II SA/Gl 1312/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 22 sierpnia 2025 r. nr SKO IV 424 433/2025 w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia 24 czerwca 2025 r. nr [...], 2. uchyla decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia 13 maja 2025 r. nr [...], 3. uchyla decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia 14 kwietnia 2025 r. nr [...], 4. uchyla decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 5 marca 2025 r. nr [...]. . UZASADNIENIE . Prezydent Miasta B. decyzją z 15 stycznia 2024 r. nr [...] odmówił przyznania M. B. (dalej jako strona lub skarżący) prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką wobec nie spełniania warunku określonego w art. 17 ust. 1b ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390). Z powyższą decyzją nie zgodziła się strona, która wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku – Białej. W odwołaniu tym wyraziła swoje niezadowoleni z otrzymanej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku – Białej decyzją z 4 marca 2024 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchyliło w całości decyzję Prezydenta Miasta B. z 15 stycznia 2024 r. o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i przyznało wyżej wymienionemu świadczenie pielęgnacyjne od 1 listopada 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. w wysokości 2458 zł. oraz od 1 stycznia 2024 r. w wysokości 2988 zł. miesięcznie. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że strona spełnia wymogi do otrzymania wnioskowanego świadczenia. Postanowieniem z 5 lutego 2025 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 145 § 1 pkt. 4, art. 147, art. 149 § 1 i art. 148 Kodeksu postępowania administracyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku – Białej postanowiło wznowić z urzędu postępowanie administracyjne zakończone wyżej wymienioną decyzją ostateczną. Równocześnie mocą postanowienia z 5 lutego 2025 r. nr [...] wydanego przez wskazany organ na podstawie art. 152 w związku z art. 126 powyższego Kodeksu wstrzymano wykonanie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku – Białej z dnia 4 marca 2024 r. Przywołany powyżej organ decyzją z 5 marca 2025 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt. 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił w całości własną decyzje z 4 marca 2024 r. o przyznaniu stronie świadczenia pielęgnacyjnego i orzekł o uchyleniu w całości decyzji Prezydenta Miasta B. z 15 stycznia 2024 r. o odmowie przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad matką i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia podkreślono, że w sprawie tej wyszły na jaw nowe okoliczności, które istniały w dniu wydania decyzji, a nie były znane organowi ją podejmującemu. Wskazaną okolicznością było pobieranie przez stronę od 22 stycznia 2024 r. świadczenia emerytalnego, którego pierwsza wypłata miała miejsce w styczniu 2024 r. W uzasadnieniu tej decyzji zamieszczono wskazania dla organu pierwszej instancji co do dalszego prowadzenia postępowania i podkreślono, że organ pierwszej instancji nie dysponował informacjami o posiadaniu przez stronę prawa do świadczenia emerytalnego, a tym samym obowiązany jest podjąć rozstrzygnięcie przy uwzględnieniu tej okoliczności. Prezydent Miasta B. decyzją z 14 kwietnia 2025 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 104 i art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 17, 20 ust. 3 art. 24, art. 32 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 323) i art. 63 ustawy z 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429) przyznał stronie prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką w okresie od 1 listopada 2023 r. do 30 listopada 2023 r. w wysokości 2458,00 zł oraz w okresie od 1 grudnia 2023 r. do 20 grudnia 2023 r. w wysokości 1 585,90 zł. W uzasadnieniu decyzji przedstawił argumentację przemawiającą za przyznaniem świadczenia na wskazany okres. Wskazany powyżej organ decyzją z 13 maja 2025 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 104 i art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 17, 20 ust. 3 art. 24, art. 32 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych i art. 63 ustawy z 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym odmówił stronie przyznania prawa od świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką od 21 grudnia 2023 r. na stałe. W uzasadnieniu decyzji organ ten podniósł, że strona posiada