II SA/Gl 1290/08
PostanowienieWSA w Gliwicach2009-04-10
Skład orzekający: Włodzimierz Kubik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając tym samym całkowite zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca wykazała w sposób dostateczny i przekonujący, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wzięto pod uwagę jej niskie dochody z emerytury, wysokie koszty leczenia i leków, a także wydatki związane z utrzymaniem domu i syna. W związku z tym, na podstawie przepisów PPSA, postanowiono o całkowitym zwolnieniu skarżącej od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca J. S. wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Referendarz sądowy postanowieniem z 27 lutego 2009 r. zwolnił ją częściowo od wpisu, oddalając wniosek w pozostałym zakresie. Skarżąca wniosła sprzeciw od tego postanowienia, argumentując swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną oraz fakt, że toczą się przeciwko niej inne sprawy sądowe. Sąd rozpoznał sprzeciw na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kubik po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania zaniechania wykonania dalszych robót budowlanych na skutek sprzeciwu skarżącej J. S. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 1290/08 p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w całości.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi skarżąca złożyła na urzędowym druku PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dołączonych do niego dokumentów wynika, że skarżąca zamieszkuje w budynku mieszkalnym o pow. [...] m2 wraz z pełnoletnim synem, który obecnie jest bezrobotny i nie ma prawa do zasiłku. Skarżąca jest także właścicielem nieruchomości rolnej o pow. [...] ha i uzyskuje świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Z nadesłanych przez skarżącą dokumentów wynika, iż jest ona osobą schorowaną, w związku z tym część dochodu przeznacza na zakup niezbędnych lekarstw i leczenie.
Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 1290/08 zwolniono skarżącą z wpisu od skargi w kwocie przekraczającej [...] zł i oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Od powyższego postanowienia w ustawowym terminie skarżąca wniosła sprzeciw. W jego uzasadnieniu wskazała przede wszystkim, iż nie jest w stanie zapłacić [...] zł wpisu, ponieważ już teraz jej przychody i ponoszone wydatki nie pozwalają normalnie żyć. Skarżąca oświadczyła, iż jej wydatki w bieżącym roku są znacznie większe, wzrosły koszty za energię elektryczną, na dowód powyższego przedłożyła potwierdzenie wykonania przelewu za energię elektryczną w miesiącu marcu na kwotę [...] zł. Jednocześnie skarżąca podniosła, iż przed tutejszym Sądem toczą się równocześnie dwie inne sprawy z jej skarg na decyzje [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Taka sytuacja w ocenie skarżącej pozbawia ją całkowicie możliwości obrony swoich racji przed Sądem, ponieważ musiałaby uiścić wpis od trzech skarg w jednym czasie, w tym samym miesiącu, tymczasem nie jest w stanie uiścić nawet części wpisu od jednej skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach , zważył co następuje:
Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Wskazać należy w tym miejscu, iż w myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, strona może się ubiegać o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi zaś, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Instytucja prawa pomocy stanowi przy tym wyjątek od zasady odpłatności postępowań sądowych i stosowana być winna jedynie w przypadkach uzasadniających pokrycie kosztów procesu przez Skarb Państwa.
Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przesłanka zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków) została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku w całości. Sytuacja materialna skarżącej oraz okoliczności sprawy, jak również stan jej zdrowia powodują, iż złożony wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca nie jest bowiem w stanie ponieść kosztów postępowania, w sytuacji gdy jedynym źródłem utrzymania się jej i syna jest świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Skarżąca ponadto leczy się farmakologicznie, w związku z czym część dochodu przeznacza na zakup niezbędnych lekarstw, a miesięczne koszty leczenia i leków oscylują wokół kwoty [...] zł. Fakt ten uprawdopodobniła przez nadesłanie faktur VAT wystawionych przez apteki. Wydatki związane z utrzymaniem siebie i domu wynoszą natomiast około [...] zł.
Dokonana w tym kontekście analiza stanu majątkowego wnioskodawczyni – przeprowadzona w oparciu o podniesione w sprawie okoliczności - prowadzi do wniosku, iż
skarżąca wykazała w dostateczny i przekonujący sposób, iż nie jest w stanie, bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie, ponieść kosztów sądowych.
Mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., działając na podstawie art. 254 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło