II SA/Gl 1287/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Zarządzeniem z dnia 23 grudnia 2008 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł – zgodnie z § 2 ust. 3, pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W odpowiedzi, we wniosku z dnia [...] r. Z. R. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych ze względu na trudna sytuacje materialną. Wnioskodawca podniósł, że przebywając w [...] nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia, a tym samym zdobycia środków na opłacenie wspomnianych kosztów. Ma ponadto zadłużenie z tytułu obowiązku alimentacyjnego W postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązuje formalizm w zakresie składania wniosku o przyznanie prawa pomocy. W myśl art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) wniosek taki winien być złożony na urzędowym formularzu. Z treści § 2 pkt 3 w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245) wynika natomiast, że w sytuacji, w której osoba fizyczna nie złoży wspomnianego formularza, jest on jej przesyłany celem wypełniania. Skarżącemu, na adres [...] został przesłany stosowny druk z pouczeniem o konieczności jego wypełnienia o odesłania do Sądu w wyznaczonym terminie. W wyznaczonym terminie skarżący nadesłał wypełniony druk PPF. Wynika z niego, że rzeczywiście przebywa on w [...], nie mniej jednak skarżący jest tam zatrudniony i uzyskuje wynagrodzenie w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Wedle jego oświadczenia, większa część uzyskiwanego dochodu podlega zajęciu komorniczemu. Pismem z dnia 24 lutego 2009 r. referendarz sądowy zobowiązał skarżącego do udokumentowania faktu zajęcia komorniczego dokonanego na jego dochodach oraz do nadesłania zaświadczenia o wysokości środków zgromadzonych przez skarżącego z tytułu zatrudnienia. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Możliwość przyznania stronie postępowania sądowoadministracyjnego prawa pomocy jest uzależniona od tego, czy wykaże ona w przekonujący sposób, iż rzeczywiście jej sytuacja materialna jest na tyle ciężka, aby uzasadnione było uczynienie wyjątku od przyjętej w art. 199 P.p.s.a. zasady odpłatności postępowania. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (w omawianym przypadku polegającego na zwolnieniu od kosztów sądowych) może nastąpić wówczas, gdy osoba występująca z takim wnioskiem wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. W istocie rzeczy jest to więc forma dofinansowania strony postępowania sądowego ze środków publicznych i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się wyłącznie do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Zasadność wniosku strony oceniana jest w dwóch aspektach - z jednej strony uwzględnienia się wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z pod uwagę brane są jej możliwości finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05). Kierując się dyspozycją art. 246 § 1 pkt. 2 P.p.s.a., należało stwierdzić, że w realiach rozpoznawanej sprawy brak jest dostatecznych podstaw do przyznania Z. R. prawa pomocy. W punkcie wyjścia wskazać trzeba, że rzeczywiście, przebywając w [...] wnioskodawca ma ograniczone możliwości uzyskania dochodu. Nie mniej jednak, jak wynika z oświadczenia zawartego w druku PPF skarżący jest osobą zatrudnioną w [...]. Z tego tytułu uzyskuje wynagrodzenie w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Trzeba przy tym zastrzec, że stosownie do treści art. 126 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557 ze zm.), ze środków finansowych otrzymywanych przez skazanego, gromadzi się środki pieniężne, przekazywane skazanemu w chwili zwolnienia z [...], przeznaczone na przejazd do miejsca zamieszkania i na utrzymanie, do wysokości jednego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia pracowników; ze środków tych nie prowadzi się egzekucji i na wniosek skazanego można je przekazać na książeczkę oszczędnościową. Stosownie do § 2 przywołanego przepisu gromadzeniu podlega: 1) 50% kwoty zdeponowanej przez [...] przy przyjęciu do [...], jednak nie więcej niż kwota odpowiadająca wysokości jednego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia pracowników, 2) 50% z przypadającego [...] miesięcznie wynagrodzenia za pracę po odliczeniu zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych, jednak nie więcej niż kwota 4% jednego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia pracowników, 3) 50% każdego z wpływów pieniężnych [...] niewymienionych w pkt 1 i 2, jednak nie więcej niż kwota 4% jednego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia pracowników. Gromadzenia kwot, określonych w § 2 pkt 2 i 3, dokonuje się po potrąceniu należności dochodzonych w postępowaniu egzekucyjnym (art. 126 § 3 przywołanej ustawy). W rozpoznawanej sprawie skarżący uchylił się od wskazania wysokości środków zgromadzonych przezeń zgodnie z art. 126 § 1 ustawy Kodeks karny wykonawczy. Brak jest również jakichkolwiek informacji na temat tego w jakim rozmiarze środki te podlegają zajęciu komorniczemu. Z powyższego wynika więc, że nie można z całym przekonaniem stwierdzić, że Z. R. nie stać na opłacenie wpisu od skargi oraz poniesienie innych wydatków związanych z postępowaniem sądowym. Przebywając w placówce [...] nie jest on bowiem zobowiązany do ponoszenia stałych opłat związanych z utrzymaniem się, a to oznacza, że po odliczeniu wszystkich należności (odprowadzeniu środków przez komornika oraz zgromadzeniu ich części na poczet wydatków związanych z opuszczeniem [...]) do dyspozycji skarżącego pozostaje określona kwota. Brak jest jednak jakichkolwiek informacji na temat jej wysokości. Nie można więc z przekonaniem przyjąć, iż jest ona na tyle niska, że skarżącego nie będzie stać na opłacenie wpisu od skargi oraz poniesienie innych kosztów sądowych. Brak jest bowiem jakichkolwiek podstaw do przyjęcia takiej tezy. Przyznanie prawa pomocy jest zaś uzależnione od tego co strona wykaże składając wniosek. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.