II SA/Gl 1303/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr) Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Protokolant Barbara Urban po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2009 r. sprawy ze skargi W. G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego postanawia: zawiesić postępowanie sądowe. Pismem z dnia [...] r. W. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. Nr [...]. W skardze wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, jak również utrzymanego nim w mocy postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. w sprawie nałożenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania budynku magazynowo-garażowego położonego w Z. przy ulicy [...] na działce nr [...], zarzucając wskazanym rozstrzygnięciom niezgodność prawem a organom administracji naruszenie szeregu przepisów procedury administracyjnej, a przede wszystkim rozpoznanie sprawy bez formalnego wszczęcia postępowania w sprawie, czyli naruszenie art. 61 Kodeksu postępowania administracyjnego, przez co został pozbawiony możliwości czynnego uczestniczenia w tym postępowaniu, czyli naruszenia także art. 10 tego Kodeksu. Wskazując na brak dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy podkreślił, nie tylko naruszenie art. 7 i art. 77 procedury administracyjnej, ale także działanie niezgodne z dyspozycją art. 107 § 3 Kodeksu, argumentując, iż brak dokładnego i wyczerpującego uzasadnienia wydanego postanowienia sprzeczne jest z zasadą przekonywania, która powinna być wyrażona we właściwym umotywowaniu wydanych rozstrzygnięć. Podkreślił, iż w uzasadnieniu kwestionowanego postanowienia nie wyjaśniono na czym polega użytkowanie przedmiotowego obiektu, posługując się zamiennie pojęciami ekspozycja i magazynowanie mebli, choć pojęcia te posiadają, w jego odczuciu, zupełnie inne znaczenie. Naruszono tym samym art. 8 – pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego – obowiązek informowania (należytego i wyczerpującego) stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków. Podnosił, iż zgromadzony w sprawie materiał nie zezwalał na jednoznaczne stwierdzenie, iż zaszły przesłanki, o których mowa w art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, a tym samym brak było podstaw do nałożenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania budynku. W tych okolicznościach uznał skargę za w pełni uzasadnioną. Zaskarżonym postanowieniem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji – Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] r. nakładającego na W. G. grzywnę w kwocie [...] zł z tytułu przystąpienia do użytkowania budynku magazynowo-garażowego znajdującego się przy ulicy [...] na działce nr [...] w Z., bez dopełnienia obowiązku uzyskania pozwolenia na jego użytkowanie. Organ odwoławczy uznał, iż ustalenie w wyniku przeprowadzonej w dniu [...] r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. kontroli budynku, iż przystąpiono do użytkowania jego trzech kondygnacji wskutek zmagazynowania i ekspozycji mebli, nie może budzić wątpliwości, a w związku z powyższym postanowienie organu pierwszej instancji nakładające na inwestora W. G. grzywnę za przystąpienie do użytkowania budynku magazynowo-garażowego bez dopełnienia obowiązku uzyskania pozwolenia na jego użytkowanie należy uznać za zasadne i zgodne z prawem. Kara za nielegalne użytkowanie w myśl art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego wymierzana jest właśnie w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego z naruszeniem art. 55, a zastała wprowadzona ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. w celu wyeliminowania niepewności budowlanej, związanej z sytuacją użytkowania obiektów budowlanych, podczas gdy w sensie prawnym nadal pozostawały one w trakcie budowy. Organ odwoławczy wyjaśnił, że wysokość ustalonej kary uzależniona została od faktu zaliczenia obiektu do określonej kategorii – w tym przypadku – kategorii XVIII, a wyliczona została przy zastosowaniu określonych współczynników. Odnosząc się do zarzutów zainteresowanego organ podniósł, iż w sprawie nie ma znaczenia ewentualne "czasowe zajęcie" budynku, gdyż "użytkowanie" oznacza wykorzystanie obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, czego dowodzą akta sprawy