II SA/Gl 1289/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 20 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych – zwolnienia z wpisu od skargi w kwocie powyżej 250 zł postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Skarżąca W. G. została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 z. W terminie wyznaczonym do dokonania tej czynności uiściła część wpisu od skargi – tj. kwotę 250 zł, a następnie zwróciła się (w piśmie procesowym z dnia 25 lipca 2013 r.) o zwolnienie z pozostałej części wpisu powołując się na trudną sytuację materialną. Następnie, na wezwanie Sądu skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy sporządzony na druku urzędowego formularza. Z jego treści wynika, że W.G. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z córką – I. G. oraz wnuczką E. G. zamieszkując w budynku mieszkalnym o pow. 138 m2 – należącym do córki. Skarżąca zadeklarowała, że nie posiada żadnych papierów wartościowych, innych nieruchomości ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro, natomiast posiada oszczędności pieniężne w wysokości "kilkuset złotych". W.G. otrzymuje świadczenie rentowe w kwocie 1483 zł miesięcznie, I. G. otrzymuje emeryturę w kwocie około 1300 zł, natomiast E. G. otrzymuje wynagrodzenie za pracę w kwocie około 2500 zł. W bardzo obszernym uzasadnieniu wniosku zakwestionowano zasadność ponoszenia tak znaczących wydatków związanych z postępowaniem sądowym, które w istocie sprowadzają się do uzyskania od Sadu pisemnej wykładni przepisów prawa. Na wezwanie referendarza sądowego pełnomocnik skarżącej – E. G. nadesłała szereg dokumentów obrazujących sytuację materialną członków rodziny W.G. w tym wysokość uzyskiwanych dochodów oraz poziom i strukturę ponoszonych wydatków. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz.270 – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Oceniając sytuację materialną W. G. nie znaleziono podstaw do uwzględnienia jej wniosku, gdyż strona jest w stanie uiścić zarówno pozostałą część wpisu od skarg jak i ewentualne pozostałe koszty sądowe. W oparciu o dokumenty przesłane do Sądu ustalono, że łączny dochód netto w rodzinie W. G. wynosi 4967 zł miesięcznie (świadczenie rentowe W. G. – 1483 zł, Emerytura I. G. – 1375 zł oraz wynagrodzenie za pracę E. G. – 2109 zł). Wydatki na wodę wynoszą 135 zł, na energię elektryczną – 262 zł (jednakże nie podano za jaki okres). Wydatki na lekarstwa ustalono na kwotę 165 zł w oparciu o rachunek z dnia 23 sierpnia 2013 r. W zestawieniu tym nie wzięto pod uwagę płatności za dostawy gazu albowiem są one ujęte w rozliczeniu dwumiesięcznym, a przedstawione przez stronę obejmowały końcówkę sezonu grzewczego, co trudno uznać za obiektywną, średnią wartość. Wedle nadesłanych dokumentów E. G. spłaca raty zaciągniętych zobowiązań kredytowych, a łączna wysokość tych rat to kwota 769 zł miesięcznie. Poczynione wyżej uwagi wskazują na to, że konieczność poniesienia przez skarżącą pozostałych kosztów sądowych nie powinna spowodować powstania uszczerbku w jej utrzymaniu. Łączny dochód członków jej rodziny pozwala bowiem zarówno na zaspokojenie podstawowych potrzeby bytowych jak i na wygospodarowanie dodatkowych środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Uzasadnieniem dla uwzględnienia złożonego wniosku nie może być zaś fakt spłaty przez E. G. innych zobowiązań względem podmiotów prywatnoprawnych. Oczywistym jest bowiem, że koszty sądowe stanowią formę daniny publicznej, która ma pierwszeństwo przed tego rodzaju należnościami. W oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.