II SA/Gl 131/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. Jawna w upadłości układowej w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o zezwoleniu na zajęcie pasa drogowego w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy "A" Sp. Jawna w upadłości układowej w P. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych argumentując swój wniosek wysokimi kosztami (2.000 zł), które będzie musiała ponieść w związku z zainicjowaniem dziesięciu postępowań sądowych przed tut. Sądem. Spółka zaznaczyła, że w postępowaniach toczących się przed sądami powszechnymi uwzględnianie były jej wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści formularza wynika, że wartość środków trwałych wnioskodawcy to kwota 619.686,24 zł, ubiegły rok obrotowy Spółka zamknęła stratą w wysokości 1.821.853,63 zł, zaś na dzień 31 stycznia 2014 r. na jej rachunkach bankowych znajdowała się kwota 154,71 zł, a w kasie Spółki kwota 676,35 zł. Pismem z dnia 5 marca 2014 r. referendarz sądowy zobowiązał stronę skarżącą do uprawdopodobnienia okoliczności dotyczących jej stanu majątkowego poprzez: - nadesłanie sprawozdania finansowego za 2013 r., - nadesłania wykazu należności na dzień 31 grudnia 2013 r. wraz z podaniem wysokości odpisów aktualizacyjnych oraz terminów wymagalności. Wezwanie to, skierowane na podanych przez stronę adres nie zostało odebrane. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym wówczas, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że użyte w przywołanym przepisie sformułowanie "wykaże" wskazuje na to, iż inicjatywa dowodowa w zakresie uwiarygodnienia swojej trudnej sytuacji materialnej spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. W rozpoznawanej sprawie, w oparciu o przedstawione w druku formularza informacje trudno obiektywnie stwierdzić, że strona skarżąca nie dysponuje możliwościami zdobycia środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Pomimo wezwania strona skarżąca w żaden sposób nie uprawdopodobniła, że jej sytuacja materialna uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania. Nie wiadomo tym samym, czy wykazana w druku formularza strata powiększa się, czy też pomniejsza. Samo wystąpienie straty nie oznacza bowiem jeszcze, że podmiot prowadzący działalność gospodarczą nie ma możliwości samodzielnego poniesienia kosztów sądowych, albowiem strata jest pojęciem bilansowym i dopiero analiza informacji płynących z treści bilansu pozwala ustalić, czy rzeczywiście zachodzą podstawy do uwzględnienia złożonego wniosku. Brak danych na temat rodzaju należności, a w szczególności ich charakteru (długo, czy krótkoterminowe), a także ich struktury wyklucza jednoznaczne stwierdzenie, że sytuacja materialna Spółki uniemożliwia jej poniesienie kosztów sądowych. Co więcej, z dołączonego do druku formularza orzeczenia (postanowienia Sądu rejonowego w C. z dnia [...] r. sygn. akt [...]) wynika, że ogłaszając upadłość Spółki przewidziano możliwość zawarcia układu a to ze względu na prawdopodobieństwo osiągnięcia dochodów, z których mogą zostać zaspokojeni dłużnicy. Biorąc pod uwagę wielkość planowanych dochodów a także rozmiar zobowiązań, do pokrycia których Spółka jest zobowiązana uznano, że poniesienie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego jest dla strony możliwe. Zauważyć ponadto trzeba, że z samego faktu, iż w postępowaniach toczących się przed sądami powszechnymi Spółka była zwalniana od kosztów sądowych nie da się wyprowadzić ogólnej tezy, że za każdym razem, gdy zainicjuje ona postępowanie sądowe, jej wniosek o zwolnienie od kosztów zostanie uwzględniony. Abstrahując bowiem od tego, że kryteria zwolnienia od kosztów sądowych są w postępowaniu cywilnym sformułowane w odmienny sposób aniżeli ma to miejsce w przypadku postępowania sądowoadministracyjnego, wskazać przyjdzie, że bez dokładnej wiedzy na temat wysokości potencjalnych kosztów takich postępowań oraz sytuacji Spółki z chwili rozpatrywania jej wniosku nie sposób sformułować w tej materii jakichkolwiek wniosków o generalnym charakterze. Reasumując, skarżąca Spółka nie może w tej sytuacji oczekiwać, że jej wniosek zostanie uwzględniony, skoro istnieje zbyt wiele niejasności dotyczących jej rzeczywistej sytuacji majątkowej, których w toku postępowania nie rozwiano. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.