II SA/Gl 1316/10

WyrokWSA w Gliwicach2011-05-20

Skład orzekający: Łucja Franiczek, Elżbieta Kaznowska, Ewa Krawczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do orzeczenia rozbiórki obiektu budowlanego w przypadku, gdy inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów do jego legalizacji w wyznaczonym terminie, pomimo możliwości takiej legalizacji?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do orzeczenia rozbiórki obiektu budowlanego, jeśli inwestor nie przedłoży wymaganych dokumentów do jego legalizacji w wyznaczonym terminie. Brak przedłożenia dokumentów uniemożliwia ocenę inwestycji i stanowi podstawę do nakazania rozbiórki na mocy art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego. Przepisy te nie przewidują możliwości odstąpienia od nakazu rozbiórki w takich okolicznościach, nawet z powołaniem się na zasady współżycia społecznego.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę murowanego obiektu garażowo-gospodarczego z powodu niewykonania obowiązków nałożonych postanowieniem. Inwestor przyznał częściowe przekroczenie granicy nieruchomości i zadeklarował dobrowolną rozbiórkę tej części. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję w części i orzekł rozbiórkę garażu dwustanowiskowego, wskazując na samowolną budowę bez pozwolenia i nieprzedłożenie wymaganych dokumentów do legalizacji. Inwestor zaskarżył decyzję, zarzucając wadliwe ustalenie stanu faktycznego (budynek jako gospodarczy, a nie garaż) oraz naruszenie prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2011 r. sprawy ze skargi I. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. ( dalej PINB ) decyzją nr [...] z dnia [...] r. na podstawie art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (t.j. Dz. U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm., dalej – Prawo budowlane ), nakazał I. G. rozbiórkę murowanego obiektu garażowo – gospodarczego zlokalizowanego na działce przy ul. [...] w K. Zdaniem organu pierwszej instancji nakaz rozbiórki uzasadnia fakt niewykonania przez I. G. obowiązków nałożonych na niego postanowieniem z dnia [...]r. nr [...], pomimo zobowiązania go do usunięcia nieprawidłowości postanowieniem tego organu nr [...] z dnia [...] r. W odwołaniu od powyższej decyzji I. G. przyznał, że objęty zaskarżoną decyzją obiekt na długości około 2 metrów znajduje się poza granicą jego nieruchomości, jednak przekroczenie granicy nastąpiło przez pomyłkę. Jednocześnie odwołujący zadeklarował, że do końca października 2010 r. dobrowolnie rozbierze tę część garażu, a następnie zwróci się do organu o umorzenie postępowania na podstawie art. 7 kpa ze względu na słuszny interes strony postępowania. W ocenie odwołującego, po dokonanej częściowej rozbiórce obiektu będzie on pełnił funkcję budynku gospodarczego o całkowitej powierzchni nie przekraczającej 25 m² i nie będzie zagrażał życiu i zdrowiu innych ludzi, a powyższe okoliczności będą uzasadniały decyzję o umorzeniu postępowania w zakresie rozbiórki pozostałej części tego obiektu. I. G. podniósł, że takie rozstrzygnięcie będzie zgodne z zasadą praworządności oraz słusznego interesu społecznego i interesu strony. Ponadto odwołujący zwrócił uwagę, że nie doręczono mu postanowienia PINB nr [...]. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. ( dalej WINB ) zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...] wskazując na art. 138 § 1 pkt 2 kpa, uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia obiektu podlegającego rozbiórce i orzekł, że rozbiórce podlega murowany garaż dwustanowiskowy zlokalizowany na posesji przy ul. [...] w K. Jednocześnie w pozostałym zakresie decyzję tę utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w dniu [...] r. wszczęto na wniosek J. A. postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej budowy garażu dwustanowiskowego przy ul. [...] w K. Podczas przeprowadzonych w sprawie oględzin przedmiotowej nieruchomości, w których brał udział jedynie wnioskodawca ustalono, że objęty wnioskiem obiekt stanowi dwustanowiskowy murowany garaż o wymiarach około 7,90 x 6,10 wybudowany w latach [...] – [...] Garaż ten według J. A. został wybudowany bez pozwolenia budowlanego. Organ drugiej instancji wskazał, że w aktach sprawy znajduje się protokół oględzin datowany na dzień [...] r., z którego wynika, że w latach [...]–[...] dokonano, bez pozwolenia budowlanego, rozbudowy budynku poprzez jego poszerzenie o ok. 10 m. i wydłużenie o ok. 2 m. W wydłużonej części powstało pomieszczenie gospodarcze i sanitarne. W ramach robót wykonano nową konstrukcję więźby dachowej i pokrycia. I. G. zeznając do protokołu przesłuchania oświadczył, że przed dokonaniem rozbudowy był to obiekt drewniany, zelektryzowany, uzbrojony w media i zadaszony. W latach [...] - [...] dokonano rozbiórki konstrukcji drewnianej i wzniesiono obiekt murowany, który jest szerszy o około 1 metr i dłuższy 2 metry od poprzedniego obiektu. Zdaniem inwestora i właściciela działki na której mieści się wskazana nieruchomość, nie uległo zmianie przeznaczenie spornej nieruchomości i nadal pełni ono funkcję pomieszczenia do składowania materiałów i narzędzi. Postanowieniem organu pierwszej instancji z dnia [...]r. nr [...] I. G. został zobowiązany do przedłożenia dokumentów wskazanych w art. 48 ust. 3 Prawo budowlane. W odpowiedzi odwołujący przedłożył 4 egzemplarze niepodpisanych szkiców określonych jako projekt budowy garażu wolnostojącego dwustanowiskowego oraz kserokopie mapy zasadniczej i kserokopie odpisu zupełnego z księgi wieczystej. Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] organ zobowiązał inwestora do usunięcia w terminie do [...]r. dostrzeżonych braków w przedłożonej dokumentacji. Powyższe wezwanie pozostało bez odpowiedzi. Organ odwoławczy w pierwszej kolejności zwrócił uwagę na uchybienia jakich dopuścił się organ pierwszej instancji. Organ drugiej instancji wskazał, że zarówno zaskarżona decyzja PINB w K. nr [...]z dnia [...]r. jak i postanowienie nr [...]z dnia [...] r. nie zawierały uzasadnienia. Podkreślił także, że sposób dokumentowania w aktach sprawy poczynionych w sprawie ustaleń jest "co najmniej wysoce nieprecyzyjny". W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji nie ustalił precyzyjnie charakteru obiektu będącego przedmiotem postępowania. Organ wskazał, że jeżeli obiekt można zaliczyć do dwóch kategorii to o jego charakterze decyduje funkcja dominująca. Zdaniem tego organu przedmiotowy budynek stanowi garaż dwustanowiskowy, o czym przesądza protokół z oględzin z dnia [...]r., w którym wskazano taką jego funkcję, ponadto ostatecznie nie kwestionował tego również sam odwołujący, przedkładając szkice i wniesione odwołanie, w których obiekt określono jako garaż. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że nie zasługują one na uwzględnienie. I. G. sam przyznał, iż dokonał rozbiórki drewnianego pomieszczenia gospodarczego i wzniósł nowy obiekt, który chociażby ze względu na powierzchnię zabudowy, nie został wymieniony w art. 29 Prawa budowlanego jako zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Zatem zgodnie z art. 48 ust. 3 tej ustawy, jeżeli nie zachodzą określone w ust. 2 przesłanki uniemożliwiające legalizację obiektu organ ten nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia określonych dokumentów, które jeśli zostaną przedłożone w terminie stanowią wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona. W sprawie bezspornie I. G. nie przedłożył wymaganych dokumentów, a zatem prawidłowo, w świetle art. 49 ust. 3 ww. ustawy, organ pierwszej instancji nakazał rozbiórkę przedmiotowego obiektu. W końcu WINB podkreślił, że nawet okoliczność, że przed przystąpieniem do legalizacji obiektu organ pierwszej instancji nie badał, czy obiekt narusza przepisy techniczno – budowlane w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, nie może stanowić podstawy do uchylenia tej decyzji w oparciu o art. 138 § 2 kpa, skoro w efekcie stwierdzenia tych naruszeń i tak należałoby orzec rozbiórkę obiektu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach I. G. reprezentowany przez fachowego pełnomocnika zarzucił wydanie decyzji ostatecznej w oparciu o wadliwie ustalony stan faktyczny, oraz następczo naruszenie prawa materialnego w postaci art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w związku z zasadami współżycia społecznego oraz celowości postępowania administracyjnego. Skarżący wskazał, że podstawowy błąd w ustaleniach faktycznych polegał na przyjęciu, iż budynek będący przedmiotem postępowania stanowi garaż. Powyższe ustalenie jest wadliwe w świetle faktycznej funkcjonalności budynku. Budynek ten posiada bowiem na jednej ścianie dwie bramy wjazdowe, w których zmieściłyby się samochody osobowe, jednak od strony tej ściany, bezpośrednio przy przedmiotowym budynku postawiony został garaż sąsiada. Odległość pomiędzy dwoma budynkami jest na tyle mała, że fizycznie niemożliwym jest zaparkowanie jakimkolwiek samochodem w przedmiotowym obiekcie. Skarżący podniósł, że budynek ten stanowi w istocie budynek gospodarczy. Następnie skarżący powtórzył zarzuty zawarte w odwołaniu wskazując, że przekroczenie granicy nieruchomości i związane z tym przekroczenie powierzchni zabudowy ponad 25 m² nastąpiło w wyniku zwykłej pomyłki. W ocenie skarżącego organ pominął jego deklarację dotyczącą przebudowy spornego budynku i w efekcie zmniejszenia go tak, że jego powierzchnia nie będzie przekraczać 25 m². Zdaniem skarżącego w świetle art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane oraz zasad współżycia społecznego i celowości postępowania administracyjnego należy uznać, że zaskarżona decyzja powinna zostać uchylona. Do skargi I. G. dołączył dokumentację fotograficzną w postaci dwóch zdjęć spornego obiektu. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podkreślił, że orzekające organy nie miały wątpliwości, że przedmiotowy obiekt jest garażem, tylko dodatkowo organ pierwszej instancji wskazywał, że stanowił on obiekt garażowo - gospodarczy. Odnosząc się do przedstawionych zdjęć, organ podniósł, że nie przesądzają one o tym, że w przedmiotowym obiekcie nie można zaparkować samochodu, bowiem na jednym zdjęciu przedstawiono ścianę szczytową obiektu, a drugie wykonano z takiej perspektywy, że nie widać co znajduje się przed spornym obiektem. Ponadto zgodnie ze szkicami zatytułowanymi projekt budowlany, przedłożonymi przez skarżącego, przedmiotowy obiekt ma dwie bramy wjazdowe oraz na przeciwległej ścianie dwa otwory drzwiowe, stąd analiza drugiego zdjęcia załączonego do skargi oraz wskazanego szkicu prowadzi do wniosku, że zdjęcie to przedstawia w istocie otwory drzwiowe. Wreszcie co podkreślił organ, nawet gdyby uznać, że sporny obiekt nie stanowi garażu, to nie miałoby to znaczenia w przedmiotowej sprawie, bowiem budynek z uwagi na swoje wymiary nie był zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a inwestor takiego pozwolenia nie posiadał. Również drugi zarzut skargi organ uznał za chybiony wskazując, że nie można uznać za uzasadnione twierdzenie, w którym organy nadzoru miałyby czekać, aż sprawca samowoli budowlanej zdecyduje się na rozbiórkę części obiektu i przebudowę pozostałej jego części. Brak jest bowiem podstawy prawnej do nakazania dokonania ww. czynności celem legalizacji samowoli budowlanej. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 wymienionej powyżej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zasługuje na uwzględnienie. Istotą postępowania legalizacyjnego jest sprawdzenie bądź ewentualnie doprowadzenie budowy do stanu zgodnego z prawem, w szczególności z przepisami techniczno – budowlanymi. W świetle obowiązujących przepisów, roboty budowlane mogą być prowadzone na podstawie pozwolenia na budowę lub zgłoszenia właściwemu organowi (art. 28 - 30 Prawa budowlanego). Zgodnie z treścią art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, ustęp 2 tego przepisu stanowi natomiast, iż jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1 jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a ponadto nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych i nakłada na inwestora obowiązek przedstawienia określonych w tym przepisie dokumentów w wyznaczonym terminie – niespełnienie wskazanych obowiązków skutkuje wydaniem przez organ nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Przenosząc powyższe rozważania natury ogólnej na grunt kontrolowanej sprawy stwierdzić trzeba, że organ przeprowadził postępowanie zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 48 ww. ustawy. W niniejszej sprawie bezsporne jest, iż skarżący po dokonanej rozbiórce drewnianego obiektu wybudował na jego miejscu, bez pozwolenia na budowę, murowany obiekt o powierzchni przekraczającej 25 m². W skardze podkreślono, że organ błędnie zakwalifikował sporny obiekt jako dwustanowiskowy garaż, gdy tymczasem obecnie jest to budynek gospodarczy. Skarżący podkreślał, że chociaż obecna wielkość obiektu przekracza 25 m², to jednak jego pomniejszenie spowoduje, że w świetle art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, będzie on zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Organ II instancji, jakkolwiek podtrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji i orzekł na takiej samej podstawie prawnej, to dokonał odmiennej kwalifikacji wykonanego obiektu, przyjmując, że stanowi on wyłącznie murowany garaż, a nie jako przyjął to PINB obiekt garażowo - gospodarczy. Zdaniem Sądu ustalenia organu odwoławczego należy podzielić. Fakt ten wynika z protokołu oględzin z dnia [...] r., gdzie wskazano na taką funkcję przedmiotowego obiektu, a także znajduje potwierdzenie w dokumentach przedłożonych przez skarżącego w wykonaniu wezwania organu, w których obiekt jest określany jako garaż, ponadto sam skarżący wskazał, że obiekt został wybudowany z przeznaczeniem na garaż, bowiem wielkość dwóch bram wjazdowych pozwala zmieścić się w nich samochodom osobowym. Natomiast podnoszony zarzut, iż obecnie skarżący wykorzystuje sporny obiekt jako budynek gospodarczy, gdyż z uwagi na bliskość garażu sąsiada fizycznie niemożliwym jest parkowanie w nim samochodów osobowych, nie został przez skarżącego udowodniony. Przedstawionej tezy nie przekreślają bowiem przedstawione przez skarżącego fotografie, gdyż nie sposób wywnioskować z nich, gdzie faktycznie znajdują się bramy wjazdowe do garażu i gdzie znajduje się garaż sąsiada skarżącego uniemożliwiający, w świetle wywodów skargi, wjazd samochodów do spornego obiektu. Podkreślić przy tym należy, co przyznał sam skarżący, iż powierzchnia przedmiotowego obiektu przekracza 25 m², a zatem nawet gdyby przyjąć, że stanowił on budynek gospodarczy to i tak z uwagi na swoją powierzchnię wymagałby uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę, którego brak skutkował uznaniem obiektu za samowolę budowlaną. Skarżący podkreślał w skardze, że zasady współżycia społecznego oraz celowość postępowania administracyjnego, po dokonaniu przez niego przebudowy i w konsekwencji zmniejszeniu spornego obiektu do powierzchni nie przekraczającej 25 m², powinny uzasadniać uchylenie zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu wskazać należy, że Sąd Administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego, lecz bada wyłącznie czy mieści się ona w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Tymczasem, zgodnie z art. 28 ust.1 ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 - 31. W art. 29 tej ustawy zamieszczono enumeratywne wyliczenie obiektów (ust. 1) i robót budowlanych (ust. 2) zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Przedmiotowy obiekt, ze względu na swoją powierzchnię, nie należy do zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, co oznacza, że jego realizacja przed uzyskaniem przez inwestora ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę stanowi samowolę budowlaną. W takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego jest obowiązany rozstrzygnąć o losie tej inwestycji. Zaznaczyć należy, iż likwidacja samowoli budowlanej może polegać na orzeczeniu nakazu rozbiórki bądź na jej legalizacji. Legalizacja obiektu budowlanego łączy się z koniecznością spełnienia określonych przesłanek. Dostrzegając możliwość legalizacji popełnionej samowoli budowlanej organ nadzoru budowlanego nałożył na inwestora postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] określone obowiązki wymienione w art. 48 ust 2 i 3 Prawa budowlanego tj. zobowiązał go do przedłożenia w terminie do [...] r.: - zaświadczenia wydanego przez Prezydenta miasta K. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowani przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowani terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania terenu, - czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi wraz z zaświadczeniem autora projektu o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, aktualnym na dzień opracowania projektu; - oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skarżący został również pouczony o skutkach niewykonania nałożonych obowiązków, a mimo to wskazanych dokumentów nie przedstawił organowi. Skarżący przedłożył jedynie kserokopie mapy zasadniczej i kserokopie odpisu zupełnego z księgi wieczystej oraz "Projekt budowlany garażu dwustanowiskowego wolnostojącego", który nie spełniał wymagań zawartych w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego ( Dz. U. nr 120 poz. 1133 z późn. zm.). W związku powyższym organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] zobowiązał I. G. do usunięcia w terminie [...] r. szczegółowo wymienionych w tym postanowieniu nieprawidłowości. Jednak i te obowiązki nie zostały przez skarżącego wykonane. Zatem słusznie organ nadzoru budowlanego przyjął, że zaistniała przesłanka do orzeczenia nakazu rozbiórki stwierdzonej samowoli budowlanej. Skoro na podstawie prawidłowo dokonanych ustaleń organu, dwustanowiskowy murowany garaż zrealizowany został bez pozwolenia na budowę (a więc samowolnie), a skarżący nie przedstawił dokumentów, do okazania których został zobowiązany postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., zasadnie orzeczono obowiązek rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy. Wprawdzie proces legalizacji samowoli budowlanej prowadzony jest w interesie inwestora, lecz wskazać należy, że inwestor nie ma przymusu wykonywania nałożonych na niego obowiązków. W takim jednak przypadku inwestor winien liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z art. 48 ust. 4 w związku z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. W razie nieprzedłożenia dokumentów, o które wzywał organ nadzoru budowlanego nie przejdzie on bowiem do kolejnego etapu procedury legalizacyjnej, o jakim mowa w art. 48 ust. 5 ustawy – Prawo budowlane, lecz wyda decyzję nakazująca przymusową rozbiórkę. Wykonanie nałożonych obowiązków jest obligatoryjnym elementem procesu legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu. Bez przedstawienia żądanej dokumentacji organ nie może bowiem wydać decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót bądź decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona. Brzmienie art. 48 ust. 4 ustawy jest jednoznaczne i nie może budzić wątpliwości. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych przez organ obowiązków właściwy organ obowiązany jest wydać decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1. Żaden przepis ustawy Prawo budowlane nie przewiduje w takiej sytuacji możliwości odstąpienia od orzeczenia nakazu rozbiórki. W szczególności w postępowaniu tym organy administracji nie mogą odstąpić od nakazu rozbiórki z powołaniem się – jak czyni to strona – na zasady współżycia społecznego. Reasumując, kategoryczne brzmienie przepisów prawa budowlanego normujących kwestie samowoli budowlanej (art. 48 ustawy) nie pozwala organom na zastosowanie instytucji uznania administracyjnego i jak zasadnie zauważył organ odwoławczy opisana wyżej procedura stanowi jedyną prawną drogę legalizacji samowoli budowlanej. W tej sytuacji, organ prawidłowo wydał postanowienie w trybie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy – Prawo budowlane, zobowiązując skarżącego do przedłożenia wskazanych dokumentów w celu jej zalegalizowania. Wobec niewykonania nałożonego obowiązku niemożliwa była ocena dokonanej inwestycji. W niniejszej sprawie bezpośrednią podstawą wydania nakazu rozbiórki był właśnie fakt, że w wyznaczonym terminie inwestor nie przedłożył żądanych dokumentów. W takiej sytuacji nie było możliwe zalegalizowanie samowolnie powstałego obiektu a organ był zobowiązany usunąć skutki samowoli poprzez nakazanie rozbiórki. Zaskarżona i poprzedzająca je decyzja organu pierwszej instancji odpowiada przepisom prawa. Mając na względzie powyższe i uznając skargę za niezasadną, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę oddalił. ----------------------- 10

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło