II SA/Gl 1286/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant Referent - stażysta Renata Pacewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2023 r. sprawy ze skargi J. N. (N.), E. Z. (Z.) i K. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 1 lipca 2022 r. nr SKO.UL/41.7/264/2022/9850/RS w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia 26 maja 2022 r. nr [...] i umarza postępowanie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz skarżącego J. N. (N.) kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego oraz na rzecz skarżących E. Z. (Z.) i K. Z. solidarnie kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (SKO) decyzją z dnia , dnia 1 lipca 2022 r. nr SKO.UL/41.7/264/2022/9850/RS, po rozpatrzeniu odwołań J. N. oraz K. i E. Z. (skarżący) od decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia 26 maja 2022 r. nr [...], o ustaleniu inwestycji celu publicznego polegającej na przebudowie gazociągu średniego podwyższonego ciśnienia DN400 w ramach projektu: "[...]" - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w mocy. Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte na wniosek z dnia 9 grudnia 2021 r. złożony przez M. W. działającą w imieniu i na rzecz "A" Sp. z o.o. z siedzibą w T. We wniosku wskazano, iż inwestycja ma być zlokalizowana na działkach będących własnością gminy G. Z tego względu SKO postanowieniem z dnia 30 grudnia 2021 r. wyłączyło Wójta Gminy G. i wskazało Prezydenta Miasta Z. jako organ do prowadzenia postępowania i wydania decyzji w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego. Po uzupełnieniu materiałów Prezydent Miasta Z. (organ I instancji) pismem z dnia 18 lutego 2022 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania. Zgodnie z zaświadczeniem Wójta Gminy G. z dnia 28 lutego 2022r. Gmina G. nie posiada obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wójt Gminy G. poinformował organ I instancji, jakie było przeznaczenie poszczególnych działek w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy G., zatwierdzonym Uchwałą Rady Gminy G. nr [...] z dnia [...] r., ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] nr [...] poz. [...] z dnia [...]r., który obowiązywał do dnia 31 grudnia 2003 r. Jednocześnie organ I instancji wystąpił o uzgodnienia i opinie do organów wymienionych w art. 53 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2020 poz. 293 – dalej "u.p.z.p."). Pismem z dnia 12 maja 2022 r. organ I instancji poinformował strony o ustaleniu lokalizacji wnioskowanej inwestycji celu publicznego, a następnie dnia 26 maja 2022 r. wydał decyzję o ustaleniu lokalizacji wnioskowanej inwestycji celu publicznego. Odwołania od decyzji organu I instancji wnieśli J. N. oraz K. i E. Z. J.N. wyraził niezadowolenie z rozstrzygnięcia wskazując, że :organ I instancji nie uwzględnił zgłoszonych przez zainteresowanych mieszkańców uwag i wniosków dotyczących przebiegu planowanej inwestycji, a w decyzji nie zobowiązał inwestora do usunięcia starego gazociągu i nie określił terminu wykonania tego usunięcia. Stwierdził, że organ I instancji nie zbadał wpływu starego gazociągu na środowisko. Nadto nie ustalił czy wniosek dotyczył modernizacji, budowy czy przebudowy gazociągu i to pomimo, że "A" niejednorodnie określa planowaną inwestycję. Zdaniem odwołującego się należy brać pod uwagę ryzyko wystąpienia awarii ze względu na położenie gazociągu na terenach narażonych na eksploatację górniczą. Nie zgodził się także z ogólnym określeniem przebiegu planowanego gazociągu, jak we wniosku. Stwierdził, że wnioskodawca korzysta z jego działki nie tylko w zakresie czynnego gazociągu, ale robi sobie również z niej składowisko odpadów. Podkreślił, że właściciele sąsiednich działek zainteresowani byli przesunięciem gazociągu i jego przebiegiem przy południowych granicach ich działek czego wnioskodawca nie uwzględnił. K. i E. Z. stwierdzili, że jakkolwiek zostali zawiadomieni o zebraniu dowodów, to mieli zbyt mało czasu na zajęcie stanowiska przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. Zarzucili, że inwestor nadużywa swoich praw, uzasadniając to koniecznością zapewnienia ciągłych bezpiecznych dostaw paliwa gazowego, gdy tymczasem u źródeł jego postępowania leży wygoda. Podnieśli, że inną procedurę należy zastosować w przypadku budowy nowego gazociągu, a inną w przypadku tzw. przebudowy, czy też — jak wcześniej inwestor wskazywał — "modernizacji" istniejącego gazociągu, czyli budowy gazociągu w tzw. "śladzie" Wskazali, że oczekiwania, co do zmiany przebiegu gazociągu są znane inwestorowi od lat. SKO, po rozpatrzeniu odwołań, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Po zapoznaniu się z treścią odwołania stron i po analizie akt sprawy stwierdziło, w pierwszej kolejności że przedmiotowe postępowanie toczy się w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, a więc w oparciu o przepisy art. 50 i następne u.p.z.p.. Zgodnie bowiem z art. 50 ust. 1 u.p.z.p. inwestycja celu publicznego jest lokalizowana na podstawie planu miejscowego, a w przypadku jego braku — w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. SKO wskazało, że przedmiotowa inwestycja zalicza się do inwestycji celu publicznego. Zwróciło uwagę że żaden z organów do których organ I instancji wystąpił o dokonanie uzgodnienia nie wniósł zastrzeżeń co do planowanej inwestycji uznając tym samym planowaną inwestycję za zgodną z przepisami odrębnymi. Odnosząc się do zarzutów odwołań SKO wyjaśniło, że decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie uprawnia inwestora do rozpoczęcia prac budowlanych, a wnioskowana inwestycja analizowana jest pod kątem przepisów dotyczących planowania i zagospodarowania przestrzennego. W decyzji tej nie określa się szczegółowego przebiegu gazociągu lecz wskazuje się działki przez które będzie ona przebiegała. Jednocześnie SKO wyjaśniło, że prawo własności nie jest prawem "niezbywalnym" i może zostać ograniczone. Organ nie ma uprawnień kształtujących, w tym nie może w omawianej decyzji wprowadzać według własnego uznania samoistnych ograniczeń dla inwestora wyprowadzonych z norm ogólnych zawartych w art. 1 ust. 2 u.p.z.p. Decyzja ta określa przeznaczenie terenu i rozmieszczenie planowego przedsięwzięcia w sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wykonanie natomiast projektowanej inwestycji wymaga jeszcze pozwolenia na budowę, które konkretnie umiejscowi daną inwestycję na działce przy uwzględnieniu wszystkich przepisów szeroko rozumianego prawa budowanego. Organ wydający decyzję o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie może wkraczać w kognicję organów administracji architektoniczno-budowlanej. SKO wyjaśniło, że przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie przewidują możliwości nałożenia na inwestora dodatkowych wymagań, niż te zawarte w zaskarżonej decyzji. Nie jest zatem możliwe nałożenie na inwestora obowiązku usunięcia istniejącego gazociągu. Odnosząc się do zarzutu K. i E. Z. dotyczącego krótkiego okresu czasu na zapoznanie się z materiałem dowodowym SKO wskazało, że skutecznie zarzut naruszenia zasady czynnego udziału może podnieść pominięta strona w sytuacji, gdy wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Ponieważ żadna ze stron wnoszących odwołanie nie wykazała takiego związku SKO utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący zaskarżyli w całości decyzję organu Il Instancji zarzucając jej naruszenie art. 50 ust. 2 u.p.z.p. poprzez wydanie decyzji o lokalizacji celu publicznego w sytuacji, gdy inwestycja dotyczy przebudowy gazociągu średniego podwyższonego ciśnienia, który po przebudowie ma przebiegać "w śladzie" istniejącego oraz naruszenie przepisów postępowania art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 10 k.p.a., art.15 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 81 k.p.a. skutkujące niewyjaśnieniem istotnych w sprawie okoliczności, w szczególności wydanie zaskarżonej decyzji w sytuacji i istnienia już decyzji o lokalizacji tego gazociągu, trwającej procedury uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nierozpoznanie wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniach, zaś w odniesieniu do zarzutu pozbawienia stron możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów — rozpoznanie go w oderwaniu od realiów niniejszej sprawy. Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podtrzymali stanowiska prezentowane w odwołaniach dodatkowo wskazując, że w świetle brzmienia art. 50 ust. 2 u.p.z.p. nie jest dla skarżących zrozumiałe na jakiej podstawie wydano decyzje o lokalizacji gazociągu. Stwierdzili, że w odwołaniach skarżący wskazywali, że w Gimie G. przeprowadzono już całą procedurę uchwalania nowego planu zagospodarowania przestrzennego . W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Podtrzymało dotychczas prezentowane stanowisko i argumentację prawną. W piśmie z dnia 16 stycznia 2022 r. pełnomocnik "A" wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie od skarżących na rzecz uczestniczki kosztów postępowania według norm przypisanych. W uzasadnieniu podkr5eśliła, ze nie został naruszony przez organ art. 50 ust. 2 u.p.z.p.. Podkreśliła, że planowana inwestycja nie jest przebudową sensu stricto, bowiem konieczna jest budowa nowego urządzenia obok istniejącego, aby istniejące mogło zostać po jego przełączeniu na nową nitkę, do użytkowania. Na rozprawie skarżący E. Z. stawił się wraz z pełnomocnikiem –J. Z. Skarżący podtrzymali dotychczas prezentowane stanowisko akcentując, że w Gminie G. uchwalono miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Wnieśli o zwrot kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazane w skardze. Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2023 r. poz. 259 – dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Kontroli sądu w niniejszej sprawie podlega ocena legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach(SKO) z dnia 1 lipca 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia 26 maja 2022 r. o ustaleniu inwestycji celu publicznego polegającej na przebudowie gazociągu średniego podwyższonego ciśnienia DN400 w ramach projektu: "[...]". Zgodnie z dyspozycją art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.Dz.U.2022 poz. 503 – dalej "u.p.z.p") inwestycja celu publicznego jest lokalizowana na podstawie planu miejscowego, a w przypadku jego braku - w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Warunek, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 4, stosuje się odpowiednio. Przepis ten formułuje generalną zasadę, iż inwestycja celu publicznego jest lokalizowana na podstawie planu miejscowego. W świetle art. 50 ust. 1 u.p.z.p. lokalizowanie inwestycji celu publicznego może nastąpić w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego jedynie wówczas, gdy dla danego terenu nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Wobec tej zasady oczywiste jest, że postępowanie o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego staje się bezprzedmiotowe wraz z wejściem w życie planu miejscowego obejmującego teren objęty wnioskiem o ustalenie lokalizacji. Przypomnieć należy, że objęte planowaną inwestycją nieruchomości zostały objęte postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru sołectwa G. – Etap I zatwierdzonego uchwałą nr [...] z dnia [...] r. Uchwała ta została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia [...] r. pod pozycją [...]. Uchwała weszła w życie z dniem [...] r a więc przed podjęciem decyzji przez organ I instancji, a w konsekwencji również zaskarżonej decyzji SKO. Na marginesie zauważyć należy, że również organ administracji architektoniczno-budowlanej ma obowiązek badać zgodność projektu budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jeżeli taki obowiązuje W rozpoznawanej sprawie decyzją z dnia 26 maja 2022 r. nr [...] ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego polegającej na przebudowie gazociągu średniego podwyższonego ciśnienia DN400 w ramach projektu: "[...]". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (SKO) decyzją z dnia 1 lipca 2022 r. nr SKO.UL/41.7/264/2022/9850/RS, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony dla przedmiotowego terenu na którym zlokalizowana jest ww. inwestycja – miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla obszaru sołectwa G.-Etap I- uchwalony został Uchwałą Rady Gminy G.. z dnia [...] r. nr [...], natomiast uchwała opublikowana została w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] w dnia [...] r. poz. [...], zaś zaś wejście w życie przedmiotowej uchwały (planu miejscowego) miało miejsce w dniu [...] r. Zatem wejście w życie przedmiotowej uchwały nastąpiło jeszcze przed dniem wydania decyzji przez organ I instancji. W tej sytuacji stwierdzić należy, że postepowanie w sprawie lokalizacji celu publicznego stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć, czego organ nie uczynił. Tutejszy Sąd stwierdził, że z wyżej wskazanych przyczyn brak jest podstaw do kontynuowania w niniejszej sprawie postępowania administracyjnego, co oznacza, że wystąpiła przesłanka przewidziana w art. 145 § 3 p.p.s.a., nakazująca umorzenie postępowania administracyjnego. Wyjaśnić bowiem należy, że art. 145 § 3 p.p.s.a. jest przeniesieniem na grunt postępowania sądowo administracyjnego instytucji obligatoryjnego umorzenia postępowania administracyjnego, przewidzianej w art. 105 § 1 k.p.a. Wydane orzeczenie sądu zastępuje więc rozstrzygnięcie organu administracji publicznej i pełni funkcję decyzji umarzającej postępowanie administracyjne w całości lub w części, kończąc tym samym postępowanie administracyjne (por. komentarz do art. 145 p.p.s.a. w: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. 5, Warszawa 2017). Stwierdzenie przez sąd obiektywnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, nakazuje temu sądowi umorzenie postępowania administracyjnego. Z powyższych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny Gliwicach na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 a) i c) w związku z art. 135 p.p.s.a. w związku. z art. 105 § 1 k.p.a., orzekł, jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.