II SA/Gl 1291/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk (spr.), Sędzia WSA Stanisław Nitecki, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 marca 2025 r. sprawy ze skargi Z. P. (P.), J. P. (P.) na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 29 lipca 2024 r. nr WINB-WOA.7722.193.2024.DS w przedmiocie wstrzymania budowy obiektu budowlanego oddala skargę. Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2024 nr [...], działając m.in. na podstawie art. 48 ust. 1, art 48 ust. 5, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2023r. poz. 682 dalej jako:"p.b.") Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu B. wstrzymał budowę obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej i przeznaczeniu inwentarskim, pełniącym funkcję stajni dla koni i kuców, w kształcie litery "L" i wymiarach około 9,00mx5,00m, z wycięciem ok. 4,70mx2,40m i powierzchni zabudowy około 34 m2, zlokalizowanego w części zachodniej działki nr [...] w S.. W tym samym postanowieniu organ wskazał, że w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy możliwe jest złożenie wniosku o legalizację ww. obiektu budowlanego, a ponadto, iż w takim przypadku istnieje konieczność wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego. Postanowienie to zostało wydane wobec właścicieli obiektu, którymi są Z. P. i J. P. (dalej "inwestorzy", "skarżący"). W uzasadnieniu PINB podał, że w trakcie czynności kontrolno- wyjaśniających stwierdził wybudowanie wskazanego w sentencji postanowienia obiektu budowlanego. Według oświadczenia inwestorów obiekt ten został wybudowany ponad 20 lat temu, tzn. przed 2004r. Jednak nie przedłożono żadnych dowodów potwierdzających ten fakt. Natomiast według zdjęć z mapy.geopotral.gov.pl obiekt pojawił się pomiędzy 2016-2022r. W zasobach archiwalnych Starostwa B. nie odnaleziono zgłoszenia lub pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu, budynki nie są także naniesione na mapach w rejestrze gruntu Starosty B.. Na tej samej działce posadowione są również dwa inne obiekty - parterowy budynek gospodarczy-stajnia oraz wiata widokowa, dla których prowadzone są odrębne postępowania. W oparciu o powyższe ustalenia PINB wskazał, że według art. 29 ust. 14 p.b. budowa obiektu wymagała zgłoszenia, którego inwestor jednak nie dokonał. Inwestorzy wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie. Podnieśli w nim, że przedmiotowy obiekt jest budynkiem gospodarczym o powierzchni około 34 m2 i nie wymagał ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Wyjaśnili, że ich obiekty gospodarcze są wykonywane w konstrukcji drewnianej tj. o stosunkowo niskiej trwałości technicznej. Po ich istotnym zużyciu odtworzyli obiekt również w konstrukcji drewnianej. Zażalenie nie przyniosło jednak oczekiwanego przez inwestorów skutku. Postanowieniem z dnia 29 lipca 2024 r. nr WINB-WOA.7722.193.2024.DS Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (ŚWINB), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., utrzymał w mocy postanowienie PINB. W uzasadnieniu ŚWINB podał, że w świetle materiału dowodowego przedmiotowy obiekt budowlany nie spełnia zakresu definicji budynku gospodarczego zawartej w § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225, dalej: rozporządzenie). Jednocześnie według ŚWINB organ I instancji prawidłowo zakwalifikował przedmiotowy obiekt jako budynek inwentarski. Na gruncie zaś rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225, dalej w skrócie "Rozporządzenie W.T.") zachodzi brak tożsamości funkcji budynku inwentarskiego i budynku gospodarczego. Okolicznością decydującą o zakwalifikowaniu przedmiotowego obiektu jako budynku inwentarskiego jest to, że jak wynika z przeprowadzonych w dniu 15 maja 2024 r. czynności kontrolnych, służy on do utrzymywania zwierząt gospodarskich tj. koni i kucy. Nie ma przy tym znaczenia podnoszona przez skarżących okoliczność, że budynek ten jedynie doraźnie pełni funkcję przechowywania zwierząt. Pomimo bowiem tego, jego funkcja pozostaje w dalszym ciągu inwentarska. Na jego wybudowanie inwestorzy powinni uzyskać pozwolenie na budowę. Jednak takim pozwoleniem się nie legitymują. ŚWINB wyjaśnił także, iż wedle analizy zdjęć lotniczych z Geoportalu przedmiotowy budynek w obecnym kształcie (litery "L") powstał pomiędzy 2018 r., a 2019 r. Natomiast twierdzenie inwestorów, że przedmiotowy obiekt powstał ponad 20 lat temu nie znajduje oparcia w materiale dowodowym. Skarżący nie przedstawili przy tym dowodów na potwierdzenie swoich przeciwnych twierdzeń. ŚWINB dodał przy tym, że według stanu z 2009 r. widnieje wyłącznie jeden obiekt budowlany w południowo-wschodniej części działki, który bez wątpienia nie stanowi przedmiotu niniejszego postępowania. W skardze na postanowienie ŚWINB skarżący zarzucili: - naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy: art. 48, art. 49d p.b., przez jego niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne przyjęcie, że znajdujący się na działce o numerze [...] w S. obiekt budowlany jest budynkiem inwentarskim, do budowy którego wymagane jest pozwolenie na budowę; - naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art.6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organy administracji kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i poczynienie błędnych ustaleń faktycznych, sprowadzający się do mylnego przyjęcia, że zrealizowany budynek gospodarczy ma przeznaczenie inwentarskie wymagające uzyskania pozwolenia na budowę; - naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie przedstawienia wszystkich istotnych faktów, które organ uznał za udowodnione oraz dowodów, na których się oparł. W związku z podniesionymi zarzutami skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia organu I instancji, a także o zasądzenie od ŚWINB na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący podnieśli m.in. że stosują "bezstajenny" chów koni i kuców, polegający na całorocznym trzymaniu koni na padoku. Konie całą dobę spędzają na powietrzu, w stadzie, na otwartej przestrzeni, bowiem w tych warunkach czują się komfortowo. W odpowiedzi na skargę ŚWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 roku, poz. 935 – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. Podstawę materialnoprawną kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (obecnie: t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 725 ze zm. dalej w skrócie jak dotychczas p.b.), w szczególności art. 48 p.b. Zgodnie z brzmieniem ust. 1 przywołanej regulacji, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (ust. 3). Na postanowienie o wstrzymaniu budowy przysługuje zażalenie (ust. 4). Postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy (ust. 5). W realiach rozpoznawanej sprawy rozstrzygnięcie dotyczy budynku zlokalizowanego w części zachodniej działki nr [...] w S., stanowiącej własność skarżących. Zasadniczo nie stanowią przedmiotu sporu wymiary i powierzchnia zabudowy tego budynku. Według ustaleń organów ma on kształt litery "L", o wymiarach ok. 9,00 m x 5,00 m, z wycięciem ok. 4,70 m x 2,40 m i powierzchni zabudowy około 34 m2. Te ustalenia nie są kwestionowane przez skarżących. Nie stanowi również przedmiotu sporu okoliczność, że skarżący nie dysponują ani pozwoleniem na budowę ani zgłoszeniem dotyczącym tego budynku. Spór dotyczy natomiast funkcji budynku. Według organów jest to budynek inwentarski. Skarżący kwestionują to ustalenie i podnoszą, że jest to budynek gospodarczy. W ocenie Sądu rację należy przyznać organom. Zgromadzony w toku postępowania administracyjnego materiał dowodowy nie pozostawia wątpliwości, że jest to budynek inwentarski. W szczególności świadczą o tym zdjęcia znajdujące się na kartach 6, 7 i 30 akt administracyjnych organu I instancji. Skarżący nie zaprzeczają faktowi prowadzenia hodowli koni i kucy. Jednak jednocześnie twierdzą, że hodowla ta prowadzona jest w taki sposób, że zwierzęta nie muszą korzystać z jakichkolwiek budynków. W związku z tym stwierdzić należy, że nie było rolą organów ustalanie metody prowadzenia hodowli przez skarżących, ani tym bardziej ocena, czy metoda ta jest możliwa do zastosowania oraz jakie korzyści odnoszą z niej zwierzęta. Natomiast uwaga organów słusznie skupiła się na funkcji spornego budynku. O funkcji tej świadczyć zaś może zarówno aktualny sposób korzystania, jak i przystosowanie budynku do danego sposobu korzystania. W realiach rozpoznawanej sprawy jedno i drugie przemawia za inwentarskim, a nie gospodarczym, charakterem spornego obiektu. Na karcie 30 akt administracyjnych znajduje się zdjęcia, na którym bezsprzecznie widać, że w spornym obiekcie znajduje się koń. Na kartach 6, 7 znajdują się zaś zdjęcie, na których widać, że sporny obiekt jest przystosowany do pobytu koni i kuców. Dlatego w ocenie Sądu organy nie miały żadnych podstaw do tego, aby polegać na twierdzeniach skarżących co do gospodarczo charakteru spornego budynku. Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że organy prawidłowo przyjęły, że sporny budynek w obecnym kształcie (litery L) powstał pomiędzy 2018 a 2019 r. Nie powtarzając argumentacji, jaką w tym zakresie przedstawił organ odwoławczy (na stronie 5 decyzji) wskazać należy, że w ocenie Sądu jest ona w pełni przekonująca. Zaaprobować także należy przedstawione w postanowieniu rozważania organu dotyczące tego, jak rozumieć należy pojęcie budynku inwentarskiego i budynku gospodarczego. Mając na względzie powyższe stwierdzić należało, że organ odwoławczy w oparciu o prawidłowo poczynione ustalenia faktyczne dokonał prawidłowej kwalifikacji spornego budynku jako budynku inwentarskiego. Tym samym prawidłowo organ ten przyjął, że jego budowa wymagała uzyskania przez inwestorów pozwolenia na budowę. Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób właściwy i organy uwzględniły niezbędną, dostępną dokumentację. Oparły się na zgromadzonych dowodach i oceniły je w sposób uprawniony, nienaruszający zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Nie można więc twierdzić, że postępowanie przeprowadzono wybiórczo, pomijając część dowodów. Skarga stanowi jedynie polemikę strony niezadowolonej z oceną dokonaną w ww. rozstrzygnięciu, należycie i merytorycznie uzasadnionym (art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a.). Nie doszło zatem do naruszenia art. 7 – 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3, art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., art. 3 pkt 3, 48 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 48 ust. 5 p.b., ani też innych przepisów, w tym wyżej podanych, w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi. Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.s Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a.