II SA/Gl 1288/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności budowy tunelu foliowego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: 1) zwolnić skarżącą z wpisu od skargi w kwocie przekraczającej [...] ([...]) zł, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie Na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] – zgodnie z treścią § 1 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), skarżąca na druku urzędowego formularza wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W druku tym wskazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla siebie i swojej rodziny ze względu na niskie dochody. Z zawartych w druku PPF informacji wynika, że wnioskodawczyni zamieszkuje w budynku mieszkalnym o pow. [...] m2 wraz z pełnoletnim, niepracującym synem. W skład jej majątku wchodzi również nieruchomość rolna o pow. [...] ha. Skarżąca utrzymuje siebie i syna ze świadczenia emerytalnego uzyskiwanego w kwocie [...] zł netto miesięcznie. Do druku formularza J.S. dołączyła potwierdzenie przelewu (obrazujące wysokość uzyskiwanej emerytury), dowód uiszczenia należności za energię elektryczną, zaświadczenie o tym, że jej syn jest osobą bezrobotną, pozbawioną prawa do zasiłku oraz rachunki za lekarstwa. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Możliwość przyznania stronie postępowania sądowoadministracyjnego prawa pomocy jest uzależniona od tego, czy wykaże ona w przekonujący sposób, iż rzeczywiście jej sytuacja materialna jest na tyle ciężka, aby uzasadnione było uczynienie wyjątku od przyjętej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) zasady odpłatności postępowania. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (w omawianym przypadku polegającego na zwolnieniu od kosztów sądowych) może nastąpić wówczas, gdy osoba występująca z takim wnioskiem wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Okoliczności powołane przez skarżącą pozwoliły ustalić, że jej wniosek zasługuje na uwzględnienie w części. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. W istocie rzeczy jest to więc forma dofinansowania strony postępowania sądowego ze środków publicznych i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się wyłącznie do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Zasadność wniosku strony oceniana jest w dwóch aspektach - z jednej strony uwzględnienia się wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z pod uwagę brane są jej możliwości finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05). Wysokość dochodu uzyskiwanego przez J. S. nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych w całości. Wpis od skargi wynosi w niniejszej sprawie [...] zł. Jest to co prawda zasadniczy wydatek na tym etapie postępowania sądowego, jednakże jego wysokość w zestawieniu z emeryturą skarżącej pozwala przyjąć, że jego uiszczenie przekracza jej możliwości. Oznaczałoby to bowiem uszczuplenie miesięcznego dochodu o niemal [...] %. Z drugiej strony, mając na względzie konieczność równego traktowania skarżących należy przyjąć, że wnioskodawczyni powinna uiścić przynajmniej część kosztów sądowych. Uznano więc, że uiszczenie części wpisu – tj. kwoty [...] zł nie spowoduje znaczącego pogorszenia się sytuacji materialnej wnioskodawczyni. Pod uwagę brano przy tym wysokość przeciętnych, miesięcznych wydatków na utrzymanie się, które w przypadku J. S. kształtują się na poziomie około [...] zł (wartość tę ustalono w oparciu o nadesłane przy druku PPF dokumenty) Oddalając wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie pod uwagę wzięto fakt, iż wysokość dochodu J. S. pozwala na utrzymanie się dwóch osób i ewentualne poniesienie pozostałych kosztów sądowych, na które zasadniczo mogą składać się opłata kancelaryjna za sporządzenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem oraz wpis od skargi kasacyjnej. Należy przy tym podkreślić, że są to wydatki o charakterze przyszły oraz potencjalnym, a więc uzależnione od wyniku postępowania, którego na obecnym etapie nie sposób przesądzić. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.