II SA/Gl 1281/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r., Nr [...]. Tą ostatnią decyzją Prezydent Miasta K. uchylił w postępowaniu wznowieniowym wszczętym z urzędu swoją ostateczną decyzję z dnia [...] r. w sprawie wydania obecnie skarżącemu R. K. prawa jazdy kat. B oraz odmówił wydania takiego prawa jazdy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał przede wszystkim, iż w jego ocenie w przedmiotowej sprawie wystąpiła przesłanka do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną organu pierwszej instancji z dnia [...] r. w postaci fałszu dowodów, podkreślając że chodzi o fałsz o charakterze intelektualnym. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż istotne dla sprawy wydania skarżącemu prawa jazdy okoliczności zostały ustalone w oparciu o dowody w postaci orzeczenia lekarskiego nr [...], w którym dr med. L. W. stwierdził u skarżącego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, w stosunku do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kat. B oraz zaświadczenia nr [...] o ukończeniu kursu dla osób ubiegających się o prawo jazdy kat. B, w którym stwierdzono, że skarżący odbył szkolenie podstawowe w okresie od [...] r. do [...] r. w liczbie godzin zajęć teoretycznych 30 i praktycznych 30, wydanego przez Kierownika Ośrodka Szkolenia Motorowego P. S., co do których na podstawie prawomocnych wyroków sądu ustalono następnie, iż zostały sfałszowane. Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, iż okoliczności faktyczne potwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu uznaje się za udowodnione i wiążące organy administracji publicznej. Ponadto wyjaśniono, iż ujawnione okoliczności, wskazujące przede wszystkim na fakt, że skarżący nie został poddany niezbędnemu badaniu, a także na fakt, iż nie odbył wymaganego dla danej kategorii szkolenia, uzasadniają odmowę wydania prawa jazdy kat. B. W skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zasądzenie kosztów postępowania oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 146 § 1, w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe i w efekcie nieprawidłowe utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji w przedmiocie uchylenia jego decyzji ostatecznej z dnia [...] r. w sprawie wydania skarżącemu prawa jazdy kat. B oraz odmowy wydania prawa jazdy kat. B. Zarzucił ponadto naruszenie wyrażonej w art. 10 § 1 k.p.a. zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, poprzez brak zapewnienia takiego udziału w każdym stadium postępowania, a w szczególności przed wydaniem decyzji, naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. poprzez brak przywołania prawidłowo podstawy prawnej decyzji tj. brak przywołania w podstawie prawnej podstaw wznowieniowych oraz poprzez brak właściwego uzasadnienia prawnego decyzji, naruszenie art. 35 k.p.a. poprzez długotrwałe prowadzenie postępowania odwoławczego. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zaskarżona decyzja nie zawiera właściwego uzasadnienia prawnego, albowiem nie wyjaśniono w szczególności, co należy rozumieć przez fałsz dowodów i tym samym skarżący nie może w pełni rozpoznać motywów, którymi kierował się organ przy wydawaniu decyzji. Ponadto organy powołały się na wyroki, które zapadły wobec P. S. oraz L. W., a więc wyroki nie dotyczące bezpośrednio osoby skarżącego i w których to sprawach sądowych jego rola była znacznie ograniczona. Organ odwoławczy dokonał swoistej interpretacji w/w wyroków i ustalając okoliczność fałszywości dowodów powołał się na pismo Sędziego Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] r. a nie na dowody bezpośrednie stwierdzające fałsz dowodów. Skarżący oświadczył, że odbył badania lekarskie i wymagane szkolenie podstawowe oraz szkolenie dodatkowe dla osób ubiegających się o prawo jazdy kat. B, i zostały mu wydane odpowiednie zaświadczenia w tej mierze, co powoduje w jego ocenie, iż nie można się zgodzić ze stanowiskiem organu utrzymującym decyzję organu pierwszej instancji w mocy. Skarżący podkreślił dalej, iż nie została mu zagwarantowana aktywna rola w postępowaniu tj. pozbawiono go możliwości zapoznania się przed wydaniem decyzji ze zgromadzonym materiałem dowodowym i tym samym wypowiedzenia się, co do zgromadzonych dowodów w sprawie. Realizacją zasady czynnego udziału strony w postępowaniu jest natomiast wprowadzenie warunku, od spełnienia którego uzależnione jest uznanie przez organ administracji publicznej okoliczności faktycznej za udowodnioną. Zatem pozbawienie tego prawa prowadzi do konsekwencji tego rodzaju, że Kolegium nie mogło przyjąć, iż w sprawie wystąpiła przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Skarżący wskazał też, że zaskarżona decyzja zawiera wady formalne w postaci braku podania pełnych podstaw prawnych decyzji (brak przywołania podstaw wznowieniowych), co powoduje w istocie wątpliwości w jakim trybie Kolegium orzekło w sprawie. Nadto decyzja została wydana ze znacznym uchybieniem terminu do jej wydania, a postanowienie o wyznaczeniu nowego terminu rozpoznania sprawy zostało wystosowane, gdy termin z art. 35 k.p.a. już upłynął. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do poszczególnych zarzutów skargi, organ nie znalazł podstaw do ich uwzględnienia. W piśmie z dnia 26 marca 2013 r. skarżący wskazał dodatkowo, że fakty w oparciu o które stwierdzono sfałszowanie dowodów, zostały ustalone zbyt pochopnie na podstawie zeznania, jakie złożył na Policji po upływie 6 lat od zapisania się na kurs prawa jazdy. Zasugerował, że jego przesłuchanie przed organami ścigania miało charakter tendencyjny. Na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2013 r. skarżący podtrzymał skargę. Oświadczył, że odbył zarówno szkolenie, jak i badania lekarskie, a rozbieżność w dokumentach dotyczy jedynie dat tych czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, że stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (art. 1 § 1). Kontrola o jakiej mowa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2) i polega na zbadaniu, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa materialnego i procesowego. W przypadku stwierdzenia naruszenia prawa, sąd dokonuje oceny wpływu tego naruszenia na wynik sprawy. Powyższe ustalenia dokonywane są wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu, a sąd nie jest w ich toku związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm. - dalej zwanej p.p.s.a.). Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonego aktu należy wskazać, że kontrola Sądu w niniejszej sprawie obejmuje decyzje wydane w postępowaniu wznowieniowym. Wzruszenie ostatecznej decyzji w takim postępowaniu uzależnione jest w pierwszej kolejności od zaistnienia co najmniej jednej z przesłanek wznowieniowych, o których mowa w art. 145 § 1, art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 k.p.a. Przesłanką, która w ocenie organów orzekających została spełniona w niniejszej sprawie jest przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Chodzi przy tym o dowody zgromadzone w toku postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Przypomnieć w tym miejscu przyjdzie, że zgodnie z art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania skarżącemu prawa jazdy (Dz.U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908), prawo jazdy otrzymywała osoba, jeżeli m.in. uzyskała orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem i orzeczenie psychologiczne o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, o ile było ono wymagane (pkt 2) oraz odbyła wymagane dla danej kategorii szkolenie (pkt 3). Zgodnie z kolei z obowiązującym wówczas rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz.U. Nr 24, poz. 215), prawo jazdy wydawane było osobie ubiegającej się o jego wydanie po raz pierwszy, po otrzymaniu za pośrednictwem ośrodka m.in. zaświadczenia o ukończeniu wymaganego dla danej kategorii rodzaju szkolenia oraz orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem (§ 5 ust. 1 pkt 1 lit. a i c). Wskazane dokumenty niewątpliwie należało traktować jako niezbędne dowody w postępowaniu administracyjnym, na podstawie których podejmowana była decyzja o wydaniu prawa jazdy. Brak tych dowodów uniemożliwia pozytywne załatwienie sprawy i prowadzi w efekcie do odmowy wydania prawa jazdy. Stwierdzenie w późniejszym okresie, że wskazane wyżej dowody okazały się fałszywe powoduje, że na ich podstawie nie można było wydać pozytywnej decyzji. Fałsz dokumentu dyskwalifikuje bowiem ten dokument w postępowaniu administracyjnym. Gdyby nawet przyjąć, tak jak chce tego skarżący, że fałsz zaświadczenia o odbyciu kursu i orzeczenia lekarskiego polegał li tylko na podaniu nieprawdziwych dat ich odbycia, to wobec braku dowodu na odbycie ich w innych datach, organ nie mógł potraktować tych dokumentów za dokumenty, o których mowa w powołanym rozporządzeniu. Trudno jednak zaakceptować takie twierdzenie skarżącego, a to wobec treści pisma Przewodniczącego Wydziału II Karnego Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] r. Z pisma tego wynika, że czyny za które skazani zostali P. S. i L. W. polegały na poświadczeniu nieprawdy co do okoliczności, które w rzeczywistości nie miały miejsca. Takie ustalenia zawarte w prawomocnym wyroku sądu powszechnego były wiążące dla organów administracji i są też wiążące dla sądów administracyjnych na zasadzie art. 11 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe zasadnie organy przyjęły, iż wystąpiła przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., a ponadto, że orzekając co do meritum sprawy istniały przesłanki do odmowy wydania prawa jazdy. Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu skarżącego, jakoby niewystarczające było oparcie się przez organy w tym zakresie wyłącznie na piśmie Przewodniczącego Wydziału, stwierdzić przyjdzie, że brak jest jakichkolwiek podstaw do kwestionowania lub podważania zawartych w tym piśmie informacji. Dla organów orzekających pismo to miało i ma charakter dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi zauważyć przyjdzie, że zaskarżona decyzja zawiera właściwe uzasadnienie prawne, tj. wyjaśnienie podstawy decyzji z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 k.p.a.). Kwestia ograniczonego udziału lub jego braku ze strony skarżącego w postępowaniach karnych prowadzonych przeciwko osobom, które dopuściły się sfałszowania przedmiotowych dokumentów pozostaje w niniejszym postępowaniu bez wpływu na jego wynik, albowiem decydujące znaczenie, jak już wyżej podkreślono ma prawomocne orzeczenie sądu powszechnego. Ewentualne podważanie ustalonych przed sądem powszechnym okoliczności nie należy do kompetencji organów administracji publicznej, ani też sądów administracyjnych. Za nieuzasadniony należy uznać również zarzut naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Skarżący został bowiem zawiadomiony o wznowieniu postępowania, a przed wydaniem decyzji zapoznał się ze zgromadzoną dokumentacją i odniósł się do treści wyroków Sądu Rejonowego w O. (protokół przyjęcia wyjaśnień strony z dnia [...] r.). Z kolei organ odwoławczy rozpoznawał sprawę wyłącznie na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania przed organem pierwszej instancji, a skarżący swoje stanowisko w sprawie wyraził w treści odwołania. Nie zachodziła zatem potrzeba zapoznawania skarżącego z aktami sprawy i umożliwiania mu wypowiadania się co do zgromadzonego materiału bezpośrednio przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów braku podania pełnych podstaw prawnych decyzji (brak podstaw wznowieniowych) oraz niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie, stwierdzić przyjdzie, że jakkolwiek uchybienia te miały miejsce, to jednak w ocenie Sądu pozostają one bez wpływu na wynik sprawy. Zgodnie natomiast z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. sąd administracyjny uchyla kontrolowaną decyzję w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania jedynie wówczas, gdy naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na względzie podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.