II SA/Gl 129/19
WyrokWSA w Gliwicach2019-06-18
Skład orzekający: Szczepan Prax, Elżbieta Kaznowska, Stanisław Nitecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo obciążyły właściciela kosztami transportu, utrzymania i leczenia zwierzęcia odebranego na podstawie ustawy o ochronie zwierząt, poprzez bezkrytyczne zsumowanie przedłożonych faktur i rachunków bez ich szczegółowej weryfikacji i analizy?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej nie mogą bezkrytycznie przyjmować i sumować wszystkich przedłożonych faktur i rachunków dotyczących kosztów transportu, utrzymania i leczenia zwierzęcia. Obowiązkiem organu jest szczegółowa weryfikacja i analiza tych kosztów pod kątem ich celowości, zasadności i faktycznego uzasadnienia. Brak takiej weryfikacji, zwłaszcza w przypadku faktur ogólnych lub braku kalkulacji kosztów utrzymania, stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i może prowadzić do uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza M. o obciążeniu K. B. kwotą 13.248,94 zł tytułem kosztów transportu, utrzymania i leczenia odebranego jej konia. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym brak szczegółowego ustalenia i weryfikacji kosztów, bezkrytyczne przyjęcie oświadczeń podmiotu trzeciego oraz brak wskazania w uzasadnieniu faktów uznanych za dowiedzione. Skarżąca kwestionowała zasadność i celowość poniesionych wydatków, a także sposób ich udokumentowania.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza M. i zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz skarżącej kwotę 880 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Protokolant specjalista Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ochrony zwierząt 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza M. z dnia [...] r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz skarżącej kwotę 880 (osiemset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Decyzją z dnia [...] r. Burmistrz M. orzekł o czasowym odebraniu od dnia [...] r. K. B. konia i przekazaniu go pod zastępczą opiekę "A" w G. . Decyzja ta utrzymana została w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r., a skarga wniesiona na powyższe rozstrzygnięcia została oddalana wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 stycznia 2019 r. sytn. akt II SA/Gl 814/18.
W związku z pismem "A" z dnia [...] r., Burmistrz M. przeprowadził postępowanie i decyzją z dnia [...] r., działając na podstawie art. 7 ust. 4 w związku z art. 7 ust. 3 i ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (t.jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1840 ze zm.) orzekł o obciążeniu dotychczasowego właściciela konia – K. B. kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia konia imieniem P. kwotą 13.248,94zł (za okres od dnia 26 kwietnia 2018 do 10 września 2018 r.). W uzasadnieniu odwołując się do przywołanych w podstawie prawnej decyzji przepisów organ oraz przywołując zebrane w sprawie dokumenty- tj. faktury za leczenie, transport, zakup paszy i inne stwierdzając, że łączna ich wysokość wynosi kwotę wskazaną w sentencji decyzji. Wyjaśnił, że zgodnie z obowiązującymi przepisami kosztami utrzymania zwierzęcia należy obciążyć jego dotychczasowego właściciela lub opiekuna.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła, reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, obciążona wymienionymi kosztami dotychczasowa właścicielka konia. Zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie;
- art. 7 w związku z art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich kroków zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a przede wszystkim brak szczegółowego ustalenia kosztów transportu, utrzymania i kosztów koniecznego leczenia konia;
- art. 7 w związku z art. 8 oraz art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez bezkrytyczne przejęcie oświadczeń "A" bez pogłębionej analizy i obiektywnej oceny,
- art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak w wskazania w uzasadnieniu decyzji faktów uznanych za dowiedzione i brak wskazania dlaczego innym dowodom odmówiono wiarygodności,
- art. 7 w związku z art. 77 § 1 i art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego spraw, w szczególności przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność faktycznego stanu zdrowia konia odebranego skarżącej.
a także naruszenie przepisów prawa materialnego art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie zwierząt poprzez jego niezastosowanie tj. nieumieszczenie odebranego skarżącej konia we wskazanym przez organ gospodarstwie.
Uwzględniając powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Burmistrza i orzeczenie co do istoty ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Uzasadniając swoje stanowisko odwołująca podkreśliła, iż obowiązkiem organu było dokładne rozważenie przedmiotowych kosztów. Organ winien uzyskać szczegółowe informacje na temat kosztów utrzymania, transportu i leczenia konia, celem sprawdzenia ich celowości i zasadności. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje możliwości oceny celowości poniesionych wydatków. Brak jest możliwości zweryfikowania i sprawdzenia przedstawionych w sprawie rachunków, szczególnie w przypadku ich niejasnego i ogólnego opisania.
Podkreśliła, że w sprawie w żaden sposób nie sprawdzono zasadności dokonanych przez Towarzystwo środków leczniczych i odżywczych przeznaczonych dla konia, wskazując w tym miejscu m.in. fakturę za zakup kroplówek w niewiadomej ilości na kwotę 274,45 zł bez wskazania, ile płynu niezbędne było dla leczenia tego zwierzęcia.
Podzielając tezę, że niewątpliwie koń był chory i wymagał leczenia, odwołująca wskazała, że nie przedłożono dokumentacji medycznej, a organ nie podjął żadnej próby oceny czy ustalenia, czy zastosowana terapia była właściwa i konieczna.
Podniosła w końcu odwołująca, że rozpatrujący sprawę organ zupełnie pominął obowiązujące w sprawie opieki na zwierzętami przepisy, według których zwierzę powinno być umieszczone w gospodarstwie rolnym, ustalonym dla zwierząt gospodarskich w okolicy M. .
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu stwierdziło, że w aktach sprawy zgromadzono dokumenty na podstawie których organ mógł ustalić koszt transportu, leczenia i utrzymania konia odebranego odwołującej. Zebrane w sprawie faktury odzwierciedlają rzeczywiste wydatki poniesione przez Towarzystwo Ochrony Zwierząt związane z utrzymaniem i leczeniem konia P. . Kolegium podkreśliło, że zasadność odebrania konia właścicielce oceniona była w odrębnym postępowaniu w decyzji z dnia [...] r. W niniejszym postępowaniu organ pierwszej instancji ustalił jednostkowe koszty, jakie poniosło Towarzystwo w okresie od 26 kwietnia do 10 września 2018 r. w zakresie kosztu transportu, leczenia oraz kosztu zakupu paszy czy miesięcznego utrzymania i obsługi zwierzęcia przez gospodarstwo rolne, w którym zwierzę było przetrzymywane. Po zsumowaniu przedłożonych faktur i rachunków za te usługi uzyskano orzeczona kwotę 13.248,45zł. W ocenie Kolegium wydatki te są uzasadnione. Decyzja o hospitalizacji zwierzęcia wynikała z oceny jego stanu zdrowia dokonanej przez personel szpitala, uzasadniona była względami medycznymi i weterynaryjnymi. Uzasadniony był również transport zwierzęcia do tego szpitala. Także koszt opieki i utrzymania konia w kolejnych miesiącach w wysokości 600 zł, nie był w ocenie Kolegium wygórowany i mieści się w normie cenowej usług tego typu.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium uznało je za niezasadne. Wysokość kosztów związanych z transportem, konieczną obdukcją i zabiegami weterynaryjnymi, zakupem leków oraz paszy dla konia czy opłacenie kosztów codziennej opieki nad zwierzęciem wynika całkowicie z realnie poniesionych przez Towarzystwo i uzasadnionych wydatków. Odwołująca zarzucając naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie wskazała w jakim zakresie kwestionuje ustalenia organu pierwszej instancji. W ocenie Kolegium wskazana w decyzji kwota została rzeczywiście przez Towarzystwo poniesiona. W postępowaniu organ pierwszej instancji dopuścił i uwzględnił wszystkie pozyskane dowody dotyczące kosztów związanych z transportem i niezbędnym utrzymaniem i leczeniem konia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, reprezentowana przez pełnomocnika, K. B. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza M. oraz przyznanie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji wydanej z naruszeniem przepisów podczas gdy decyzja ta powinna zostać uchylona, a także naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 i § 4 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wybiórczą analizę materiału dowodowego i niepełne jego zgromadzenie, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia przepisu art. 7 ust. 4 ustawy o ochronie zwierząt, poprzez nakazanie skarżącej ponoszenia wszelkich kosztów utrzymania zwierzęcia bez rzeczywistej ich weryfikacji. W motywach skargi powtórzyła argumentację zaprezentowana w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całej rozciągłości argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Podkreśliło, że wysokość kwoty obciążającej skarżącą wynika wprost z dokumentacji płatniczej wystawionej na tą organizację zajmującą się statutowo ochroną nad zwierzętami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza M. w przedmiocie obciążenia kosztami transportu, koniecznego leczenia i utrzymania odebranego konia imieniem P.
W niniejszym postępowaniu poza kontrolą Sądu pozostaje ocena zasadności czasowego odebrania tego konia. Zresztą sprawa ta rozpatrzona została w odrębnym postępowaniu, mianowicie decyzją Burmistrza M. z dnia [...] r. utrzymaną w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...]r., a wobec wniesionej skargi rozpatrujący sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 28 stycznia 2019 r. sygn. akt II SA/Gl 814/18 skargę oddalił.
Istotna dla sprawy jest kwestia zasadności obciążenia skarżącej kosztami w łącznej kwocie 13.248,94zł . Materialnoprawną podstawę wydanej w sprawie decyzji są przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (t.jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 122). Stosownie do treści art. 7 ust. 4 w przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 3, czyli jest w przypadku czasowego odebrania właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji zwierzęcia albo w sytuacji odebrania zwierzęcia dotychczasowemu właścicielowi lub opiekunowi w przypadkach niecierpiących zwłoki, kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia obciąża się dotychczasowego właściciela lub opiekuna.