świadczenie emerytalne. Następstwem przywołanej powyżej decyzji Prezydent Miasta B. decyzją z 24 czerwca 2025 r. nr [...] uznał, że zrealizowane na rzecz strony świadczenia w formie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matka w okresie od 21 grudnia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2024 r. w wysokości 36 728,20 zł. są świadczeniami nienależnie pobranymi. W uzasadnieniu decyzji organ ten przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, a także przywołał leżące u podstaw podjętego rozstrzygnięcia przepisy prawa. Podkreślił, że skoro strona nie poinformowała organu administracji publicznej o zmianie sytuacji faktycznej w sprawie w związku z otrzymaniem świadczenia emerytalnego, a z uwagi na pouczenie w trybie art. 25 ustawy o świadczeniach rodzinnych uznano, że przedmiotowe świadczenie jest nienależnie pobranym i podlega zwrotowi. Z powyższą decyzją strona nie zgodziła się i wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku – Białej. W uzasadnieniu stwierdziła, że nie była skutecznie pouczona o obowiązku zgłoszenia zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych. Pouczenie, na które powołuje się organ pierwszej instancji, nie zostało mu doręczone w sposób umożliwiający jego zrozumienie i zastosowanie. Tym samym brak prawidłowego pouczenia wyklucza możliwość uznania świadczeń za nienależnie pobrane, zgodnie z art. 30 ust. 2 pkt. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz w orzecznictwie sądów administracyjnych. Strona podniosła, że nie działała w zamiarze obejścia prawa ani nie zatajała informacji. W ocenie strony działał w dobrej wierze i wykonywał rzeczywistą i całodobową opiekę nad matką. Wyjaśnił, że złożył wniosek o zawieszenie wypłaty emerytury, które to zawieszenie eliminuje negatywną przesłankę przyznania przedmiotowego świadczenia. W odwołaniu tym odwołał się do naruszenia przez organ administracji publicznej art. 2 i art. 32 Konstytucji RP, gdyż rażąco rygorystyczne podejście do wykładni art. 17 ust. 5 pkt. 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, bez uwzględnienia kontekstu faktycznego prowadzi do sytuacji niesprawiedliwej, w której osoba faktycznie sprawująca opiekę zostaje pozbawiona wsparcia. Podkreślił, że jego obecna sytuacja życiowa to jest opieka na osobą niepełnosprawną, choroba oraz bardzo niskie dochody sprawiają, że zwrot rzekomo nienależnie pobranych świadczeń jest niewykonalny i społecznie niesprawiedliwy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku – Białej decyzją z 22 sierpnia 2025 r. nr SKO IV 424/433/2025 wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji przedstawiono wpierw dotychczasowy przebieg postępowania oraz przywołano przepisy prawa leżące u podstaw podejmowanego rozstrzygnięcia. Przedstawiając stan faktyczny podkreślono, że negatywna przesłanka przewidziana treścią art. 17 ust. 5 pkt. 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych zostaje zlikwidowana od momentu prawnego zawieszenia emerytury czy renty. Tym samym osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera świadczenie emerytalne, winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń poprzez rezygnację z pobierania świadczenia niższego, którym w rozpoznawanej sprawie jest emerytura. Wybór ten może zostać zrealizowany poprzez złożenie do organu emerytalno-rentowego wniosku o zawieszenie prawa do emerytury. Wniosek taki jest podstawą do jej zawieszenia, a czynność ta skutkuje wstrzymaniem wypłaty emerytury począwszy od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty. Organ odwoławczy zaznaczył, że strona od 21 grudnia 2023 r. uprawniona była do świadczenia emerytalnego. W marcu 2025 r. strona złożyła wniosek o wstrzymanie wypłaty przedmiotowej emerytury, jednakże po otrzymaniu negatywnej decyzji organu pierwszej instancji wystąpiła o wznowienie wypłaty świadczenia emerytalnego. W świetle powyższego stronie przysługiwało świadczenie pielęgnacyjne do 20 grudnia 2023 r. a od 21 grudnia 2023 r. strona uprawniona jest do świadczenia emerytalnego. W dalszej części uzasadnienia odniesiono się do podstawowego zarzutu odwołania, a mianowicie braku prawidłowego pouczenia o prawach i obowiązkach przysługujących stronie w ramach przedmiotowego postępowania. Podkreślono, że skarżący we wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego był pouczony o ciążących na nim obowiązku, jak również w decyzji organu odwoławczego z 4 marca 2024 r. przyznającej mu to świadczenie. O otrzymaniu świadczenia emerytalnego strona nie poinformowała organów administracji publicznej, a tym samym wyczerpana została przesłanka pobrania nienależnego świadczenia. Z powyższą decyzją nie zgodziła się strona, która wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej podniesiono zarzut naruszenia postanowień art. 17 ust. 5 pkt. 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie do okresu po 1 stycznia 2024 r., w sytuacji gdy przepis ten został uchylony; art. 30 ust. 2 pkt. 1 powyższej ustawy poprzez błędne uznanie świadczenia za nienależnie pobrane mimo braku skutecznego pouczenia. Obok naruszeń przepisów prawa materialnego podniesiono zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, nieuwzględnienie dobrej wiary strony oraz pominięcie aktualnego stanu prawnego; zasad konstytucyjnych: proporcjonalności, zaufania obywatela do organów państwa, ochrony praw nabytych oraz zakazu nadmiernego formalizmu (art. 2, art./. 32 i art. 64 Konstytucji RP). W skardze tej podniesiono zarzut pominięcia trudnej sytuacji życiowej strony, co narusza art. 138 § 2 powyższego Kodeksu. W oparciu o przedstawione zarzuty wystąpił o uchylenie kwestionowanych decyzji. W motywach skargi przedstawione zostały argumenty, które w ocenie strony uzasadniają jej uwzględnienie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku – Białej wniosło o jej oddalenie i przywołało analogiczną argumentację do tej, która została zaprezentowana w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 powyższej ustawy wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie może natomiast kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. W tym kontekście uznano, że skargę w niniejszej sprawie należało uwzględnić. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) wykazała bowiem, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, które miało wpływ na wynik sprawy i dlatego należało ją wyeliminować z obrotu prawnego. Na wstępie tego uzasadnienia podkreślić należy, że zgodnie z art. 134 ust. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Po myśli zaś art. 135 tej ustawy sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przywołanie powyższych przepisów jest istotne z tego powodu, że Sąd rozpoznając przedmiotową skargę jest zobowiązany wyjść poza jej granice. W szczególności należy dostrzec, że w ramach prowadzonych przez organy administracji postępowań administracyjnych prowadzonych w trybie zwykłym i nadzwyczajnym doszło do naruszenia prawa, które rzutuje na wszystkie późniejsze akty wydane przez wskazane organy administracji publicznej. Przeprowadzona kontrola podejmowanych w rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięć wykazała, że postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku – Białej z 5 lutego 2025 r. o wznowieniu postępowania administracyjnego zakończonego decyzją tego organu z 4 marca 2024 r. oraz o wstrzymaniu wykonania decyzji z 4 marca 2024 r. miały swoje umocowanie w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, a tym samym do tego etapu prowadzonego postępowania sąd nie zgłasza żadnych uwag. Odmiennie sytuacja przedstawia się w przypadku rozstrzygnięcia podjętego w oparciu o postanowienia art. 151 § 1 pkt. 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie wypowiadający się w sprawie organ administracji publicznej w następstwie wznowionego postępowania uchylił w całości własną decyzję z 4 marca 2024 r. oraz uchylił decyzję organu pierwszej instancji z 15 stycznia 2024 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Mając na uwadze przywołane rozstrzygnięcie wypowiadającego się w sprawie organu administracji publicznej, zwrócić uwagę należy na treść art. 151 § 2 pkt. 2 przywoływanego Kodeksu. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Warto dostrzec, że tożsamy zwrot występuje w przypadku art. 138 § 1 pkt. 2 tego Kodeksu, w którym to stanowi się, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Z treści obu przywołanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że w tego typu przypadkach organ podejmujący rozstrzygnięcie obowiązany jest rozstrzygnąć sprawę co do istoty, a tym samym wskazane przepisy wyłączają możliwość wydania decyzji, mocą której zostanie uchylona decyzja organu pierwszej instancji i sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. Zauważyć należy, że w omawianym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny wypowiadał się w początkowym okresie swojego istnienia i uczynił to w wyroku z 26 września 1983 r. I SA 634/83 (ONSA z 1983 r. nr 2 poz. 76). W wyroku tym stwierdzono, że z treści art. 151 § 1 pkt. 2 Kodeksu postępowania administracyjnego wynika, że decyzja zapadła w wyniku wznowienia postępowania musi rozstrzygać istotę sprawy, nie może natomiast orzekać o przekazaniu sprawy niższej instancji do ponownego rozpatrzenia (wyrok przywołany za B. Adamiak. /w/ B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2021 r. s. 945). Przywołany tu pogląd jest aktualny i podzielany zarówno w doktrynie prawa administracyjnego oraz w orzecznictwie sądów administracyjnych, a to oznacza, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bilsku – Białej z 5 marca 2025 r. wydana została z naruszeniem postanowień art. 151 § 1 pkt. 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Rozważenia wymaga jedynie to, czy wydanie tej decyzji wyczerpuje znamiona rażącego naruszenia prawa, czy tylko naruszenia prawa. Dostrzec należy, że z rażącym naruszeniem prawa nie spotykamy się wówczas, gdy organ dochodzi do wadliwego rozumienia przepisu prawa w następstwie przeprowadzonego procesu wykładni. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie składu orzekającego spotykamy się z tego typu sytuacją, a to oznacza, że brak jest podstaw dla stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji z 5 marca 2025 r., co oznacza, że wyczerpana została przesłanka uwzględnienia wniesionej skargi przewidziana treścią art. 145 1 pkt. 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a mianowicie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Tym samym decyzję taką należy uchylić i usunąć z obrotu prawnego. Przyjęcie takiego rozstrzygnięcie rodzi skutki dla wszystkich innych rozstrzygnięć, które swój byt prawny czerpią z wydania wskazanej decyzji z 5 marca 2025 r. Skoro bowiem z porządku prawnego eliminowana jest decyzja leżąca u podstaw całego zbioru rozstrzygnięć podejmowanych przez organy administracji obu instancji oznacza to, że rozstrzygnięcia te obarczone są również wadą przewidzianą postanowieniami art. 145 § 1 pkt. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, a mianowicie decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Oznacza to, że w przypadku wszystkich tych rozstrzygnięć występuje przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego. Mając na uwadze treść art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b ustawy Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi wystąpienie przesłanki wznowienia postępowania uzasadnia uwzględnienie wniesionej do sądu skargi. Następstwem powyższych rozważań jest uchylenie: decyzji Prezydenta Miasta – B. z 14 kwietnia 2025 r. o przyznaniu skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 1 listopada 2023 r. do 20 grudnia 2023 r.; decyzji tegoż organu z 13 maja 2025 r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od 31 grudnia 2023 r.; decyzji przywoływanego organu z 24 czerwca 2025 r. uznającej pobranie przez skarżącego nienależnego świadczenia z tytułu opieki nad matką w okresie od 21 grudnia 2023 r. do 31 grudnia 2024 r. w wysokości 36 728,20 zł.; a także zaskarżonej decyzji Samorządowego kolegium Odwoławczego w Bielsku – Białej z 22 sierpnia 2025 r. utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji z 24 czerwca 2025 r. Wyeliminowanie z obrotu prawnego wszystkich wydanych w sprawie decyzji w ramach wznowienia postępowania oraz wydanych w ramach ponownie prowadzonego postępowania, a także decyzji będących ich następstwem powoduje, że sprawa trafia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku – Białej celem rozpoznania sprawy co do istoty. Dopiero po wydaniu stosownego rozstrzygnięcia przez wskazany organ możliwe będzie podjęcie dalszych czynności o charakterze proceduralnym, tak aby przedmiotową sprawę doprowadzić do stanu pozwalającego zakończyć wszczęte postępowanie administracyjne. Podstawa uwzględnienia wniesionej skargi jak również podstawy uzasadniające eliminację z obrotu prawnego wymienionych powyżej decyzji pozwala składowi orzeczniczemu na ograniczenie się w niniejszych motywach do stwierdzenia, że wystąpiły przesłanki uwzględnienia wniesionej skargi z uwagi na wyczerpanie przesłanki uzasadniającej wznowienie postępowania administracyjnego. Wyeliminowanie powyższych decyzji, mocą niniejszego wyroku pozwoli na uniknięcie podejmowania przez uprawnione organy administracji publicznej rozstrzygnięć w tym zakresie i generowania zbędnych postępowań administracyjnych, a także na komplikowanie sytuacji procesowej w jakiej znajduje się skarżący. Powyższe stwierdzenie nie oznacza, aby skład orzekający nie odniósł się do zarzutów podniesionych przez skarżącego w skardze do tutejszego Sądu. Jako pierwszy podniesiono zarzut naruszenia postanowień art. 17 ust. 5 pkt. 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie do okresu po 1 stycznia 2024 r., w sytuacji gdy przepis ten został uchylony. Tak sformułowany zarzut nie może być uznany za trafnie sformułowany. Ocena taka wynika z tego, że skarżący nie dostrzegł, że w art. 63 ustawy o świadczeniu wspierającym zamieszczono przepisy intertemporalne, które odnoszą się do sytuacji prawnej osób, które do 31 grudnia 2023 r. nabyły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, jednakże nie otrzymały stosownego rozstrzygnięcia. Regulacje te mają zastosowanie do skarżącego i co należy zaznaczyć, organy administracji obu instancji w rozstrzygnięciach podejmowanych w 2024 r. okoliczność tę uwzględniły. Jako kolejny zarzut podniesiono naruszenie postanowień art. 30 ust. 2 pkt. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez błędne uznanie świadczenia za nienależnie pobrane mimo braku skutecznego pouczenia. Ustosunkowanie się do tak sformułowanego zarzutu wymaga przywołania treści wskazanego przepisu. Zgodnie z tym przepisem za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się: świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych lub zmniejszenie wysokości przysługujących świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania. W rozpoznawanej sprawie fakt nie przekazania przez skarżącego informacji o pobieraniu świadczenia emerytalnego nie budzi wątpliwości. Okoliczność ta miała znaczenie dla uzyskania przedmiotowego świadczenia, albowiem stosownie do postanowień art. 17 ust. 5 pkt. 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych w wersji do 31 grudnia 2023 r. okoliczność ta stanowiła przesłankę negatywną do otrzymania wskazanego świadczenia, dopiero skuteczne zawieszenie tego prawa otwierało możliwość pobierania świadczenia pielęgnacyjnego. Tym samym nie budzi wątpliwości to, że przywoływana tu okoliczność ma znaczenie dla finalnego rozstrzygnięcia w sprawie. Skarżący utrzymuje, że nie był pouczony w prawidłowy sposób o obowiązującym stanie prawnym. Stanowisko organów administracji jest w tym zakresie odmienne. Przyjdzie zatem odwołać się do zalegających w sprawie dokumentów i zwrócić uwagę, że już wniosek o przyznanie przedmiotowego świadczenia zawiera wszystkie niezbędne informacje w tym zakresie. Zamieszczenie tych informacji w stosownym wniosku nie oznacza jeszcze tego, że strona postępowania została prawidłowo pouczona, jednakże to tylko od danej osoby zależy, czy zapoznała się z treścią całego wniosku czy tylko z tymi elementami, które ją interesowały. Podnoszenie na obecnym etapie tego, że organ jej nie pouczył nie może być uznane za skuteczne, albowiem skarżący sam wypełnił przedmiotowy wniosek i zapoznawał się z jego treścią. W przypadku wątpliwości powinien zwrócić się do organu o rozwianie ewentualnych wątpliwości. Dodatkowo podnieść należy, że w uzasadnieniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku – Białej z 4 marca 2024 r. znajdują się pouczenia odnoszące się do zmian w sytuacji osobistej i dochodowej, które mają wpływ na prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Tym samym twierdzenia skarżącego, że nie był informowany o konieczności powiadomienia organu administracji o uzyskaniu świadczenia emerytalnego nie mogą zostać uznane za wiarygodne. Skarżący został o tym poinformowany zarówno we wniosku jak i we wskazanej decyzji, nadto zamieszczono tam informacje o konsekwencji naruszenia tego obowiązku. Oznacza to, że skarżący ze świadomością pobierał równolegle świadczenie emerytalne i świadczenie pielęgnacyjne. Na marginesie powyższych rozważań przyjdzie zauważyć, że stosownie do postanowień art. 30 ust. 2 pkt. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenia rodzinne przyznane na podstawie decyzji, której następnie stwierdzono nieważność z powodu jej wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa albo świadczenie rodzinne przyznane na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia rodzinnego. Przywołany tu przepis może być uznany za kolejną autonomiczną przesłanką uznania pobrania przez skarżącego nienależnego świadczenia. Powyższa okoliczność powinna pozostawać w polu widzenia organów administracji rozpoznających przedmiotową sprawę. Obok naruszeń przepisów prawa materialnego, w skardze podniesiono zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych. Tak sformułowany zarzut w rozpoznawanej sprawie nie jest trafny, albowiem organy administracji w sposób pełny ustaliły stan faktyczny i w ocenie składu orzekającego nie występują okoliczności, które rodziłyby wątpliwości, a miałyby istotne znaczenie dla podejmowanego rozstrzygnięcia. W skardze skarżący podniósł zarzut nieuwzględnienie dobrej wiary strony oraz pominięcie aktualnego stanu prawnego. W kontekście tak sformułowanych zarzutów przyjdzie zwrócić uwagę skarżącemu, co zresztą zostało zaznaczone na wstępie rozważań czynionych przez ten sąd, że sądy administracyjne kontrolują legalność decyzji administracyjnych, a tym samym elementy dobrej wiary czy też zasad współżycia społecznego, o ile nie są treścią normy prawa materialnego, nie są brane pod uwagę, albowiem nie stanowią one podstawy prawnej działań podejmowanych przez organy administracji publicznej. Z kolei zarzut pominięcia aktualnego stanu prawnego uznać należy za niezrozumienie przez skarżącego reguł, które rządzą porządkiem prawnym. Gdyby podzielić zarzut skarżącego w tym zakresie, to tym samym nie mógłby od w sposób skuteczny ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ od 1 stycznia 2024 r. świadczenie takie przysługuje wyłącznie z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem do ukończenia 18 roku życia. W tej sytuacji, skoro do pobrania świadczenia mają zastosowanie przepisy przejściowe to w analogiczny sposób widzieć należy regulacje mówiące o pobraniu nienależnego świadczenia. Na marginesie jedynie można zaznaczyć, że treść art. 30 przywołana powyżej jest w wersji obecnie obowiązującej, tym samym organy administracji nie pominęły aktualnego stanu prawnego, a tym samym zarzut ten nie jest trafny. W skardze do tutejszego Sądu skarżący podniósł zarzut naruszenia zasad konstytucyjnych: proporcjonalności, zaufania obywatela do organów państwa, ochrony praw nabytych oraz zakazu nadmiernego formalizmu (art. 2, art. 32 i art. 64 Konstytucji RP). Przeprowadzone powyżej rozważania pozwalają uznać, że tak sformułowany zarzut nie znajduje umocowania w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy jak również w stanie prawnym. Podnoszony przez skarżącego zarzut naruszenia zasady proporcjonalności polegający na przekroczeniu adekwatności ingerencji przez organy administracji w jego prawa nie może być podzielony, ponieważ wskazane organy jedynie uruchomiły stosowne postępowania zmierzające do unormowania sytuacji w sposób odpowiadający porządkowi prawnego. Dostrzeżone uchybienia w tym zakresie, które spowodowały uwzględnienie wniesionej skargi, nie niweczą trafności działań podejmowanych przez wypowiadające się w sprawie organy administracji publicznej. Sygnalizowany zarzut naruszenia ochrony praw nabytych także nie jest trafny, ponieważ instytucja wznowienia postępowania jest formą nadzwyczajną weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych. Wprowadzenie wskazanej procedury do porządku prawnego oznacza, że prawa nabyte w sposób naruszający prawo nie mogą podlegać stosownej ochronie. W skardze tej podniesiono zarzut pominięcia trudnej sytuacji życiowej strony, co narusza art. 138 § 2 powyższego Kodeksu. Także i ten zarzut skarżącego nie jest trafny, ponieważ w zakresie ustalenia pobrania nienależnego świadczenia okoliczność ta nie jest brana pod uwagę. Przepisy prawa nie przewidują respektowania takiej przesłanki w ramach postępowania o ustalenie nienależnie pobranego świadczenia. Przywoływana tu okoliczność ma znaczenie w ramach odrębnego i autonomicznego postępowania związanego z umorzeniem kwot nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczenia terminu płatności albo rozłożenia na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. Wskazania co do dalszego prowadzenia przedmiotowego postępowania zostały zamieszczone powyżej, tym samym zbędne jest ich powielanie. Mając na uwadze przeprowadzone rozważania Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzający ją decyzję organu pierwszej instancji z 24 czerwca 2025 r., jak również uchylił decyzje Prezydenta Miasta B. z 13 maja 2025 r. o podanym numerze jak również decyzję z 14 kwietnia 2025 r o podanym numerze a także decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 5 marca 2025 r. o podanym numerze działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.