II SA/Gl 131/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie : Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska - Banacka po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T.G. i L.P-G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego z urzędu p o s t a n a w i a : utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 27 kwietnia 2017 r. W dniu [...] r. skarżący złożyli do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego z urzędu. W treści tego formularza oświadczyli, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostają wraz z dwoma niepracującymi synami oraz matką skarżącej, a w skład ich majątku wchodzi lokal mieszkalny o pow. 75 m2 i wartości około 150.000,00 zł, nieruchomość rolna o pow. 3,7 ha i wartości również około 150.000,00 zł a także nieruchomość o pow. 520 m2 i wartości 31.200,00 zł. Wnioskodawcy zaznaczyli, że zarówno lokal mieszkalny jak i nieruchomość rolna obciążone są hipotekami, nie posiadają oni żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości 5.000 zł, natomiast mają oni wierzytelność o wartości 450.000,00 zł. Źródłem ich utrzymania się jest działalność gospodarcza prowadzona przez L.P-G. oraz emerytura jej matki w wysokości 1500 zł. Wnioskodawcy zaznaczyli również, że posiadają inne zobowiązania względem podmiotów prywatnych oraz ZUS i Gminy R.. Na wezwanie referendarza sądowego nadesłano dokumenty obrazujące poziom ich miesięcznych wydatków, dochody matki skarżącej, dokumentację prowadzoną na potrzeby działalności gospodarczej skarżącej oraz dokumenty potwierdzające, że T.G. jest osobą bezrobotną, pozbawioną prawa do zasiłku Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2017 r. referendarz sądowy oddalił wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych oraz umorzył postępowanie w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego. W jego uzasadnieniu wskazano, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, która przynosi dochód, od stycznia do marca 2017 r około 6500 zł. Ponadto wskazano, że skarżący utrzymują pełnoletnich synów którzy nie pracują mimo, obecna koniunktura na ryku pracy pozwala na znalezienie zatrudnienia a z nadesłanych dokumentów nie wynika, aby potomstwo skarżących nie było w stanie zatrudnienia znaleźć, np. z przyczyn zdrowotnych. Co do zobowiązań finansowych skarżących wskazano, że część z nich nie ma charakteru wymagalnego, części skarżący nie udokumentowali a ponadto zobowiązania prywatnoprawne nie mogą mieć pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi. Powyższe postanowienie skarżący zaskarżyli sprzeciwem. Do sprzeciwu dołączono wydruki postanowień sądów powszechnych przyznających skarżącym prawo pomocy a także PIT za 2016 r. skarżącej. W sprzeciwie zarzucono, że matka skarżącej nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oraz, że działalność skarżącej od lat przynosi tylko stratę. A majątek skarżących nie może zostać spieniężony gdyż jest obciążony hipoteką lub zajęty przez komornika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył , co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, iż w myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej w skrócie P.p.s.a., w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 245 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżący wnieśli o zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego czyli o prawo pomocy w zakresie całkowitym, zatem do przyznania prawa pomocy konieczne jest uznanie, że skarżący nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, iż sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie, skarżący nie wykazali bowiem w sposób dostateczny, aby znajdowali się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wskazanym zakresie. Dla oceny sytuacji majątkowej skarżących konieczne jest wykazanie dochodów wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. Tymczasem strona jedynie oświadczyła, że jeden z synów jest osobą bezrobotną a drugi jest studentem. Strona nie nadesłała żadnych dokumentów w celu potwierdzenia tych okoliczności. Referendarz sądowy, słusznie przyjął, że w niniejszej sprawie skarżący mogą dysponować środkami pozwalającym na pokrycie kosztów postępowania. Pomimo, że działalność gospodarcza skarżącej w roku 2016 r. praktycznie nie przyniosła dochodu to w pierwszym kwartale 2017 r. wyniosła około 6500 zł, Do tego należy doliczyć stały miesięczny dochód matki skarżącej w wysokości 1158 zł netto. Fakt że zarówno skarżący T.G. jak i dorośli synowie skarżących mimo nie wykazania obiektywnych przeszkód nie podejmują żadnego zatrudnienia pozwala sądzić, że sytuacja finansowa w rodzinie skarżących nie została przedstawiona w sposób kompletny i przekonujący. Odnosząc się do kwestii ustanowienia doradcy podatkowego to ze względu na przedmiot skargi doradca podatkowy nie mógłby reprezentować skarżących w niniejszym postępowaniu, a wobec tego wniosek o jego ustanowienie jest bezprzedmiotowy i jako taki musiał ulec umorzeniu. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 260 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.