Cytowana regulacja nie pozostawia swobody organowi w zakresie obciążenia wymienionymi kosztami. W niniejszej sprawie ustalając wysokość kosztów wskazanych w cytowanym przepisie organ pierwszej instancji zebrał faktury i rachunki wystawione w sprawie i po ich zsumowaniu uzyskał orzeczoną kwotę 13.248,94zł. Rzecz w tym, iż organ pierwszej instancji bezkrytycznie przyjął i zsumował wszystkie przedłożone w sprawie faktury i rachunki nie dokonując żadnej ich oceny czy weryfikacji, a organ odwoławczy takie działania organu pierwszej instancji zaakceptował. Trzeba zaś podkreślić, iż przedłożone w sprawie faktury są przynajmniej dwojakiego rodzaju. Są bowiem faktury dokładnie i szczegółowo opisane w treści, iż dotyczą leczenia, transportu czy leków dla konia Patryk i są faktury ogólne, nie informujące w swej treści, że dotyczą tego konia. Posiadają one tylko odręczny dopisek, iż dotyczą badania czy leków tego konia. Musi budzić zdziwienie i zastanowienie, że można w sprawie przedstawić faktury dokładnie opisane kogo dotyczą, a także faktury, które takiego opisu nie mają. Może to od razu wzbudzać wątpliwości, które powinny być w toku postępowania jednoznacznie wyjaśnione, gdy tymczasem organy pominęły tę kwestię zupełnie. Można zatem mieć wątpliwości czy te faktury ogólne dotyczą faktycznie środków przeznaczonych dla konia P. , albo przynajmniej tylko i wyłącznie dla tego konia. Nie przekonuje bowiem dostatecznie o tym następcze opisanie faktury czy rachunku w sposób odręczny.
Kolejną kwestią, która budzi wątpliwości, to zsumowanie kolejnych faktur wystawionych przez "B" w Z. dotyczących utrzymania konia w kolejnych miesiącach wysokości miesięcznie 600 zł. Nigdzie nie przedstawiono sposobu ustalenia kosztów miesięcznego utrzymania konia na kwotę 600zł miesięcznie, nie podano jakiejkolwiek kalkulacji, z której właśnie ta kwota by wynikała. Niczym nie poparte jest przy tym twierdzenie organu odwoławczego, że koszty te nie są wygórowane i mieszczą się w normie cenowej tego typu usług, skoro w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dowodów na poparcie takiego twierdzenia, choćby cennika podobnych usług. Trudno w takim przypadku uznać za słuszne twierdzenia organu odwoławczego, a na pewno trudno o jakąkolwiek kontrolę zasadności takich właśnie kosztów utrzymania miesięcznego. Nie sposób też nie zauważyć braku konsekwencji orzekających w sprawie organów. Skoro w sentencji decyzji podano, iż koszty naliczone zostały za okres do 26 kwietnia 2018 r. do 10 września 2018 r. budzić musi co najmniej zdziwienie doliczenie do ustalonych kosztów utrzymania faktury w wysokości 600 zł za cały miesiąc wrzesień.
Obciążający dotychczasowego właściciela lub opiekuna zwierzęcia obowiązek uiszczenia kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia ma charakter publicznoprawny. Zatem obciążenie strony tymi kosztami organ administracji winien każdorazowo szczegółowo uzasadnić, a wysokość tych kosztów winna odpowiadać realnie ponoszonym z tego tytułu wydatkom, mającym wyłącznie uzasadniony faktycznie i prawnie charakter. Nie sposób przy tym uznać za sprawiedliwe obciążanie dotychczasowego właściciela kosztami nieznajdującymi faktycznego uzasadnienia , wynikającymi wyłącznie z zaakceptowania przez organ administracji przedłożonych faktur, czy przyjęcia stawek za utrzymanie zwierzęcia arbitralnie wskazanych przez podmiot, któremu zwierzę przekazano. Z akt sprawy musi wynikać sposób obliczenia kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia odebranego konia, a organ winien to wyliczenie poddać weryfikacji.
W związku z powyższym za zasadne uznać należy zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania - tj. art. 7, art. 77 czy art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, prowadząc do naruszenia art. 7 ust. 4 ustawy o ochronie zwierząt
Przedstawione powyżej rozważania przemawiają za koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji wobec braku dokładnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, ale także z uwagi na brak dokładnej jego analizy.
Mając powyższe na uwadze zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą należało uchylić na podstawie art. 145 ( 1 pkt. 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tjedn. Dz.U. z 2018, poz. 1302 ze zm.) W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania, obejmujących wpis od skargi (400 zł) i koszty zastępstwa procesowego (480 zł - na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych), Sąd rozstrzygał w oparciu o przepisy art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 cytowanej ustawy.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ orzekający będzie miał na uwadze powyżej poczynione uwagi i po właściwym uzupełnieniu podejmie stosowne rozstrzygnięcie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło