II SA/Gl 1288/10
PostanowienieWSA w Gliwicach2011-01-25
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie pozbawionej wolności, przebywającej w zakładzie karnym, która nie posiada dochodów ani majątku, a jej rodzina znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Osobie pozbawionej wolności, która wykaże brak dochodów i majątku, a także trudną sytuację materialną rodziny, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Odmowa przyznania prawa pomocy w takiej sytuacji oznaczałaby zamknięcie skarżącemu drogi do sądu, co jest sprzeczne z konstytucyjną zasadą dostępu do wymiaru sprawiedliwości.Stan faktyczny
Skarżący, K. D., przebywający w zakładzie karnym, został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł. W odpowiedzi złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, powołując się na brak dochodów i majątku, trudną sytuację materialną rodziny oraz brak możliwości uzyskania wsparcia. Wniosek został złożony na urzędowym formularzu, rozszerzając żądanie o ustanowienie adwokata z urzędu.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych i ustanowiono dla niego adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. D. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie wymeldowania w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu
Zarządzeniem z dnia 1 grudnia 2010 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł – zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).
W piśmie procesowym z dnia 15 grudnia 2010 r. K. D. wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych ze względu na fakt, iż przebywając w zakładzie karnym nie uzyskuje żadnego dochodu, nie posiada oszczędności a więc nie stać go zarówno na poniesienie wydatku związanego z kosztami sądowymi jak i opłacenie usług świadczonych przez wykwalifikowanego pełnomocnika, a jego rodzina znajduje się w ciężkiej sytuacji materialnej i nie jest w stanie udzielić mu wsparcia. Następnie, na skutek wezwania Sądu wniosek ów został złożony na druku urzędowego formularza, poszerzając jego zakres o ustanowienie adwokata z urzędu. Z treści formularza wynika, iż wnioskodawca przebywa obecnie w zakładzie karnym, w którym nie jest zatrudniony i nie posiada żadnego majątku na wolności. Jego konkubina wraz z synem utrzymują się z zasiłków z pomocy społecznej otrzymywanych w kwocie około 1200 zł miesięcznie.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy.
Skarżący przebywając w zakładzie karnym jest ograniczony w możliwości znalezienia zatrudnienia. W tego rodzaju sytuacji w grę wchodzi w zasadzie wyłącznie zatrudnienie w przedsiębiorstwie prowadzonym przez placówkę penitencjarną, jednakże nie każdy zakład karny prowadzi tego rodzaju przedsiębiorstwo. K. D. zaznaczył, że w zakładzie karnym, w którym przebywa istnieje możliwość zatrudnienia, jednakże dopiero ubiega się on o to. Wnioskodawca wskazał przy tym, że nie dysponuje żadnym majątkiem, którego zbycie lub obciążenie prawem na rzecz osoby trzeciej mogłoby przynieść dochód pozwalający na pokrycie kosztów sądowych. Nie może również liczyć na wsparcie rodziny w tym zakresie. W tej sytuacji odmowa przyznania prawa pomocy oznaczałaby zamknięcie skarżącemu drogi do sądu.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło