II SA/Gl 1303/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego na skutek wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia p o s t a n a w i a: wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanowienia. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] r., nr [...] nakładające na W. G. karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu przystąpienia do użytkowania budynku magazynowo-garażowego, położonego przy ul. [...] na działce nr [...] w [...], bez dopełnienia obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Na powyższe rozstrzygnięcie W. G. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku wskazał, iż wykonanie postanowienia narazi go na szkodę. Z prowadzonej działalności gospodarczej bowiem osiąga niewielkie dochody, zaś uiszczenie nałożonej kary - wobec braku płynności finansowej, a w szczególności bieżących środków -skutkować będzie likwidacją działalności. Wskazał nadto, na wymagalność orzeczonej kary od momentu jej nałożenia przez organ pierwszej instancji, a przy tym na stale rosnące odsetki. Mimo możliwości ustosunkowania się do przedmiotowego wniosku organ odwoławczy nie skorzystał z powyższego. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając przedmiotowy wniosek zważył, co następuje: Na wstępie należy nadmienić, że wykonanie zaskarżonego aktu polega na zapłacie określonej kwoty pieniędzy. Stosownie do treści art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a., wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże sąd może na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności jeżeli zaistnieją szczególne okoliczności uzasadniające takie orzeczenie, tj. gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uwzględnienie wniosku o udzielenie tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zatem uwarunkowane uprzednim stwierdzeniem, że spełniona została co najmniej jedna z określonych powyżej przesłanek (okoliczności faktycznych o charakterze nadzwyczajnym). Jednakże wstrzymanie wykonania stanowi odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a. i dotyczy jedynie okoliczności faktycznych, akt bowiem lub czynność którego wykonanie ma być wstrzymane, powinien kwalifikować się do wykonania, jak i okoliczności o charakterze wyjątkowym. Jak wynika z brzmienia przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. ustawodawca co prawda nie nałożył na stronę skarżącą obowiązku wykazania, iż zachodzą przewidziane nim przesłanki wstrzymania zaskarżonego aktu lub czynności, to jednakże uprawdopodobnienie przez stronę skarżącą podstaw złożonego wniosku powinno być rozpatrywane w kategoriach podejmowania działań we własnym procesowym interesie. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż warunkiem uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez stronę okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, LEX 261365). Podkreślić należy, że jest to jedynie obowiązek uprawdopodobnienia, nie zaś udowodnienia wystąpienia powołanych przesłanek. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne (vide: B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 168). Biorąc pod rozwagę zarówno okoliczności wskazane we wniosku, jak i te niepowołane, a badane z urzędu, należało przyjąć, iż spełnione zostały ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Dokonując oceny zasadności wniosku należało uwzględnić wykonalny charakter zaskarżonego rozstrzygnięcia (a w szczególności wymagalność aktu organu pierwszoinstancyjnego od momentu skutecznego doręczenia stronie skarżącej jego odpisu), jak również wysokość nałożonej nim kary. Podkreślić wypada, iż zastosowanie postanowienia oznacza istotną zmianę rzeczywistości, a mianowicie wpłynie na sytuację majątkową skarżącego grożąc utratą płynności finansowej prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa. Niezwłoczne uiszczenie tak wysokiej kwoty mogłoby rodzić niebezpieczeństwo wyrządzenia po stronie skarżącego szkody i to znacznej, a w konsekwencji trudnych do odwrócenia skutków. Powstałych bowiem kosztów nie wynagrodziłby późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia. Z kolei niewykonanie nałożonego na skarżącego obowiązku w wyznaczonym terminie (który już upłynął) spowoduje podjęcie przez organ egzekucyjny czynności mających na celu ściągnięcie tej należności, przy czym wszczęcie postępowania egzekucyjnego generuje niewątpliwie dodatkowe koszty. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu do czasu rozpoznania merytorycznego skargi jest zatem uzasadnione, tym bardziej, że nie doprowadzi ono po stronie osób trzecich do skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Na marginesie zważyć należy, iż dla oceny zasadności wniosku bez znaczenia pozostawał sformułowany w skardze zarzut wydania zaskarżonego postanowienia z naruszeniem prawa. Nie jest to bowiem ustawowa przesłanka, w oparciu o którą należało oceniać zasadność wniosku. Przyjdzie zauważyć bowiem, że te i inne okoliczności będą badane przez Sąd dopiero przy rozpoznawaniu skargi co do meritum, czego wyrazem będzie orzeczenie kończące postępowanie. Dlatego też powoływanie się na nie na etapie postępowania wpadkowego, jakim jest rozpoznawanie wniosku o wstrzymanie wykonania, nie może być brane pod uwagę. W świetle wskazanych okoliczności Sąd działając na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.