potwierdzające zajęcie trzech kondygnacji na magazynowanie mebli. Organ dodał także, że inwestor miał zapewniony czynny udział w postępowaniu, uczestniczył w dokonanych oględzinach i podpisał sporządzony z nich protokół, nie wnosząc żadnych zastrzeżeń, a formalny brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie nie miał znaczenia dla jej wyniku. Dlatego też, zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie ma podstaw do zmiany postanowienia organu pierwszej instancji. Rozpatrując sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na zasadzie art. 125 ( 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowego sądowoadministracyjnego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Zawieszenie postępowania z przyczyn wskazanych w art. 125 wskazanej ustawy nie jest obligatoryjne i zależy od uznania sądu. Wypada zaakcentować, iż wymieniona przesłanka powinna być interpretowana szeroko, wychodząc poza tradycyjne rozumienie prejudycjalności postępowania. W szczególności dotyczy to przypadku, gdy zawieszenie postępowania stanowi następstwo skierowania, na tle innej sprawy zawisłej przed sądem, zagadnienia prawnego w celu podjęcia stosownej uchwały przez rozszerzony skład Naczelnego Sądu Administracyjnego, bądź skierowania do Trybunału Konstytucyjnego pytania o zgodność danego przepisu z ustawą zasadniczą. Nie budzi wątpliwości, że taki kierunek celowościowej wykładni art. 125 §1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pomimo, iż odbiega od jego literalnego brzmienia, odpowiada istocie sądownictwa administracyjnego, w którym zasadnicze znaczenie ma jednolitość orzecznictwa (por.: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze, Kraków 2005 r., s.303). Mając na względzie powyższe trzeba zaznaczyć, że wskutek wniesienia w innej sprawie rozstrzygniętej przez tutejszy Sąd (sprawy o sygn. akt II SA/Gl 350/07) skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, pojawiły się wątpliwości, które spowodowały, iż Sąd ten postanowieniem z dnia 21 stycznia 2009 r. zawiesił postępowanie w sprawie, informując, iż postanowieniem z dnia 18 września 2007 r. (sygn. II OSK 568/06), działając na podstawie art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym oraz art. 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu następujące pytanie prawne: 1. "czy art. 59f ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r., Nr 207, poz.2016 ze zm.) ustalający podstawę naliczania wymiaru kary, o której mowa w tym przepisie jest zgodny z art. 2 w zakresie, w jakim narusza zasadę sprawiedliwości społecznej i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP." 2. "czy art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane w zakresie, w jakim przewiduje stawkę kary za przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem art. 54 i 55 stanowiącą dziesięciokrotność kary, o której mowa w art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego jest zgodny z art. 2 w zakresie, w jakim narusza zasadę sprawiedliwości społecznej i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP". W niniejszej rozpatrywanej sprawie zasadniczy zarzut skargi odnosi się właśnie do problematyki związanej z zastosowaniem przywołanego powyżej unormowania art. 57 ust. 7 w związku z art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego. Skarżący W. G. zakwestionował bowiem zasadność zastosowania w jego sytuacji sankcji przewidzianej w przywołanych powyżej przepisach. Z uwagi na fakt, iż wskazane powyżej przepisy właściwe i niezbędne są dla rozpoznania niniejszej sprawy, udzielenie odpowiedzi na rzeczone pytanie ma istotne znaczenie dla rozpoznanej sprawy. Trzeba tu podkreślić, że Sąd w pełni podziela wątpliwości co do zgodności wskazanych przepisów z ustawą zasadniczą i zgadza się z poglądami, które wyrażone zostały w przywołanym pytaniu prawnym. Nie byłoby natomiast racjonalne występowanie z identycznym pytaniem prawnym w każdej kolejnej sprawie, w której wątpliwości te się pojawią. Skoro zatem rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie zależy od wyniku postępowania, które zostanie w tym zakresie przeprowadzone przed Trybunałem Konstytucyjnym, Sąd postanowił o zawieszeniu postępowania sądowego z urzędu, działając na podstawie art. 125 §1 pkt 1 cytowanej ustawy.