tym, że jego udzielenie – stanowi naruszenie prawa własności skarżącego, tym samym lekceważąc jego prawo. Podkreślił, iż wydanie kwestionowanych decyzji naraziło skarżącego na znaczne koszty związane z zapewnieniem dostępu jego parceli do drogi koniecznej, gdyż brak jest możliwości ugodowego załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Na rozprawie w dniu 3 czerwca 2009 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał zarzuty skargi i wniósł o zasądzenie kosztów postępowania. Wyjaśnił, że posiadanie jako stan faktyczny podlega ochronie i decyzja o pozwoleniu na budowę nie powinna naruszać uprawnień posiadacza, co znajduje uzasadnienie w art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. Dodał, że nie były prowadzone postępowania o ochronę naruszonego posiadania. Uczestnik postępowania – inwestor H. O. wniósł o oddalenie skargi. Wyjaśnił, że skarżący ma dojazd do swojej działki od ulicy [...], a zaznaczone, na dołączonej do projektu budowlanego mapce terenu, przerywane szlaki są drogami gruntowymi obsługującymi ogródki działkowe, a także traktami, z których korzysta obecnie skarżąca. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa Zgodnie bowiem z zapisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) - sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Zatem kontrolują czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, i to naruszenia mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy czy stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo wreszcie naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność, albowiem jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanej decyzji bądź stwierdzenie jej nieważności (art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.)). Przy czym, po myśli art.134 tej ustawy, sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonej decyzji w aspekcie zarzutów podniesionych w skardze oraz wziętych pod rozwagę przez Sąd z urzędu w zakreślonych powyżej ramach wykazała, iż odpowiada ona prawu, nie narusza bowiem ani przepisów materialnoprawnych ani przepisów procedury. Zgodnie z przepisem art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w razie spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 tej ustawy. Okoliczności spełnienia przez inwestora tych wymagań są bezsporne. Inwestor przedłożył projekt budowlany przygotowany przez Podmiot A L. N. w I. , posiadającego stosowne uprawnienia, potwierdzone zaświadczeniem , o którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego. Organy obu instancji dokonały dokładnej analizy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przedłożonego projektu, stwierdzając, że planowana inwestycja jest zgodna z tym planem. Działki inwestora 2 i 1 położone są w terenie oznaczonym symbolem [...], - co oznacza teren zabudowy jednorodzinnej w obszarze o podwyższonych walorach przyrodniczych i krajobrazowych. Planowana przez inwestora budowa to dom mieszkalny (jednorodzinny) i zbiornik na ścieki, czyli nie pozostaje w sprzeczności z przedstawionym powyżej przeznaczeniem terenu. Nie stwierdzono także by przedłożony projekt naruszał jakiekolwiek przepisy techniczno--budowlane. Jednocześnie stwierdzono kompletność złożonego projektu budowlanego, poprzez dołączenie do niego wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń. Z przedłożonych dokumentów wynika, że inwestorzy E. i H. O. są właścicielami działek 1 i 2. Właścicielem działki bezpośrednio sąsiadującej z terenem inwestycji – działki 4, jest skarżący R. L.. Zgłoszone przez niego zarzuty nie mogą jednak przesądzić o wadliwości przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego. Zauważyć przyjedzie, że skarżący zgłaszając naruszenie przysługującego mu prawa własności nie wskazał, na podstawie jakich przepisów wskazuje owo naruszenie. Organ orzekające w sprawie ustalił, że działki inwestora nie zostały obciążone żadnym prawem. Nie przysługuje mu ani prawo służebności gruntowej, ani nie ustanowiono drogi koniecznej kosztem działek przeznaczonych pod zabudowę. Nie polega także na prawdzie zarzut, że poprzez udzielenie przedmiotowego pozwolenia na budowę, skarżącego pozbawia się dostępu do drogi publicznej. Jak ustaliły organy orzekające w sprawie, co potwierdzono także podczas rozprawy, działka skarżącego posiada dostęp do ulicy [...]. Nie można zatem stwierdzić, by pozbawiona ona takiego dostępu pozbawiona. Fakt zwyczajowego korzystania z dotychczas wolno stojących działek, na których obecnie planowana jest przedmiotowa inwestycja, w celach przechodu i ewentualnego przejazdu przez rodzinę skarżącego, nie może być obecnie uznany za naruszenie prawa. Nie może być mowy o naruszeniu prawa własności, ani innego wynikającego z tego prawa – np. wymienionego powyżej prawa drogi koniecznej, gdyż działki 2 i 1 nie zostały obciążone takim prawem. Nie może być mowy także o naruszeniu ewentualnego prawa posiadania, tym bardziej, że nie toczy się żadne postępowanie posesoryjne w tym zakresie. Reasumując powyższe rozważania podkreślić należy, że brak jest podstaw do uznania, że organy orzekające w sprawie działały z naruszeniem prawa. Nie można bowiem uznać zgłoszonych przez skarżącego zarzutów za uzasadnione. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie stwierdzając naruszenia prawa przez organ odwoławczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło