II SA/Gl 1295/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Fundacji [...] w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Wpis od skargi w niniejszej sprawie ustalony został na kwotę [...] zł, zgodnie z treścią § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W terminie wyznaczonym do jego uiszczenia, w piśmie procesowym z dnia [...] r. strona skarżąca zakwestionowała zasadność pobierania wpisu. W piśmie tym zawarty został również wniosek o zwolnienie strony skarżącej z wpisu od skargi. W związku z powyższym Fundacji [...] przesłany został druk urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w celu jego wypełnienia i przesłania na adres Sądu. W wyznaczonym terminie wypełniony formularz został przekazany Sądowi. Z jego treści wynika, że strona skarżąca prowadzi działalność o charakterze non-profit. Wysokość kapitału zakładowego wynosi [...] zł natomiast wartość środków trwałych [...] zł. Za ostatni rok obrotowy Fundacja odnotowała stratę w wysokości [...] zł. Na rachunku bankowym strony skarżącej zgromadzone są środki w wysokości [...] zł. Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono co następuje: Możliwość przyznania stronie postępowania sądowoadministracyjnego prawa pomocy jest uzależniona od tego, czy wykaże ona w przekonujący sposób, iż rzeczywiście jej sytuacja materialna jest na tyle ciężka, aby uzasadnione było uczynienie wyjątku od przyjętej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) zasady odpłatności postępowania. Stosownie do treści art. 245 §1 P.p.s.a. prawo pomocy może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 ustawy P.p.s.a.). Z przepisu art. 246 §2 pkt. 2 tej ustawy wynika z kolei, że przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym może nastąpić wówczas, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Odnosząc treść przywołanych wyżej przepisów do rozpoznawanego wniosku uznać przyjdzie, iż nie zasługiwał on na uwzględnienie. Przede wszystkim wskazać należy, że w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sposób precyzyjny określono przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym podmiotowi nie będącemu osobą fizyczną. Jest to brak dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 §2 pkt. 2 P.p.s.a). Brak wystarczających środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania oznacza, że strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy dysponuje co prawda pewnymi określonymi środkami finansowymi, nie mniej jednak ze względu na ich wielkość nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania w pełnej wysokości. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. W istocie rzeczy jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego ze środków publicznych i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się wyłącznie do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Zasadność wniosku strony oceniana jest w dwóch aspektach - z jednej strony uwzględnienia się wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z pod uwagę brane są jej możliwości finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05). Wpis od skargi, będący na obecnym etapie postępowania zasadniczym wydatkiem, do poniesienia którego zobowiązana jest strona skarżąca wynosi [...] zł. W zestawieniu z wysokością środków zgromadzonych na rachunku bankowym Fundacji [...] nie można stwierdzić, że jest to kwota na tyle wysoka, aby skarżąca nie była w stanie ponieść tego wydatku. Równocześnie brak jest jakichkolwiek informacji na temat ewentualnych zobowiązań fundacji, których pokrycie uszczupliłoby wspomniane środki. W tej sytuacji niepodobna przyjąć, że zachodzą okoliczności uzasadniające odstąpienie od obowiązku poniesienia daniny o charakterze publicznoprawnym, którą są koszty sądowe. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 2 pkt. 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu.