II SA/Gl 1308/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. P. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie o wymeldowanie w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych W rozpoznawanej sprawie skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł – zgodnie z treścią § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W piśmie procesowym z dnia [...] r. B. P. zwrócił się o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych ze względu na fakt, iż przebywa w [...], nie posiada źródeł dochodu, a wobec tego nie jest w stanie ponieść tego rodzaju wydatków. W postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązuje formalizm w zakresie składania wniosku o przyznanie prawa pomocy. W myśl art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) wniosek taki winien być złożony na urzędowym formularzu. Z treści § 2 pkt 3 w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245) wynika natomiast, że w sytuacji, w której osoba fizyczna nie złoży wspomnianego formularza, jest on jej przesyłany celem wypełniania. Na adres skarżącego został przesłany druk urzędowego formularza PPF z pouczeniem o konieczności jego osobistego wypełnienia i zwrotu do Sądu. Dla dokonania tej czynności wyznaczono siedmiodniowy termin informując, iż jego uchybienie będzie skutkowało pozostawieniem złożonego wniosku bez rozpoznania. W wyznaczonym terminie B. P. nadesłał wypełniony druk formularza, w którym wskazał, że wnosi o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący przebywając w [...] nie uzyskuje żadnego dochodu i nie dysponuje żadnymi środkami pieniężnymi Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Możliwość przyznania stronie postępowania sądowoadministracyjnego prawa pomocy jest uzależniona od tego, czy wykaże ona w przekonujący sposób, iż rzeczywiście jej sytuacja materialna jest na tyle ciężka, aby uzasadnione było uczynienie wyjątku od przyjętej w art. 199 P.p.s.a. zasady odpłatności postępowania. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (w omawianym przypadku polegającego na zwolnieniu od kosztów sądowych) może nastąpić wówczas, gdy osoba występująca z takim wnioskiem wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. W istocie rzeczy jest to więc forma dofinansowania strony postępowania sądowego ze środków publicznych i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się wyłącznie do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Zasadność wniosku strony oceniana jest w dwóch aspektach - z jednej strony uwzględnienia się wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z pod uwagę brane są jej możliwości finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05). Kierując się dyspozycją art. 246 § 1 pkt. 2 P.p.s.a., należało stwierdzić, że w realiach rozpoznawanej sprawy zaistniały podstawy do przyznania skarżącemu prawa pomocy. Niewątpliwie skarżący przebywając w [...] jest pozbawiony możliwości uzyskiwania dochodu. Ze złożonego oświadczenia majątkowego wynika również, że nie posiada on jakichkolwiek składników materialnych, które w razie zbycia mogłyby stanowić źródło środków pozwalających na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Dodatkowo wskazać należy, że nie znaleziono podstaw do zakwestionowania wiarygodności złożonych w druku formularza oświadczeń, co pozwala przyjąć, że odpowiadają one rzeczywistości. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.