II SA/Gl 1284/12
PostanowienieWSA w Gliwicach2013-01-11
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, której sytuacja materialna jest trudna, ale nie wyjątkowo ciężka, może zostać zwolniona z kosztów sądowych, ale nie może mieć ustanowionego fachowego pełnomocnika z urzędu?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów. Jednakże, aby uzyskać ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu, sytuacja materialna wnioskodawcy musi być na tyle trudna, aby uzasadniała to w wyjątkowy sposób. Sama złożoność sprawy nie jest wystarczającym uzasadnieniem dla ustanowienia pełnomocnika z urzędu, jeśli sytuacja materialna nie jest wyjątkowo ciężka.Stan faktyczny
Skarżący A. A. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Uzasadniał to stopniem komplikacji sprawy i potrzebą zachowania równości stron. Skarżący zarobkuje 1.500 zł brutto miesięcznie, ponosi koszty utrzymania około 650 zł miesięcznie, a także koszty związane z wynajmem lokalu i rachunkami za media. Referendarz sądowy uznał, że skarżący może mieć problemy z poniesieniem kosztów sądowych, ale jego sytuacja materialna nie jest na tyle ciężka, aby uzasadniała ustanowienie pełnomocnika z urzędu.Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącego od kosztów sądowych, 2) oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie radcy prawnego z urzędu).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie
A. A., po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł zwrócił się o zwolnienie z wpisu sądowego. Następnie, po otrzymaniu druku formularza PPF wystąpił zarówno o zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie fachowego pełnomocnika (radcy prawnego) z urzędu. Uzasadniając swój wniosek wskazał, że ze względu na stopień komplikacji sprawy oraz zachowanie równości stron postępowania udział radcy prawnego uważa za niezbędny. Z treści formularza wynika, że skarżący utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę otrzymywanego w kwocie 1.500 zł brutto miesięcznie, mieszka w wynajmowanym lokalu o pow. 35 m2, bieżące koszty utrzymania wynoszą około 650 zł (czynsz najmu, opłaty za gaz, energię elektryczną oraz zakup niezbędnych lekarstw). Na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał fakturę opiewającą na kwotę 272,65 zł obejmującą czynsz za lokal mieszkalny, dostawy wody oraz zaliczkę na c.o., rachunek za gaz (73,97 zł za miesiąc grudzień 2012 r.) oraz rachunek za energię elektryczną opiewający na kwotę 94,57 zł.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Oceniając sytuację materialną A. A. uznano, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie w części dotyczącej kosztów sądowych albowiem skarżący rzeczywiści może mieć problemy z poniesieniem tego rodzaju wydatków. Jednakże jego sytuacja materialna nie jest na tyle ciężka, aby można było uwzględnić jego wniosek w całości, stąd też uznano, że brak jest podstaw do ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu.
Powyższe konstatacje oparto przede wszystkim na porównaniu dochodu wnioskodawcy z jego wydatkami. Pozwoliło ono stwierdzić, że skarżący rzeczywiście może mieć trudności w zdobyciu środków na opłacenie kosztów postępowania sądowego (przede wszystkim zaś wpisu od skargi), albowiem do jego dyspozycji pozostaje stosunkowo niewielka kwota. Konieczność szybkiego znalezienia środków na ten cel mogłaby dlań oznaczać rezygnację z zaspokojenia swoich potrzeb egzystencjalnych. Do jego dyspozycji pozostaje bowiem stosunkowo niewielka kwota, która musi wystarczyć mu na zakup żywności i innych środków podstawowego. Ocena sytuacji skarżącego nie pozwala jednak stwierdzić, że jest on osobą znajdującą się w wyjątkowo trudnym położeniu, co uzasadniałoby ewentualne uwzględnienie jego wniosku w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Uzasadnienia dla takiego wniosku nie może zaś stanowić fakt, że w ocenie wnioskodawcy sprawa jest skomplikowana.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło